Khi gửi tiền, chúng ta thường quan tâm đến lãi suất, kỳ hạn và điều kiện rút tiền. Nhưng có một câu hỏi ít khi chúng ta đặt ra: Sau khi mình gửi tiền, ai sẽ theo dõi xem tổ chức mình gửi tiền có thực hiện đúng các quy định về bảo hiểm tiền gửi (BHTG) hay không?

Mời các bạn nghe trao đổi của phóng viên VOV2 với luật sư Đặng Văn Cường:

Một thính giả đã gửi đến chương trình câu hỏi:“Tôi biết ngân hàng hoặc quỹ tín dụng nhân dân phải đóng phí BHTG. Nhưng người gửi tiền như chúng tôi đâu có thể biết họ có đóng đầy đủ hay không. Vậy có cơ quan nào giám sát, kiểm tra việc này để bảo vệ người gửi tiền không?” Để giải đáp câu hỏi này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Luật sư Đặng Văn Cường - Văn phòng luật sư Chính Pháp.

MC: Thưa luật sư, người gửi tiền thường khó để tự biết được các ngân hàng hay quỹ tín dụng nhân dân có thực hiện đầy đủ các quy định về BHTG hay không. Vậy họ có phải tự đi kiểm tra việc này không, hay cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm giám sát, kiểm tra việc chấp hành của các tổ chức này ạ?

Luật sư Đặng Văn Cường: Quý vị có thể yên tâm, người gửi tiền không cần phải tự mình theo dõi, xác minh những việc này. Bởi theo Luật BHTG năm 2025, tổ chức tham gia BHTG có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định, từ việc công khai việc tham gia BHTG, tính và nộp phí BHTG đầy đủ, đúng thời hạn, đến cung cấp thông tin cho tổ chức BHTG theo quy định.

Còn việc các tổ chức này có chấp hành đúng quy định pháp luật về BHTG hay không, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) có nhiệm vụ giám sát, kiểm tra và kiến nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) xử lý hành vi vi phạm (nếu có).

Như vậy, người gửi tiền chỉ cần lựa chọn tổ chức hợp pháp và có tham gia BHTG; còn giám sát, kiểm tra việc chấp hành các quy định về BHTG đã có BHTGVN thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

MC: Vâng, nghe như vậy thì người gửi tiền có thể yên tâm hơn. Vậy BHTGVN giám sát việc thực hiện nghĩa vụ của các tổ chức tham gia BHTG bằng cách nào ạ? Chẳng hạn, làm thế nào để biết một ngân hàng hay quỹ tín dụng nhân dân có thực hiện đúng các quy định liên quan đến BHTG hay không, thưa ông?

Luật sư Đặng Văn Cường: Một cơ sở quan trọng để BHTGVN thực hiện việc giám sát là thông tin, dữ liệu do các tổ chức tham gia BHTG cung cấp.

Theo quy định, BHTGVN có quyền yêu cầu tổ chức tham gia BHTG cung cấp thông tin về tiền gửi được bảo hiểm, thông tin liên quan đến việc trả tiền bảo hiểm và thông tin phục vụ việc thực hiện kiểm tra theo kế hoạch, nội dung do NHNN giao. Các thông tin được cung cấp liên quan đến tiền gửi được bảo hiểm, việc tính và nộp phí, cũng như các thông tin phục vụ hoạt động kiểm tra..

Từ nguồn dữ liệu này, BHTGVN có cơ sở để tổng hợp, phân tích và xử lý thông tin về tổ chức tham gia BHTG, phục vụ công tác giám sát, kiểm tra và kiến nghị NHNN xử lý khi phát hiện vi phạm. Chẳng hạn, với phí BHTG, nếu phát hiện việc tính và nộp phí chưa chính xác, BHTGVN sẽ thông báo và thực hiện truy thu số phí còn thiếu. Nếu tổ chức tham gia BHTG không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về phí, BHTGVN sẽ đề nghị NHNN xử lý theo quy định.

Ngoài ra, đối với những vấn đề liên quan đến an toàn hoạt động ngân hàng hoặc rủi ro đối với hệ thống, trên cơ sở kết quả kiểm tra, đánh giá tình hình hoạt động, nếu phát hiện tổ chức tham gia BHTG có dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn hay các quy định pháp luật khác về tiền tệ, ngân hàng; có nguy cơ mất khả năng chi trả, thất thoát tài sản, BHTGVN cũng sẽ kịp thời cung cấp thông tin liên quan cho Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng, NHNN.

MC: Bên cạnh đó, theo tôi tìm hiểu, Luật BHTG năm 2025 có quy định BHTGVN thực hiện kiểm tra tổ chức tham gia BHTG theo kế hoạch, nội dung do NHNN giao. Luật sư có thể chia sẻ rõ hơn về điểm mới này và ý nghĩa của quy định đối với người gửi tiền?

Luật sư Đặng Văn Cường: Đúng vậy, đây là một điểm mới đáng chú ý trong Luật BHTG năm 2025, qua đó vai trò kiểm tra của BHTGVN được mở rộng và quy định rõ hơn.

Thực tế, BHTGVN đã từng được NHNN giao thực hiện một số nội dung kiểm tra. Đến nay, nội dung này đã được luật hóa, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn và làm rõ vai trò của BHTGVN trong công tác kiểm tra. Sự tham gia của BHTGVN cũng góp phần tăng cường nguồn lực cho công tác kiểm tra, qua đó hỗ trợ kịp thời nhận diện, làm rõ và xử lý hoặc kiến nghị xử lý những vấn đề phát sinh tại các tổ chức tín dụng.

Đối với người gửi tiền, điều này có một ý nghĩa thiết thực. Quý vị có thể yên tâm hơn khi biết rằng, phía sau mỗi khoản tiền gửi không chỉ có mối quan hệ giữa người gửi tiền và tổ chức nhận tiền gửi, mà còn có sự tham gia của các cơ quan quản lý nhà nước, của BHTGVN trong việc theo dõi, kiểm tra theo chức năng, nhiệm vụ được pháp luật quy định.

MC: Vâng, xin cảm ơn những chia sẻ rất cụ thể và dễ hiểu của luật sư!

Qua phần tư vấn vừa rồi, có thể thấy hoạt động giám sát, kiểm tra các tổ chức tham gia BHTG là một phần quan trọng trong cơ chế bảo vệ người gửi tiền. Không chỉ góp phần bảo đảm các tổ chức tham gia BHTG thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định, hoạt động này còn giúp kịp thời nhận diện, kiến nghị xử lý những vấn đề phát sinh, qua đó góp phần hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người gửi tiền. Để mỗi khi gửi tiền, người gửi tiền yên tâm rằng phía sau khoản tiền ấy có một cơ chế bảo vệ được vận hành theo quy định của pháp luật./.