Radio
Podcast
Multimedia
Thuế Cơ sở 6, tỉnh Thanh Hóa đang quản lý 9.152 hộ kinh doanh. Kết quả kê khai quý II cho thấy hơn 90% số hộ chưa tới ngưỡng doanh thu phải nộp thuế. Có 427 hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng; 8.725 hộ còn lại chưa tới ngưỡng phải nộp thuế.
Với nhóm hộ thuộc diện phải thông báo doanh thu 6 tháng đầu năm, cơ quan thuế đã thực hiện với 1.828/2.235 hộ, đạt 81,8%.
Ông Nguyễn Hữu Lực, Phó Trưởng Thuế Cơ sở 6, tỉnh Thanh Hóa cho biết, khó khăn lớn nhất khi chuyển từ thuế khoán sang kê khai là nhiều hộ lần đầu phải ghi chép sổ sách, sử dụng hóa đơn điện tử, lưu trữ chứng từ và kê khai trên môi trường điện tử. Nhóm gặp khó nhiều nhất là hộ nhỏ, hộ truyền thống, người lớn tuổi hoặc chưa thành thạo công nghệ thông tin.
Anh Lê Xuân Mạnh, kinh doanh quần áo, bỉm sữa, từng nằm trong nhóm phải làm quen với cách quản lý mới.
“Bọn em thì ban đầu rất khó. Nhưng được sự chỉ dẫn của cơ quan thuế thì em thấy nó cũng sẽ rất đơn giản thôi ạ, và cũng dễ làm”, anh Mạnh nói.
Từ một hộ chuyển từ thuế khoán sang hóa đơn điện tử, hiện anh Mạnh và vợ tự làm, không thuê kế toán. Hộ kinh doanh sử dụng phần mềm KiotViet để quản lý và xuất hóa đơn điện tử.
Quý II, số thuế anh Mạnh phải nộp khoảng 51 triệu đồng. Trong khi đó, việc kinh doanh quần áo, bỉm sữa có mức lợi nhuận không cao, thu nhập chủ yếu đủ trang trải cho gia đình.
Anh Mạnh cho rằng với những hộ có đặc thù lợi nhuận thấp, chính sách thuế cũng cần tính đến đặc điểm từng ngành nghề khi quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế. Nếu quy mô tiếp tục tăng, việc chuyển sang phương pháp khấu trừ cũng kéo theo yêu cầu về sổ sách kế toán và thủ tục nhiều hơn.
Cần một “phiên dịch” chính sách cho người bán hàng
Với người có nghiệp vụ, kê khai thuế không phải việc quá phức tạp. Chị Đào Thị Quyên, kế toán cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp, cho biết cán bộ thuế hiện hỗ trợ khá sát, từ hướng dẫn trực tiếp đến trao đổi qua điện thoại.
Theo chị Quyên, những người trẻ, có nghiệp vụ kế toán có thể thực hiện khá nhanh. Nhưng với các hộ lớn tuổi, lâu nay chỉ quen buôn bán, việc ghi chép sổ sách và sử dụng công nghệ lại là câu chuyện khác.
“Có nhiều bác lên hỏi em thấy cũng thương người ta. Hỏi nhưng mà khi mà cán bộ thuế hướng dẫn, người ta không có nghiệp vụ ấy, nhiều khi nói người ta hộ kinh doanh người ta cũng chưa hiểu hết được”, chị Quyên chia sẻ.
Một số hộ kinh doanh mà chị gặp không biết kê khai với cơ quan thuế ra sao nên phải nhờ người có nghiệp vụ làm giúp. Có trường hợp các chú lái xe, cho thuê xe hay bà bán tạp hóa nghe đến “đăng ký thuế”, “báo cáo doanh thu” đã thấy quá tải vì chưa hiểu những khái niệm đó bắt đầu từ đâu.
Chị Quyên cũng cho rằng nhiều hộ còn bị tâm lý e ngại bởi lượng thông tin về thông tư, nghị định hướng dẫn được ban hành quá nhiều trong một năm trở lại đây. “Người ta sợ thôi”, chị nói.
Thuế đi xuống tận thôn, xã
Để hỗ trợ nhóm hộ, cá nhân kinh doanh, Thuế Cơ sở 6 tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức 15 lớp tập huấn từ cuối năm 2025, đồng thời thành lập các tổ hỗ trợ tại cơ quan thuế và xuống trực tiếp địa bàn các xã, thôn.
Nội dung hỗ trợ tập trung vào ghi chép sổ sách, thông báo doanh thu, cài đặt eTax Mobile, cung cấp thông tin tài khoản, ví điện tử và kê khai thuế. Có khoảng 8.000 lượt người nộp thuế tham gia các hoạt động hỗ trợ này.
Ông Nguyễn Hữu Lực cho biết đơn vị tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho những hộ nhỏ, hộ mới chuyển từ khoán sang kê khai, hộ kinh doanh truyền thống và người hạn chế kỹ năng công nghệ.
Cơ quan thuế tỉnh Thanh Hóa cũng thực hiện Công điện số 28 ngày 31/7 của Cục Thuế về tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn hộ kinh doanh; đồng thời tập trung xử lý người nộp thuế ở trạng thái 03, 06 theo Công điện số 18.
Cùng với hỗ trợ trực tiếp, phương thức quản lý mới chuyển mạnh sang quản lý dựa trên dữ liệu và phân tích rủi ro. Dữ liệu từ hóa đơn điện tử, hồ sơ khai thuế, thanh toán và các nguồn liên quan được khai thác để phát hiện dấu hiệu bất thường giữa doanh thu kê khai với quy mô hoạt động.
Theo ông Lực, khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cơ quan thuế trước hết cảnh báo để hộ kinh doanh rà soát, điều chỉnh sai sót. Trường hợp đã được nhắc nhở nhưng không chấp hành hoặc có dấu hiệu gian lận, trốn thuế mới bị kiểm tra, xử lý theo quy định.
Hỗ trợ trước, xử lý sau
Ranh giới giữa sai sót và cố tình vi phạm cũng được cơ quan thuế đặt ra rõ hơn trong quá trình chuyển đổi.
Những trường hợp chưa hiểu chính sách, mới chuyển phương thức quản lý hoặc kê khai sai do chưa quen sẽ được hướng dẫn, giải đáp, đối chiếu thông tin để tự rà soát và điều chỉnh.
Với trường hợp đã được hướng dẫn nhiều lần nhưng vẫn chậm thực hiện hoặc kê khai không phù hợp với dữ liệu quản lý, cơ quan thuế sẽ yêu cầu giải trình, bổ sung và điều chỉnh.
Nếu xác định có hành vi cố tình không kê khai, kê khai không trung thực hoặc trốn tránh nghĩa vụ thuế, cơ quan thuế sẽ kiểm tra và xử lý theo quy định.
Chị Đào Thị Quyên cho rằng ít nhất trong năm đầu chuyển đổi phương thức quản lý thuế, các hộ chưa quen cần được hướng dẫn nhiều hơn là xử phạt.
“Cứ hết năm nay đi, cho 2 kỳ kê khai mà năm sau mà cố tình không kê khai thì phạt”, chị đề xuất. Theo chị, người có nghiệp vụ có thể tự làm, nhưng với những hộ lớn tuổi, chưa từng tiếp cận công nghệ, việc xử phạt ngay khi họ còn chưa biết phải làm thế nào là quá sức.
Với anh Lê Xuân Mạnh, sau thời gian được cán bộ thuế hướng dẫn, việc kê khai hiện nay đã trở nên quen thuộc. Nhưng anh vẫn cho rằng nếu phải chuyển sang phương thức quản lý phức tạp hơn khi quy mô tăng, hộ kinh doanh sẽ phải tính thêm chi phí nhân sự, kế toán và thủ tục. Như cửa hàng của anh Mạnh, nếu thuế dịch vụ kế toán có thể phải trả khoảng 2-3 triệu đồng/tháng. Với những hộ có quy mô chưa lớn, đây không phải khoản chi nhỏ.
Năm đầu chuyển đổi, người dân phải học lại cách quản lý làm ăn. Còn cán bộ thuế cũng cần phải học cách hướng dẫn làm sao cho bà con kinh doanh nhỏ lẻ, bán tạp hóa, bán hàng ăn nghe là hiểu, nhìn là làm được ngay./.
