Radio
Podcast
Multimedia
Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên Thường trực Hội tư vấn thuế Việt Nam trao đổi một số quy định mới về hóa đơn điện tử đối với hộ, cá nhân kinh doanh:
Các quy định về hóa đơn điện tử theo Luật Quản lý thuế, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC tạo nên hành lang pháp lý đầy đủ cho việc triển khai chính sách thuế trong giai đoạn hiện nay, là nền tảng để chuẩn hóa hoạt động kinh doanh, nâng cao năng lực quản trị và phát triển bền vững trong nền kinh tế số.
Ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế cho biết, đây là những văn bản pháp lý quan trọng tạo nền tảng cho bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý thuế theo hướng hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang phục vụ, hỗ trợ và đồng hành với người nộp thuế; cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế ngày càng thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ, giảm hạn chế sai sót và đảm bảo công bằng, minh bạch.
Sử dụng hóa đơn điện tử tổ chức, cá nhân mua hàng hóa, dịch vụ dễ dàng tra cứu và đối chiếu được hóa đơn điện tử do người bán cung cấp, giúp doanh nghiệp giảm chi phí hơn so với sử dụng hóa đơn giấy cũng như giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính thuế.
Bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Trưởng Ban chính sách, thuế quốc tế (Cục Thuế) cho biết, việc thực hiện đúng các quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ của các tổ chức, cá nhân sẽ giúp tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng giữa các tổ chức, cá nhân nộp thuế, từ đó giúp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được thuận lợi.
Căn cứ tại Điều 26 Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực áp dụng từ 01/01/2026, nội dung về hóa đơn điện tử thực hiện như sau: Hóa đơn điện tử là chứng từ được lập dưới dạng dữ liệu điện tử, do người bán phát hành khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ nhằm ghi nhận thông tin giao dịch theo quy định của pháp luật về thuế và kế toán. Đây là hình thức thay thế hoàn toàn hóa đơn giấy, đồng thời là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế.
- Hóa đơn điện tử gồm:
+ Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế;
+ Hóa đơn điện tử không có mã;
+ Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
- Đối tượng sử dụng:
+ Người nộp thuế sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của Chính phủ;
+ Hộ, cá nhân kinh doanh và tổ chức có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh phải khai, nộp thuế trước khi được cấp hóa đơn.
- Dịch vụ hóa đơn điện tử gồm: lập, truyền, lưu trữ hóa đơn điện tử. Tổ chức cung cấp dịch vụ phải đáp ứng điều kiện kỹ thuật, bảo mật dữ liệu và phối hợp với cơ quan thuế.
- Nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử:
+ Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phải lập hóa đơn điện tử theo định dạng chuẩn, ghi đầy đủ nội dung và chịu trách nhiệm về tính chính xác của hóa đơn.
+ Việc đăng ký, quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử phải tuân thủ pháp luật về giao dịch điện tử, kế toán và thuế.
+ Người nộp thuế phải bảo đảm hạ tầng kỹ thuật phục vụ kết nối, lưu trữ, bảo mật và truy xuất hóa đơn điện tử.
+ Dữ liệu hóa đơn điện tử được quản lý tập trung, kết nối và chia sẻ phục vụ công tác quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi người mua.
+ Cơ quan thuế quản lý, vận hành hệ thống dữ liệu hóa đơn điện tử và áp dụng biện pháp quản lý rủi ro, kể cả ngừng hoặc tạm ngừng sử dụng hóa đơn điện tử đối với trường hợp rủi ro cao.
+ Tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử phải có cơ chế kiểm tra, cảnh báo và cung cấp thông tin cho cơ quan thuế.
+ Người mua có quyền yêu cầu người bán cung cấp hóa đơn điện tử khi mua hàng hóa, dịch vụ.
+ Chính phủ và Bộ Tài chính quy định chi tiết về loại hóa đơn, đối tượng sử dụng, định dạng, đăng ký, xử lý hóa đơn điện tử và các biện pháp quản lý liên quan.
Theo Khoản 5, Điều 8, Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã được sửa đổi bổ sung tại Khoản 2 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP có quy định:
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng thì phải áp dụng hóa đơn điện tử bao gồm cá mã hoặc không có mã hoặc hóa đơn kết nối từ máy tính tiền. Nếu có nhiều địa điểm kinh doanh thì trụ sở chính sử dụng hóa đơn chung cho tất cả địa điểm kinh doanh.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng nhưng đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử (tức là tự nguyện đăng ký sử dụng).
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mới ra kinh doanh hoặc doanh thu năm trước chưa đến 1 tỷ đồng nhưng trong năm tính thuế có doanh thu trên 01 tỷ đồng trở lên thì phải áp dụng sử dụng hóa đơn trong thời gian 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế trên 01 tỷ đồng.
Theo Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên Thường trực Hội tư vấn thuế Việt Nam, hiện nay, cùng với việc mở rộng áp dụng hóa đơn điện tử, cơ quan thuế cũng tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về hóa đơn. Vì vậy, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần lưu ý một số vấn đề sau:
Thứ nhất, nếu là đối tượng phải sử dụng hóa đơn thì phải thực hiện đăng ký sử dụng hóa đơn hoặc không thuộc đối tượng phải sử dụng hóa đơn nhưng tự nguyện áp dụng sử dụng hóa đơn thì khi bán hàng, cung cấp dịch vụ phải lập hóa đơn giao cho người mua đúng thời điểm trừ trường hợp được lập hóa đơn trễ theo theo quy định.
Thứ hai, sử dụng đúng loại hóa đơn theo đối tượng và phương thức kinh doanh như phải sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn thương mại khi xuát khẩu…Trường hợp thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền thì phải đăng ký và triển khai đúng quy định trừ trường hợp đã đăng ký sử dụng hóa đơn thì không nhất thiết phải sử dụng hóa đơn từ máy tính tiền. Đồng thời, phải áp dụng các nguyên tắc xử lý hóa đơn theo quy định.
Thứ ba, kiểm tra thường xuyên hệ thống phần mềm và đường truyền để bảo đảm việc lập và truyền dữ liệu hóa đơn đến cơ quan thuế được thông suốt. Khi xảy ra sự cố kỹ thuật cần khắc phục ngay và thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thuế.
Thứ tư, lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ và các tài liệu liên quan, nhất là các trường hợp điều chỉnh, thay thế, hủy hóa đơn hoặc đổi trả hàng hóa, để có căn cứ đối chiếu và giải trình khi cần.
Cuối cùng, doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên thường xuyên cập nhật các quy định mới về thuế và hóa đơn điện tử, đồng thời đào tạo nhân viên thực hiện đúng quy trình. Nếu có vướng mắc, nên trao đổi với cơ quan thuế hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn để được hướng dẫn kịp thời, hạn chế rủi ro bị xử phạt.
