Từ ngày 1/7/2026, Thông tư số 89/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 chính thức có hiệu lực. Một trong những điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên quy định kiểm tra thuế bằng phương thức điện tử, tạo cơ sở pháp lý để tổ chức hoạt động kiểm tra trên môi trường số.

Theo quy định mới, toàn bộ quá trình kiểm tra được thực hiện thông qua cổng giao tiếp điện tử trên cơ sở hệ thống thông tin quản lý thuế và dữ liệu điện tử do người nộp thuế cung cấp. Các hoạt động như trao đổi, giải trình, cung cấp tài liệu, lập biên bản, ban hành thông báo, kết luận và quyết định xử lý đều được thực hiện bằng phương thức điện tử; hồ sơ, tài liệu được ký số theo quy định của pháp luật.

Kiểm tra thuế bằng phương thức điện tử tạo thuận lợi cho người nộp thuế - Ảnh minh họa AI tạo.
Kiểm tra thuế bằng phương thức điện tử tạo thuận lợi cho người nộp thuế - Ảnh minh họa AI tạo.

Việc triển khai kiểm tra thuế điện tử giúp người nộp thuế có thể gửi hồ sơ, tài liệu và giải trình trực tuyến, giảm thời gian đi lại, chi phí chuẩn bị hồ sơ và hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, người nộp thuế có thể theo dõi quá trình xử lý hồ sơ trên cổng giao tiếp điện tử, góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng phối hợp với cơ quan thuế trong suốt quá trình kiểm tra.

Theo Bộ Tài chính, việc giảm tiếp xúc trực tiếp giữa công chức thuế và người nộp thuế cũng góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh phiền hà, tiêu cực, đồng thời nâng cao tính công khai, khách quan trong hoạt động kiểm tra. Để thực hiện thuận lợi, người nộp thuế cần duy trì hiệu lực chứng thư số, chữ ký số và lưu trữ đầy đủ chứng từ, hóa đơn, sổ sách kế toán dưới dạng điện tử để sẵn sàng cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu.

Thông tư cũng quy định, trường hợp dữ liệu điện tử chưa đủ căn cứ để kết luận hoặc cần xác minh thực tế, cơ quan thuế vẫn thực hiện kiểm tra trực tiếp tại trụ sở người nộp thuế theo quy định. Dữ liệu điện tử được lưu trữ tập trung sẽ tạo điều kiện để ngành Thuế đẩy mạnh quản lý rủi ro, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số trong lựa chọn đối tượng kiểm tra, qua đó tập trung nguồn lực vào các trường hợp có rủi ro cao và nâng cao hiệu quả quản lý thuế./.