Cần giảm thiểu các yếu tố chủ quan của kỳ thi
Liên quan gian lận thi tốt nghiệp 2026 tại một số địa phương như Tuyên Quang, Quảng Trị..., ông Nguyễn Văn Khoa – Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An nhìn nhận, những tồn tại chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện tại địa phương.
“Có nơi thực hiện chưa nghiêm túc, còn để xảy ra sơ hở, thiếu sót, thậm chí là sai phạm”.
Ông Khoa cho rằng, sai ở đâu thì cần chấn chỉnh ở đó. Khâu nào còn sơ hở thì phải tăng cường quản lý, siết chặt trách nhiệm để khắc phục. Không nên vì những sai sót trong quá trình tổ chức thực hiện ở một số địa phương mà thay đổi toàn bộ mô hình kỳ thi.
Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An mong muốn tiếp tục giữ ổn định kỳ thi tốt nghiệp THPT. Lý giải, ông cho rằng thời gian qua, Bộ GD-ĐT đã xây dựng quy trình tổ chức thi bài bản và hiệu quả. Vấn đề nằm ở khâu triển khai thực hiện tại cơ sở. Vì vậy, cần tập trung chấn chỉnh khâu tổ chức thực hiện, nâng cao trách nhiệm của địa phương, thay vì thay đổi mô hình kỳ thi.
Ông Khoa cho rằng, đối với công tác coi thi, hoàn toàn có thể thực hiện coi thi chéo môn. Giáo viên Toán không coi thi môn Toán, giáo viên Tiếng Anh không coi thi môn Tiếng Anh...
“Tại Nghệ An, cách làm này đã được triển khai từ nhiều năm nay. Giáo viên đều coi thi chéo môn, qua đó góp phần bảo đảm tính khách quan và nghiêm túc của kỳ thi”.
Lãnh đạo ngành giáo dục Nghệ An cũng đề nghị Bộ GD-ĐT sớm chỉ đạo, hỗ trợ các địa phương chuẩn bị điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật để từng bước triển khai lộ trình tổ chức thi trên máy tính trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, Bộ cần nghiên cứu tổ chức các kỳ kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính và khảo sát diện rộng đối với học sinh lớp 9 để các địa phương từng bước làm quen với phương thức đánh giá mới.
Tương tự, ông Nguyễn Văn Hiền – giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội cho rằng, mô hình kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay đã được tổ chức ổn định trong nhiều năm và phát huy nhiều ưu điểm. Qua đó, giảm đáng kể nguồn lực xã hội khi chỉ tổ chức một thay vì nhiều kỳ thi riêng biệt.
Bên cạnh đó, đề thi những năm gần đây đã đáp ứng khá tốt yêu cầu phân hóa. Kỳ thi vừa đánh giá được mặt bằng kiến thức của học sinh để xét tốt nghiệp, vừa tạo cơ sở cho các cơ sở giáo dục đại học sử dụng kết quả trong tuyển sinh. Đó là chưa kể, học sinh, giáo viên và các nhà trường đã quen với phương thức tổ chức và định hướng ôn tập theo mô hình hiện nay.
“Chúng tôi cho rằng nên tiếp tục duy trì sự ổn định của kỳ thi này”, ông Hiền nói.
Theo giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, vấn đề không nằm ở mô hình kỳ thi mà ở việc giảm thiểu tối đa các yếu tố chủ quan trong quá trình tổ chức.
“Chúng ta cần có những quy định và giải pháp chặt chẽ hơn trong việc bố trí nhân sự coi thi, sắp xếp điểm thi, phân công cán bộ, bố trí thí sinh... Đây đều là những nội dung hoàn toàn có thể kiểm soát được”, ông Hiền nói.
Chuẩn bị các điều kiện thi tốt nghiệp trên máy tính
Lãnh đạo ngành giáo dục các địa phương cho rằng, Bộ GD-ĐT cần tiếp tục hoàn thiện quy chế theo hướng cụ thể, chặt chẽ hơn, tạo hành lang pháp lý rõ ràng để các địa phương triển khai thống nhất nhằm đảm bảo kỳ thi được tổ chức hiệu quả, an toàn và ổn định.
Theo ông Nguyễn Tân – giám đốc Sở GD-ĐT TP Huế, những trường hợp vi phạm quy chế thi vừa qua mang tính cá biệt, không phản ánh bản chất hay ảnh hưởng đến toàn bộ công tác tổ chức kỳ thi. Do vậy, không nên xem đây là lý do để thay đổi cả phương án tổ chức thi.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 vừa xảy ra sai phạm ở một số địa phương, theo ông Tân yếu tố cốt lõi vẫn là con người trong quá trình tổ chức thực hiện. Nếu tổ chức hai kỳ thi hoặc thay đổi mô hình thi, chắc chắn sẽ phát sinh thêm nhiều vấn đề, ảnh hưởng đến sự ổn định của hệ thống giáo dục.
Ông Nguyễn Tân cho biết, năm vừa qua, thành phố Huế được Bộ GD-ĐT lựa chọn tham gia thí điểm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính với kết quả khả quan.
Theo lộ trình của Bộ, năm học 2026-2027 sẽ triển khai thí điểm thi trên máy, tiến tới giai đoạn 2029-2030 tổ chức đồng bộ trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai vừa qua, Giám đốc Sở GD-ĐT TP Huế cho rằng có thể rút ngắn lộ trình này.
“Bộ nên sớm mở rộng việc thí điểm ngay từ năm học tới để có thêm thời gian chuẩn bị, hoàn thiện các điều kiện trước khi triển khai đại trà. Thi trên máy sẽ giúp công tác quản lý kỳ thi hiệu quả hơn, đồng thời hạn chế được nhiều rủi ro phát sinh trong quá trình tổ chức”, ông Tân khẳng định.
Nếu triển khai thành công kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, giám đốc Sở GD-ĐT TP Huế cho rằng hoàn toàn có thể áp dụng hình thức này đối với kỳ tuyển sinh vào lớp 10. Khi hạ tầng kỹ thuật đã được đầu tư đồng bộ thì việc áp dụng hình thức thi trên máy ở cả hai kỳ thi sẽ mang lại hiệu quả cao./.
