Radio
Podcast
Multimedia
Bữa ăn thay đổi từ những áp lực xã hội
Công việc bận rộn làm không ít người chẳng có đủ thời gian cho các bữa ăn. Thời gian gần đây, bữa cơm gia đình chị Nguyễn Thanh Mai- sống tại Hà Nội cũng đã thay đổi rất nhiều. Nếu như trước đây bữa cơm luôn có đầy đủ các thành viên thì nay, “ai tiện lúc nào- ăn lúc đó”: “Buổi trưa nào về hai chị em ăn thôi, còn mẹ thì đi làm. Một tuần thì được khoảng 2-3 buổi tối các cháu không đi học thêm thì 3 mẹ con ăn với nhau. Còn cuối tuần thì ăn được một bữa chủ nhật với gia đình có cả bố, còn lại là đều phân tán, mỗi người một giờ”- chị Mai chia sẻ.
Cũng vì bận rộn mà những món ăn “mẹ nấu” thưa vắng dần, thay vào đó là những bữa ăn sẵn tiện lợi. Bữa ăn gia đình thay đổi nên bữa ăn của mỗi người cũng vì thế mà thay đổi theo. Từ việc bỏ bữa, ăn không đúng giờ, nhiều người lại bắt đầu có nhu cầu thích tiêu thụ nhiều đồ ăn vặt như đồ ngọt, các món chiên rán, đồ ăn nhanh, đóng hộp và đồ đã được chế biến sẵn...
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng - Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng, Bộ Y tế chia sẻ, bên cạnh áp lực về công việc, gia đình, không ít người cũng đang phải chịu một áp lực vô hình, đó là ăn thế nào, tập luyện ra sao để vóc dáng và sức khỏe được đảm bảo.
“Cách tiếp cận về thức ăn, nhận thức về đồ ăn, thực phẩm bây giờ cũng đã khác nhiều. Tuy bữa ăn gia đình vẫn được duy trì nhưng không thể đều đặn như xưa. Một phần là do mỗi người đều có công việc riêng, có các hoạt động khác nhau nên việc lựa chọn thực phẩm và cách ăn uống không giống nhau, điều này phụ thuộc vào kiến thức, độ tuổi, trải nghiệm…”- PGS Nguyễn Trọng Hưng cho hay.
Nhiều người tìm đến thức ăn nhanh, đồ uống có đường hoặc việc ăn uống “quá thoải mái và theo sở thích” như một phương pháp giải tỏa căng thẳng từ áp lực công việc, học tập. PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng chỉ ra những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần.
“Chúng ta đang đối mặt với các bệnh mãn tính không lây, trong khi các vấn đề về suy dinh dưỡng, suy dinh dưỡng thấp còi vẫn cần phải quan tâm. Việc tự do lựa chọn thực phẩm bây giờ đang quá dễ dãi. Thức ăn nhanh, đồ uống có nhiều đường đang thể hiện sự tiện lợi cho người bận rộn. Tuy nhiên, không chỉ nước ta mà cả thế giới bây giờ cũng đang kêu gọi phải sử dụng các thực phẩm tự nhiên nhất, hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn nhiều muối, đồ uống nhiều đường cũng như nhiều chất không có lợi cho sức khỏe, để tránh tình trạng thừa cân, béo phì và các bệnh mãn tính không lây”- PGS Nguyễn Trọng Hưng khuyến cáo.
Thiết kế các bữa ăn lành mạnh trong một xã hội bận rộn có khó không?
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, áp lực chi tiêu và biến động kinh tế ảnh hưởng đáng kể đến sự lựa chọn thực phẩm giữa các nhóm đối tượng, mỗi một nhóm tuổi. Tuy nhiên, dù điều kiện kinh tế khác nhau thì mỗi bữa ăn vẫn phải đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng.
“Dù thế nào chúng ta vẫn phải ăn đầy đủ các nhóm thực phẩm đảm bảo cung cấp đủ chất bột đường, chất đạm, chất béo, vitamin và chất khoáng và nhóm cung cấp dầu mỡ. Rồi có thể tráng miệng bằng trái cây, các sản phẩm sữa và sản phẩm từ sữa thì chúng ta sẽ có một bữa ăn cân đối. Tất nhiên, nếu có điều kiện kinh tế, chúng ta sẽ lựa chọn thực phẩm chất lượng tốt hơn”- BS Hưng nhấn mạnh.
Theo gợi ý của chuyên gia, việc xây dựng thực đơn lành mạnh cho những người bận rộn cũng không quá khó khăn, mỗi người nên cố gắng dành ra khoảng 15-20 phút để chuẩn bị bữa ăn ngon và lành.
“Buổi sáng có thể chọn các món như: cơm, mì, phở, bún với các thực phẩm đi kèm là có thể đảm bảo được dinh dưỡng. Bữa trưa có một món cơm, ăn kèm rau theo mùa hoặc tùy loại. Chúng ta có thể chọn thịt lợn, thịt gà hoặc là cá, tôm, cua, trứng… mức giá vừa phải. Món tráng miệng có thể chọn chuối, táo, ổi hay một hộp sữa chua. Nếu chuẩn bị cho gia đình 4 người thì mức giá không quá cao, Đổi món để có thể duy trì được bữa ăn thông thường, thậm chí có thể mang cơm đi làm để đỡ mất thời gian, chi phí và lại đảm bảo an toàn thực phẩm”- BS Nguyễn Trọng Hưng tư vấn.
Để có thể kiến thức và tránh những tác động từ áp lực xã hội ảnh hưởng đến thói quen ăn uống và sức khỏe, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng khuyến cáo, người dân nên tuân thủ các khuyến nghị của chuyên gia dinh dưỡng hoặc cơ quan chuyên môn.
“Viện Dinh dưỡng có mười lời khuyên dinh dưỡng hợp lý, 7 tháp dinh dưỡng theo vòng đời phù hợp thiết kế bữa ăn cho các gia đình có nhiều nhóm tuổi nhau. Tùy điều kiện kinh tế của chúng ta để chúng ta lựa chọn các nhóm thực phẩm thay thế theo mùa hoặc theo vùng để thiết kế bữa ăn đảm bảo đủ dinh dưỡng, cân đối các chất dinh dưỡng lành mạnh từ thực phẩm và giúp cho chúng ta có sức khỏe tốt nhất”- BS Hưng cho biết.
Trang web viendinhduong.vn giúp người dân biết được các thông tin dinh dưỡng của một số các món ăn thông thường. Ngoài ra, Viện Dinh dưỡng cũng đã xây dựng app VNeNUTRITION (còn gọi là ứng dụng "Dinh dưỡng Việt"), người dân có thể tải app để theo dõi, tham khảo và đánh giá tình trạng dinh dưỡng mình từ đó tính toán lượng dinh dưỡng, thực phẩm cần bổ sung ra sao? Đồng thời, người dân cũng có thể vận dụng tháp dinh dưỡng hoặc sử dụng một số các món ăn phổ biến để thiết kế bữa ăn cho mình trong hoàn cảnh bận rộn và nhiều áp lực.
