Lằn ranh sinh tử

Bệnh nhân là cụ bà Bùi Thị Phương (sinh năm 1945, quê Hưng Yên). Năm 2012, cụ từng trải qua một cuộc đại phẫu để thay van hai lá bằng van sinh học. Vừa qua, chiếc van sau 14 năm hoạt động đã bắt đầu thoái hóa nặng nề, khiến cụ đột ngột lên cơn khó thở dữ dội, suy tim và phù phổi cấp.

Dù đã được cấp cứu tích cực tại bệnh viện tuyến tỉnh, nhưng tình trạng của cụ tiếp tục diễn biến xấu và được chuyển tuyến khẩn cấp lên Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E.

Nhớ lại thời khắc sinh tử của mẹ, anh Bùi Mạnh Khoát bàng hoàng: "Lúc đưa vào cấp cứu, mẹ tôi gần như không thở được nữa, máy đo huyết áp cũng không bắt được chỉ số. Mọi thứ thực sự vô cùng tuyệt vọng."

Theo TS.BS Phan Thảo Nguyên – Phó Giám đốc Bệnh viện E, Trưởng khoa Nội tim mạch người lớn, khi tiếp nhận, bệnh nhân đã rơi vào sốc tim, suy hô hấp nặng, phải thở máy và duy trì bằng thuốc trợ tim liều cao. Kết quả thăm khám chỉ ra một bệnh cảnh kép cực kỳ phức tạp: Chiếc van hai lá sinh học cũ đã thoái hóa nghiêm trọng, đồng thời bệnh nhân còn bị tắc động mạch vành gây nhồi máu cơ tim cấp.

TS.BS Phan Thảo Nguyên – Phó Giám đốc Bệnh viện E

Thách thức từ ca can thiệp đặc biệt khó

Trước tình trạng huyết động sụp đổ, các bác sĩ đã tiến hành can thiệp động mạch vành trước để khôi phục dòng máu nuôi cơ tim, đồng thời hồi sức tích cực để kiểm soát tình trạng phù phổi. Tuy nhiên, "quả bom nổ chậm" vẫn nằm ở chiếc van hai lá đã hỏng.

"Bệnh nhân không đủ sức chịu đựng thêm một ca phẫu thuật mở lồng ngực. Nếu cưa xương ức thay van lần hai trên nền bệnh nhân 84 tuổi vừa trải qua sốc tim, tỷ lệ tử vong sẽ lên tới 50%", TS.BS Phan Thảo Nguyên đánh giá.

Sau cuộc hội chẩn đa chuyên khoa chớp nhoáng, ê-kíp quyết định sử dụng kỹ thuật can thiệp thay van hai lá qua đường ống thông (Transcatheter Mitral Valve-in-Valve). Thay vì mở lồng ngực, các bác sĩ chỉ đi qua một lỗ chọc nhỏ ở tĩnh mạch đùi, đưa ống thông tiếp cận tim và thả một chiếc van nhân tạo mới nằm lọt ngay bên trong chiếc van cũ đã hỏng.

Dù ít xâm lấn, đây lại là một thử thách cực đại về mặt kỹ năng. TS.BS Phan Thảo Nguyên phân tích: "Cái khó nhất của ca bệnh này là đường tiếp cận. Thông thường, để can thiệp van hai lá, chúng tôi phải chọc xuyên qua vách liên nhĩ. Nhưng do bệnh nhân đã từng mổ mở, cấu trúc tim bị xơ hóa và thay đổi hoàn toàn. Việc định vị lỗ chọc đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối. Chỉ cần sơ sẩy một milimet, van mới có thể làm hẹp đường ra thất trái hoặc gây rách van cũ, dẫn đến thảm họa".

Ekip can thiệp thay van tim hai lá qua đường ống thông cho BN Phương

Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng và trình độ tay nghề bậc cao, ca can thiệp diễn ra vô cùng thuận lợi. Chỉ sau chưa đầy một giờ đồng hồ, chiếc van mới đã được đặt trúng đích và hoạt động nhịp nhàng. Huyết động của bệnh nhân lập tức ổn định.

Đến nay, sức khỏe của cụ Phương đã có những chuyển biến tích cực đến ngỡ ngàng. "Gia đình chúng tôi thực sự rất đỗi vui mừng. Thấy mẹ khỏe lại và khả quan như thế này, tôi không biết nói gì hơn ngoài lời cảm ơn sâu sắc đến đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện E", anh Khoát xúc động chia sẻ.

Thành công của ca bệnh "thập tử nhất sinh" này không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn sâu của Bệnh viện E, mà còn mở ra một hướng đi đầy hy vọng cho việc điều trị bệnh van tim ở người cao tuổi. Trong bối cảnh số lượng người mang van sinh học thoái hóa ngày càng tăng, việc làm chủ kỹ thuật "van trong van" qua đường ống thông chính là chiếc "phao cứu sinh" an toàn nhất cho những bệnh nhân không còn khả năng chịu đựng các ca phẫu thuật mở ngực truyền thống.