Dự phòng sinh non để tăng cơ hội sống cho trẻ

Mỗi ngày em bé tiếp tục ở lại trong bụng mẹ là thêm một ngày quý giá

Tại khoa Sản bệnh lý, BV Phụ sản TW, phần lớn các thai phụ đã gắn bó với buồng bệnh trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Với họ, mỗi ngày em bé tiếp tục ở lại trong bụng mẹ là thêm một ngày quý giá.

Mang thai lần thứ tư ở tuổi 36, chị Nguyễn Thị Linh ở Chương Mỹ, Hà Nội, đã phải nằm viện gần một tháng để giữ thai. Từ hơn 20 tuần, chị được chẩn đoán rau tiền đạo trung tâm. Đến tuần thai thứ 27, chị bắt đầu xuất hiện những cơn co tử cung, sau đó nhiều lần ra máu, buộc phải nhập viện theo dõi.

“Khi ở nhà, tôi cũng lo lắng nhiều, nhưng khi ra đây thấy nhiều chị cũng bị như vậy, lại sinh non nữa, ở tuần 30, 32. Bác sĩ bảo với trường hợp của tôi thì mục tiêu là giữ thai được ngày nào tốt ngày đó. Đến bây giờ nằm viện gần một tháng rồi, sáng nào bác sĩ cũng thăm khám, theo dõi có ra máu không. Nếu ổn định cố gắng giữ đến tuần 37 để an toàn cả mẹ và em bé. Trộm vía tôi thấy mình đã giữ được đến bây giờ” – chị Nguyễn Thị Linh chia sẻ.

Cũng trong hoàn cảnh đang từng ngày chờ con đủ tháng, chị Lê Thị Minh Phượng, quê Thanh Hóa cho biết: Em bé của vợ chồng chị là kết quả của quá trình thụ tinh trong ống nghiệm sau 8 năm hiếm muộn. Chính vì vậy, khi đến tuần thứ 29 thì bất ngờ thai bị rỉ ối khiến vợ chồng chị và gia đình vô cùng lo lắng.

Với trường hợp của chị, rỉ ối non tháng nhưng chưa có dấu hiệu nhiễm trùng hay chuyển dạ, mục tiêu điều trị là theo dõi chặt chẽ, phòng ngừa nhiễm khuẩn và kéo dài tuổi thai thêm từng ngày.

“Tôi vào viện từ lúc thai được 30 tuần một ngày. Các bác sĩ theo dõi rất sát, ngày nào cũng đo tim thai, theo dõi cơn gò, siêu âm nước ối, xét nghiệm máu và dùng thuốc để phòng nhiễm trùng. Bây giờ em bé gần 35 tuần rồi, phát triển vẫn tốt nên em yên tâm hơn” – chị Lê Thị Minh Phượng cho biết.

Đằng sau cánh cửa mỗi buồng bệnh là những câu chuyện khác nhau, nhưng họ đều có chung một mong muốn là giữ con ở lại trong bụng mẹ lâu hơn có thể. Mỗi ngày qua đi trong yên bình và được các bác sĩ theo dõi sát sao, các mẹ có thêm niềm tin hướng tới một ca sinh an toàn cho cả mẹ và bé.

Dự phòng sinh non hiệu quả

Theo BSCKII Phạm Hải Hà - Phó Trưởng khoa Sản bệnh lý, Bệnh viện Phụ sản TW, sinh non luôn là thách thức lớn của ngành sản khoa.

“Tỷ lệ sinh non ở Việt Nam cũng như trên thế giới dao động từ 5-10%. Một em bé sinh non sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ trước mắt cũng như lâu dài. Không chỉ vậy, một lần sinh non còn để lại sang chấn tâm lý rất lớn đối với người mẹ, khiến những lần mang thai sau, các sản phụ rất lo lắng, căng thẳng” – BS Phạm Hải Hà cho biết.

Theo BS Phạm Hải Hà, nguyên nhân sinh non được chia thành 2 nhóm:

- Nhóm thứ nhất là các yếu tố từ người mẹ như tiền sản giật, bệnh tim, đái tháo đường thai kỳ, bệnh lý tuyến giáp, rau tiền đạo, rau cài răng lược, bệnh basedow, các bệnh về máu, dị dạng tử cung, u xơ tử cung, tiền sử sinh non hoặc sảy thai lớn. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn đường sinh dục, đường tiết niệu, lao động quá sức, dinh dưỡng kém, hút thuốc lá hay điều kiện sống khó khăn cũng làm tăng nguy cơ sinh non.

- Nhóm thứ hai đến từ thai nhi và phần phụ của thai, thai chậm tăng trưởng trong tử cung, đa thai, đa ối, thiểu ối hoặc vỡ ối non. Trong nhiều trường hợp, để đảm bảo an toàn cho mẹ hoặc thai nhi, bác sĩ buộc phải chấm dứt thai kỳ sớm.

Điều đáng mừng là nhiều trường hợp sinh non hoàn toàn có thể được dự phòng nếu thai phụ được quản lý thai nghén đúng cách.

Theo BS Phạm Hải Hà, khám thai định kỳ là phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm nguy cơ.

“Các thai phụ khám thai định kỳ. Việc tái khám là yếu tố quyết định sản phụ có quản lý thai kỳ đó tốt hay không. Ngay từ những lần khám đầu tiên, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, tiền sử sản khoa, đánh giá các yếu tố nguy cơ và xây dựng kế hoạch theo dõi riêng cho từng thai phụ” – BS Phạm Hải Hà cho biết.

Đối với những phụ nữ có nguy cơ cao, bác sĩ sẽ theo dõi sát chiều dài cổ tử cung bằng siêu âm, sử dụng progesterone đặt âm đạo theo khuyến cáo quốc tế để dự phòng sinh non, đồng thời cân nhắc khâu vòng cổ tử cung ở những trường hợp đủ chỉ định.

Nếu thai phụ đã xuất hiện dấu hiệu dọa sinh non như đau bụng từng cơn, cơn co tử cung đều đặn, ra dịch hồng hoặc nghi ngờ rỉ ối, cần đến ngay cơ sở y tế. Khi nhập viện kịp thời, các bác sĩ có thể sử dụng thuốc cắt cơn co, điều trị giữ thai và theo dõi chặt chẽ.

Theo bác sĩ Phạm Hải Hà, rất nhiều trường hợp sau khi điều trị ổn định vẫn tiếp tục mang thai đến đủ tháng.

“Không phải cứ có dấu hiệu dọa sinh non là chắc chắn sẽ sinh non. Nhiều bệnh nhân sau điều trị đã ổn định, tiếp tục theo dõi thai kỳ bình thường và sinh con đủ tháng. Mỗi ngày em bé ở lại trong bụng mẹ đều giúp hoàn thiện thêm về hình thái và chức năng các cơ quan. Vì vậy, nếu có thể giữ thai thêm được một ngày thì cơ hội sống và phát triển khỏe mạnh của trẻ cũng tăng lên” – BS Phạm Hải Hà nhận định.

Để dự phòng sinh non hiệu quả, sản phụ cần khám thai đúng lịch, tuân thủ hướng dẫn điều trị, chủ động điều trị các bệnh viêm nhiễm đường sinh dục, đường tiết niệu và đặc biệt phải lắng nghe những thay đổi của cơ thể. Khi xuất hiện bất cứ những dấu hiệu bất thường nào từ thai nhi như: đau bụng, cơn co, ra máu, ra dịch bất thường, rỉ ối hoặc thai máy yếu hơn bình thường… cần đến bệnh viện ngay để được xử trí kịp thời./.