Những thách thức trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ở nước ta

Việt Nam là một trong những nước có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Đáng chú ý, theo thống kê, 60% số người cao tuổi của nước ta có sức khỏe từ yếu đến rất yếu, nhiều người đồng mắc 3-6 bệnh nền, tình trạng đa bệnh lý, đa dùng thuốc ngày càng phổ biến. Điều đó đồng nghĩa với việc người cao tuổi phải sống một thời gian dài cùng bệnh tật, chất lượng cuộc sống giảm, cần sự chăm sóc liên tục và dài hạn, trong khi mô hình trung tâm chăm sóc lâu dài cho người cao tuổi ngoài cộng đồng ở nước ta còn thiếu.

Về phía ngành y tế, do người cao tuổi cùng lúc mắc nhiều bệnh lý mạn tính nên việc điều trị cần có sự phối hợp của các chuyên khoa khác nhau. Tuy nhiên, theo TS.BS Bùi Long – Phó Giám đốc BV Hữu Nghị, hiện nay ngành y tế đang thiếu bác sĩ có chuyên ngành lão khoa, thậm chí nhiều bệnh viện còn không có chuyên khoa lão. Đó là một trong những khó khăn trong vấn đề chăm sóc y tế toàn diện cho người cao tuổi.

Để thích ứng với áp lực già hóa dân số, TS.BS Bùi Long cho rằng có 3 vấn đề cần được sự quan tâm phát triển thời gian tới, đó là: mô hình chăm sóc người cao tuổi, bổ sung chuyên khoa lão ở các bệnh viện và đầu tư cho tuyến y tế cơ sở.

“Thứ nhất là chúng ta cần có hệ thống chăm sóc người cao tuổi, từ khâu dự phòng cho đến khâu điều trị rồi phục hồi cho người bệnh, chăm sóc dài hạn và thậm chí là chăm sóc cuối đời. Đây là trục dọc liên quan đến chăm sóc người cao tuổi từ khi người cao tuổi có nguy cơ mắc bệnh đến những ngày cuối đời của họ.

Vấn đề thứ hai, về mặt chuyên môn cần phải có sự phối hợp đa chuyên ngành, không chỉ quản lý một bệnh mà phải quản lý nhiều bệnh. Tất cả các bệnh viện đa khoa phải có khoa lão, các bác sĩ được đào tạo về chuyên ngành lão khoa, thậm chí là các điều dưỡng được đào tạo về chăm sóc cho bệnh nhân người cao tuổi. Bởi vì so với bệnh nhân trẻ tuổi, việc điều trị và chăm sóc người cao tuổi có những đặc thù, cần sự chăm sóc khác biệt.

Vấn đề thứ ba nữa là chúng ta phải làm tốt vấn đề công tác y tế cơ sở. Bởi vì y tế cơ sở đóng vai trò dự phòng tốt. Y tế cơ sở phối hợp với y tế cơ bản và chuyên sâu để tiếp tục điều trị nâng cao cho người bệnh. Đồng thời thành lập thêm các trung tâm chăm sóc người cao tuổi lâu dài” - TS.BS Bùi Long đề xuất.

Mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi ở Bệnh viện Hữu Nghị

Bệnh viện Hữu Nghị có đặc thù 80-90% là bệnh nhân người bệnh cao tuổi. Chính vì thế trong nhiều năm nay, bệnh viện đã có chủ trương hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, không chỉ điều trị mà còn quan tâm đến cả dinh dưỡng, sức khỏe tinh thần… giúp người bệnh duy trì thái độ lạc quan và cảm nhận được sự quan tâm.

Theo ghi nhận của phóng viên VOV2, Khoa Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện Hữu Nghị luôn duy trì ở mức 23-28 bệnh nhân, chủ yếu là bệnh nhân nặng. Nhân viên y tế sẽ phụ trách chăm sóc toàn diện mà không cần sự có mặt của gia đình, do đó từng thay đổi nhỏ của bệnh nhân đều được theo dõi sát sao.

Điều dưỡng Phạm Quang Huy – khoa Hồi sức tích cực và chống độc cho biết, công việc mỗi ngày của nhân viên y tế là theo dõi bảo đảm đường thở thông thoáng cho bệnh nhân, thực hiện theo phác đồ điều trị của bác sĩ, bảo đảm dinh dưỡng ổn để bệnh nhân hấp thu thuốc tốt.

Quy trình chăm sóc bệnh nhân được thực hiện một cách tỉ mỉ, liên tục và không chỉ là kỹ thuật mà còn có hỗ trợ phục hồi chức năng cho bệnh nhân.

Theo BS Đỗ Thị Ái – khoa Nội tổng hợp A, từ nhiều năm nay, mỗi bệnh nhân nhập viện điều trị đều có sổ theo dõi sức khỏe, trong đó ghi đầy đủ thông tin, tiền sử điều trị bệnh. Từ đó, cán bộ y tế có thể nhắc nhở bệnh nhân uống thuốc, đi tái khám định kỳ.

“Chúng tôi phối hợp với các khoa phục hồi chức năng như tập vật lý trị liệu cho bệnh nhân. Trong quá trình chăm sóc bệnh nhân, điều dưỡng chú trọng hỗ trợ bệnh nhân chia thuốc, uống thuốc đúng giờ. Khoa có khu điều trị ngoại trú thuận lợi trong quản lý chăm sóc sức khỏe người bệnh. Không chỉ trong quá trình điều trị ngắn hạn trong thời gian nội trú mà còn duy trì tình trạng ổn định khi bệnh nhân xuất viện về nhà..Phòng khám có chương trình rà soát bệnh nhân lâu ngày không đi khám thì chúng tôi chủ động gọi điện liên lạc nhắc nhở bệnh nhân tái khám” – BS Đỗ Thị Ái nói.

Điển hình là trường hợp bệnh nhân Đỗ Ngọc Huyền, 84 tuổi ở Long Biên, TP Hà Nội, bị ung thư đại tràng đã phẫu thuật tháng 7 năm ngoái. Với ông, sự vui mừng, phấn khởi không chỉ ở ca phẫu thuật thành công, sức khỏe đã tốt hơn trước mà còn là cảm giác được các y bác sĩ quan tâm, đồng hành trong cả quá trình điều trị bệnh.

“Cứ đến thời gian bác sĩ nhắc nhở phải vào. Tôi phấn khởi được quan tâm, thứ hai là tin tưởng sự sống kéo dài thêm. Tất nhiên ung thư không thể rời khỏi nhưng nhờ việc điều trị của bác sĩ, điều dưỡng với tinh thần nhiệt tình như thế thì tôi cũng yên tâm” – Ông Đỗ Ngọc Huyền nói.

Cũng vừa trải qua đợt cấp cứu tưởng chừng khó quá khỏi, nhưng chỉ sau gần 2 tuần được điều trị ở khoa Tim mạch, BV Hữu Nghị, sức khỏe của ông Nguyễn Văn Trung ở phố Tôn Đức Thắng, TP Hà Nội đã bình phục, có thể ăn uống, đi lại bình thường. Ông Trung cho rằng, đó không chỉ là kết quả của kỹ thuật, tay nghề của bác sĩ mà còn là sự chăm sóc tận tình của đội ngũ thầy thuốc bệnh viện.

“Vào bệnh viện có 3 cái quan trọng nhất là trình độ bác sĩ, thứ hai là thái độ phục vụ, thứ ba là cơ sở vật chất. Đây là bộ qua quyết định sức khỏe người bệnh. Ở đây tôi thấy là 3 yếu tố này hoàn thiện, nhất là ở khoa tim mạch, thái độ bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế rất tốt” – Ông Nguyễn Văn Trung chia sẻ.

Mô hình chăm sóc toàn diện ở BV Hữu Nghị đã và đang triển khai không chỉ giúp người bệnh hồi phục mà còn giúp họ sống tốt hơn sau điều trị. Đó chính là thước đo quan trọng của y tế hiện đại.

Trong 2 ngày 26 và 27/3, Bệnh viện Hữu Nghị tổ chức hội nghị Khoa học Quốc tế với chủ đề “ Chăm sóc toàn diện người cao tuổi”. PGS.TS Nguyễn Thế Anh – Giám đốc bệnh viện cho biết, “Chăm sóc toàn diện người cao tuổi” mang ý nghĩa thiết thực và có tầm nhìn chiến lược. Chăm sóc toàn diện không chỉ dừng lại ở điều trị bệnh mà là sự chuyển đổi căn bản trong cách tiếp cận, từ điều trị đơn bệnh sang chăm sóc con người một cách tổng thể, liên tục và cá thể hóa.

Thời gian qua Bệnh viện Hữu Nghị đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc toàn diện người cao tuổi như: tăng cường quản lý bệnh mạn tính, tối ưu hóa sử dụng thuốc, phát triển phục hồi chức năng và kết

Hội nghị lần này sẽ là diễn đàn để chia sẻ kinh nghiệm, kết nối chuyên môn và định hình các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi.