Nghe kém và mức độ nguy hại đối với sức khỏe người bệnh

Theo Tổ chức Y tế thế giới, tỷ lệ nghe kém (mức độ trung bình nặng hoặc cao hơn) tăng đáng kể theo tuổi, từ 15.4% ở những bệnh nhân trong độ tuổi 60 đến 58.2% những bệnh nhân độ tuổi hơn 90. Tuy nhiên, nghe kém hiện còn xuất hiện ở lứa tuổi trẻ.

Như trường hợp của chị Nguyễn Thị Luyến - 31 tuổi, sống tại Hà Nội, hơn 1 năm trước, xuất hiện tình trạng nghe kém từ từ. Ban đầu chị nghĩ hiện tượng này rồi sẽ qua nhanh thế nhưng, mọi việc đi quá xa- ngoài tầm kiểm soát của bản thân.

“Một hôm em bỗng phát hiện con em - bé mới 1 tuổi bị ngã khỏi giường mà em không hề hay biết, em giận mình, bất lực. Không nghe thấy mọi người nói gì nên đi làm cũng rất khó khăn, phải nhìn khẩu hình của mọi người để đoán, nhiều khi chỉ biết gật đầu, cười trừ khi mọi người nói chuyện và hỏi mình do không nghe rõ mọi người nói gì”- chị Luyến nhớ lại.

Sức nghe ngày một kém hơn, chị Luyến hốt hoảng cùng chồng chạy khắp các bệnh viện lớn nhỏ. Điều trị từ Tây y đến Đông y. Nhưng tất cả đều vô ích. Cuối cùng chị đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương và được TS.BS Lê Hồng Anh – Trưởng khoa Tai Thần kinh thăm khám.

“Thật sự là khi gặp tôi, bệnh nhân gần như rơi vào tình trạng trầm cảm vì cảm thấy rất thất vọng, bế tắc. Qua khám chúng tôi đã phát hiện ra là bạn ấy nằm trong một bệnh cảnh là xốp xơ tai có nghĩa là xương bàn đạp là một trong ba xương dẫn chuyển âm thanh đã bị cố định”- BS Lê Hồng Anh chia sẻ.

Phẫu thuật phục hồi thính lực- Phương án tối ưu cho bệnh nhân nghe kém

Theo TS.BS Lê Hồng Anh với trường hợp bệnh nhân Nguyễn Thị Luyến thông thường có hai lựa chọn phương pháp điều trị, một là đeo máy trợ thính nếu như bệnh nhân không muốn phẫu thuật, tuy nhiên, phương án này không triệt để. Còn giải pháp thứ hai là phẫu thật thay thế xương bàn đạp bằng trụ dẫn ti-tan từ ngoài đưa vào. Sau khi trao đổi và được tư vấn cụ thể, bệnh nhân đã lựa chọn phương pháp thứ hai. TS.BS Lê Hồng Anh đã trực tiếp phẫu thuật cho bệnh nhân Luyến và kết quả thu được khiến bệnh nhân thực sự hạnh phúc.

“Em cảm thấy như mình được hồi sinh, rất kỳ diệu, mỗi sáng thức dậy, em đã được nghe thấy âm thanh, tiếng con mình gọi mẹ, tiếng chim hót, tiếng cuộc sống... Vợ chồng em mừng phát khóc khi khả năng nghe của em đã hồi phục”- chị Luyến nói.

TS.BS Lê Hồng Anh nhấn mạnh, phẫu thuật tạo hình tai giữa và tái tạo chuỗi xương con là một trong những giải pháp điều trị tối ưu đối với những trường hợp nghe kém do tổn thương hệ thống dẫn truyền âm thanh.

“Có thể dùng kính hiển vi với độ phân giải cao hoặc có thể thực hiện bằng phẫu thuật nội soi. Chúng tôi sẽ kiểm tra trong quá trình mổ xem tình trạng viêm của bệnh nhân có hay không, giải quyết bệnh tích và sau đó kiểm tra các chuỗi xương xem tổn thương ở đâu để chúng ta giải quyết về mặt chức năng. Xương nào tổn tương thì thay thế bằng các xương nhân tạo. Hiện nay có rất nhiều các chất liệu tốt và có kích thước, trọng lượng giống như xương tự thân. Vì vậy mà rung động sẽ đảm bảo rất hoàn hảo. Với những trường hợp có tổn thương xương con và viêm tay giữa kèm theo, chúng tôi có thể đồng thời tái tạo chuỗi xương con và vá nhĩ trong cùng một thì, tiết kiệm về thời gian cũng như chi phí cho bệnh nhân”- BS Hồng Anh khẳng định.

Đặc biệt, việc phục hồi sau mổ cũng là một lợi thế của phương pháp này. Theo BS Hồng Anh, bệnh nhân được phẫu phẫu thuật bằng tiền mê và tê tại chỗ tức là bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo, nhưng lại không cảm thấy đau, hầu hết bệnh nhân đều khỏe mạnh rất nhanh sau mổ.

“Khi chúng tôi thay thế xương xong, có thể thử kết quả nghe ngay trên bàn mổ và bệnh nhân có thể nhận biết được sức nghe của mình đã khác biệt. Như vậy, kết quả đến tức thời. Tuy nhiên, bệnh nhân cần giữ gìn chế độ sinh hoạt lành mạnh, tránh hoạt động mạnh, không chơi thể thao trong khoảng 3 tháng đầu tiên sau mổ để tổ chức cấy ghép được ổn định”- BS Hồng Anh cho biết.

Hiện bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương là một trong số ít cơ sở y tế thực hiện được phẫu thuật này với yêu cầu khắt khe về kỹ thuật và tay nghề chuyên môn cao của các y bác sĩ.

Bảo vệ sức khỏe đôi tai để tận hưởng cuộc sống

Các nghiên cứu trên thế giới đã khẳng định, nghe kém là một trong ba nguyên nhân chính gây ra chậm phát triển, suy giảm trí tuệ ở người trưởng thành và người lớn tuổi. Nghe kém còn nguy hiểm hơn các bệnh lý nội khoa như: tăng huyết áp, tiểu đường và mỡ máu vì căn bệnh này khiến con người bị hạn chế trong việc giao tiếp xã hội và ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ của con người.

“Trên thế giới, đặc biệt các nước phát triển, vấn đề thính giác của người dân luôn được đặc biệt quan tâm. Bởi nghe kém được coi là một trong những tổn thương về mặt giác quan vô cùng quan trọng đối với con người. Tôi có những bệnh nhân họ đã từng nói rằng họ khỏe mạnh, đẹp đẽ nhưng lại cô đơn giữa một biển người và chính câu nói này làm cho tôi suy nghĩ và trăn trở”- BS Hồng Anh chia sẻ.

Theo khuyến cáo của TS.BS Lê Hồng Anh, người dân nên khám sức khỏe định kỳ, kịp thời phát hiện mức độ nghe kém để từ đó đưa ra quyết định can thiệp phù hợp, giúp bệnh nhân nghe kém có thể tiếp tục được làm việc và tận hưởng cuộc sống.

“Chúng ta phải định kỳ khám sức nghe ít nhất 2 lần/năm để có thể kiểm soát việc nghe kém tiến triển. Còn trong trường hợp chúng ta có những vấn đề về bệnh lý tai giữa hoặc có thể xuất hiện hiện tượng nghe kém thì chúng ta cần phải đến các cơ sở y tế chuyên khoa sớm nhất (vài ngày sau khi xuất hiện triệu chứng) để được điều trị kịp thời và hiệu quả nhất”- BS Hồng Anh tư vấn.

Ngày 03/03 hàng năm được Tổ chức Y tế Thế giới chọn làm Ngày Thính Giác thế giới kể từ năm 2016, nhằm nâng cao nhận thức về việc phòng bệnh điếc và giảm thính lực, đồng thời nâng cao việc chăm sóc tai và thính giác khắp thế giới. Các quốc gia thành viên và bên liên quan được khuyến khích tổ chức các sự kiện để nâng cao nhận thức trong cộng đồng và đảm bảo việc chăm sóc tai và thính lực.

Ước tính đến năm 2050 sẽ có trên 700 triệu người nghe kém, đa số là ở các nước thu nhập trung bình và kém. Vì thế, thay đổi tư duy liên quan đến chăm sóc tai và thính giác là rất quan trọng để cải thiện khả năng tiếp cận và giảm thiểu chi phí cho tình trạng mất thính lực không được quan tâm, điều trị.