Sau ca phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn khối u não lớn tại vùng góc cầu tiểu não vào 7 năm trước, anh N.P.N 26 tuổi ở Sơn La bị liệt hoàn toàn nửa mặt bên trái khiến khuôn mặt mất cân đối rõ rệt, miệng lệch sang một bên khi cười, mắt không thể nhắm kín. Đây là một biến chứng đã được tiên lượng trước ở những trường hợp có khối u kích thước lớn vùng góc cầu tiểu não, nằm sát dây thần kinh số VII - dây thần kinh chi phối vận động cơ mặt.
Những di chứng đó khiến anh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày, giao tiếp xã hội và luôn mang tâm lý mặc cảm, tự ti.
Sau khi thăm khám cho bệnh nhân, TS.BS Bùi Mai Anh - Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học - Bác sĩ khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức nhận định, đây là trường hợp liệt mặt mạn tính kéo dài, các cơ mặt đã teo nhiều, khiến việc phục hồi trở nên đặc biệt khó khăn.
Sau khi được tư vấn kỹ lưỡng, gia đình quyết định thực hiện phẫu thuật phục hồi liệt mặt bằng các kỹ thuật vi phẫu hiện đại.
“Thay vì các phương pháp treo tĩnh truyền thống chỉ giúp khuôn mặt cân đối khi nghỉ ngơi, chúng tôi đã lựa chọn kỹ thuật chuyển vạt cơ chức năng có thần kinh đi kèm nhằm tái tạo vận động tự nhiên cho khuôn mặt”, TS.BS Bùi Mai Anh cho biết.
Mục tiêu điều trị là phục hồi hai chức năng quan trọng nhất đối với người bệnh liệt mặt mạn tính là giúp bệnh nhân có nụ cười cân xứng và có khả năng nhắm mắt kín.
Trong lần phẫu thuật đầu tiên, các bác sĩ chuyển cơ chức năng để phục hồi vận động vùng miệng, đồng thời đặt thần kinh xuyên mặt nhằm chuẩn bị cho quá trình phục hồi vận động mắt.
Sau khoảng 3 tháng, người bệnh đã có dấu hiệu vận động cơ mặt bên liệt. Sau 9 tháng người bệnh đã có thể cười cân xứng và chủ động.
Khi hệ thống thần kinh chờ nhằm phục hồi hoạt động cơ vòng mi, TS.BS Bùi Mai Anh tiếp tục thực hiện ca phẫu thuật thứ hai chuyển cơ nhằm phục hồi chức năng nhắm mắt.
Sau khoảng 5-6 tháng tập phục hồi chức năng, từ tình trạng hở mi tới 5-6 mm khi nhắm mắt, hiện nay người bệnh chỉ còn hở rất ít khoảng 1-2 mm khi nhắm nhẹ và có thể nhắm kín hoàn toàn khi chủ động dùng lực.
Việc phục hồi chức năng mắt giúp hạn chế nguy cơ khô giác mạc, giảm nguy cơ tổn thương bề mặt nhãn cầu và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Chuyển vạt cơ chức năng có thần kinh đi kèm nhằm tái tạo vận động tự nhiên cho khuôn mặt là một kỹ thuật mới, được áp dụng lần đầu tại Việt Nam và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bước đầu đã cho kết quả rất khả quan.
“Kết quả của phương pháp không chỉ mang ý nghĩa đối với riêng người bệnh, trường hợp này còn đánh dấu bước tiến quan trọng của chuyên ngành phẫu thuật Tạo hình và Vi phẫu tại Việt Nam”,TS.BS Bùi Mai Anh nói.
Kỹ thuật phục hồi nụ cười cho bệnh nhân liệt mặt mạn tính đã được báo cáo tại nhiều hội nghị khoa học quốc tế và nhận được đánh giá cao từ giới chuyên môn. Đặc biệt, người bệnh là một trong những trường hợp đầu tiên tại Việt Nam được áp dụng kỹ thuật chuyển cơ vùng cổ để phục hồi vận động mi mắt - một phương pháp mới với kết quả rất khả quan.
PGS.TS. Nguyễn Hồng Hà-Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình cho biết: “Thành công của ca bệnh cho thấy khả năng làm chủ các kỹ thuật vi phẫu tiên tiến của chuyên ngành Phẫu thuật tạo hình, đồng thời mở ra thêm nhiều cơ hội điều trị cho các bệnh nhân liệt mặt mạn tính trong nước”.
Từ những kết quả đạt được, các bác sĩ kỳ vọng sẽ tiếp tục mang lại cơ hội phục hồi chức năng, cải thiện chất lượng cuộc sống và giúp nhiều người bệnh liệt mặt tìm lại nụ cười, sự tự tin và khả năng hòa nhập xã hội.
