Radio
Podcast
Multimedia
Người dân cần thực sự làm chủ danh tính điện tử
Góp ý dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, đại biểu Phạm Anh Tuấn, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình cho rằng danh tính điện tử không chỉ là công cụ phục vụ quản lý hành chính mà còn gắn liền với nhân thân và quyền công dân trên không gian mạng. Vì vậy, pháp luật cần khẳng định rõ quyền tự chủ, kiểm soát danh tính của mỗi người.
Theo đại biểu, dự thảo hiện mới tập trung nghiêm cấm hành vi cản trở quyền kiểm soát dữ liệu, chưa thể hiện đầy đủ quyền chủ động của người dân trong việc cung cấp, chia sẻ, tạm dừng hoặc hủy bỏ liên kết dữ liệu trong các giao dịch dân sự, kinh tế, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 4 nguyên tắc bảo đảm quyền tự chủ và kiểm soát của chủ thể danh tính điện tử, đồng thời tôn trọng sự đồng ý của người dân khi chia sẻ, khai thác dữ liệu.
Theo đó, khi người dân thực sự làm chủ danh tính của mình, niềm tin vào các dịch vụ số sẽ được củng cố, góp phần thúc đẩy phát triển Chính phủ số.
Một vấn đề khác được đại biểu Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh là nguyên tắc tối thiểu hóa dữ liệu và giới hạn mục đích sử dụng. Nguy cơ mất an toàn thông tin không chỉ đến từ các cuộc tấn công mạng mà còn xuất phát từ tình trạng thu thập dữ liệu vượt quá nhu cầu thực tế.
Vì vậy, các tổ chức cung cấp dịch vụ chỉ nên thu thập những thông tin danh tính và yếu tố xác thực tối thiểu cần thiết cho từng giao dịch có mục đích hợp pháp.
Việc hạn chế thu thập ngay từ đầu sẽ giảm lượng dữ liệu nhạy cảm được lưu trữ, qua đó hạn chế nguy cơ lộ lọt và xâm phạm quyền riêng tư.
Xác thực bắt buộc cần phù hợp với mức độ rủi ro
Đại biểu Nguyễn Thanh Xuân, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế lưu ý, việc mở rộng đối tượng định danh sang sự kiện, giao dịch, hành vi và các đối tượng phi vật chất khác cần có tiêu chí rõ ràng.
Nếu thiếu cơ chế phân định, việc mở rộng có thể làm tăng nguy cơ liên kết dữ liệu, ảnh hưởng đến quyền riêng tư.
Đại biểu đề xuất phân nhóm đối tượng định danh, quy định danh mục và lộ trình mở rộng sau khi đánh giá tác động. Việc ghi nhận sự kiện, giao dịch, hành vi nên gắn với danh tính chủ thể, không mặc nhiên trở thành đối tượng được cấp danh tính độc lập.
Về xác thực điện tử bắt buộc, đại biểu cho rằng không nên áp dụng đại trà mà không phân biệt mức độ rủi ro của từng giao dịch. Nếu không có phương án thay thế, quy định có thể gây khó khăn cho người cao tuổi, người khuyết tật, người không có điện thoại thông minh hoặc chưa sử dụng VNeID.
Do đó, cần quy định rõ các giao dịch bắt buộc xác thực theo mức độ rủi ro, có phương thức thay thế và hỗ trợ những nhóm gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ số.
Đại biểu cũng đề nghị rà soát cấu trúc dự thảo, tách riêng quy định về các lĩnh vực, giao dịch bắt buộc xác thực điện tử để bảo đảm tính minh bạch và thuận lợi khi áp dụng.
Bảo vệ dữ liệu đặc thù trong lĩnh vực quốc phòng
Bên cạnh quyền riêng tư của người dân, việc bảo đảm an toàn dữ liệu quân sự, quốc phòng cũng là nội dung được các đại biểu quan tâm.
Đại biểu Lương Đình Hưng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An đề nghị hoàn thiện dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử theo hướng bảo đảm an toàn dữ liệu quân sự, quốc phòng và phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Quốc phòng.
Về đồng bộ dữ liệu tại Điều 33, đại biểu cho rằng dữ liệu định danh liên quan đến nhân sự đặc thù, phương tiện tác chiến và trạm radar có thể thuộc danh mục bí mật nhà nước.
Do đó, việc áp dụng yêu cầu đồng bộ dữ liệu theo cơ chế chung có thể tiềm ẩn rủi ro về an toàn, bảo mật thông tin, trong khi các hệ thống dữ liệu quân sự cần được cách ly hoặc kiểm soát kết nối nghiêm ngặt.
Đại biểu đề nghị bổ sung quy định không áp dụng yêu cầu đồng bộ dữ liệu đối với dữ liệu định danh thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cơ yếu.
Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu của Bộ Quốc phòng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử cần do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định, bảo đảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước./.
