Danh sách 100 nhà nghiên cứu xuất sắc nhất châu Á năm 2026 (Asian Scientist 100) vừa được tạp chí Asian Scientist (Singapore) công bố quy tụ nhiều tên tuổi hàng đầu thế giới.
Trong đó đáng chú ý là hai chủ nhân giải Nobel năm 2025: GS Susumu Kitagawa (Đại học Kyoto, Nhật Bản) – Nobel Hóa học 2025 cho công trình về vật liệu khung kim loại – hữu cơ (MOFs) và GS Shimon Sakaguchi (Đại học Osaka, Nhật Bản) – Nobel Y học 2025 cho phát hiện tế bào T điều hòa.
Danh sách còn có GS Shun-ichi Amari (Kyoto Prize 2025), một trong những người đặt nền móng lý thuyết cho mạng nơ-ron nhân tạo và học máy hiện đại; GS S. Somanath, cựu Chủ tịch Tổ chức Nghiên cứu Vũ trụ Ấn Độ (ISRO), người dẫn dắt sứ mệnh Chandrayaan-3 đưa Ấn Độ trở thành quốc gia thứ tư hạ cánh xuống Mặt Trăng.
Ngoài ra còn nhiều Viện sĩ Hội Hoàng gia Anh (Royal Society) bầu năm 2025 và chủ nhân các giải lớn khác của châu Á như Ho-Am, Tata Transformation, Ramon Magsaysay, Goldman Environmental Prize, ACM Gordon Bell.
Đáng chú ý, Việt Nam vinh dự có 5 nhà khoa học được vinh danh trong danh sách này, gồm:
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức - Trường Đại học Công nghệ (ĐHQG Hà Nội), được ghi nhận trong lĩnh vực khoa học vật liệu. Ông được Giải thưởng Bảo Sơn trong lĩnh vực kỹ thuật- công nghệ năm 2024, đã công bố trên 400 bài báo, công trình khoa học với 250 bài trên các tạp chí quốc tế ISI, có uy tín, ảnh hưởng trong cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế.
Nhiều năm liền Giáo sư Nguyễn Đình Đức được vinh danh trong top 10.000 nhà khoa học có ảnh hưởng thế giới, và top 51 thế giới trong lĩnh vực Engineering and Technolygy năm 2025. Nhân ngày KHCN Việt Nam 18/5/2026, ông được Báo Tiền Phong ghi nhận như một trong 8 nhà khoa học lớn của Việt Nam để lại dấu ấn thời đại.
GS.TS Trần Xuân Bách, Trường Đại học Y dược (ĐHQG Hà Nội), lĩnh vực y tế cộng đồng. Ông đã công bố hàng trăm bài báo khoa học trong lĩnh vực này, nhiều năm liền trong top 10.000 nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới, được ghi nhận với Global Health Innovation Leadership Award 2025.
PGS.TS Nguyễn Minh Tân, Đại học Bách Khoa Hà Nội, lĩnh vực Công nghệ hóa học, được ghi nhận với giải thưởng Kovalevskaya Award 2024 về hợp chất tự nhiên và hoạt chất sinh học.
PGS.TS Đặng Thị Mỹ Dung, Viện Công nghệ nano (ĐHQG TP Hồ Chí Minh), lĩnh vực công nghệ nano, được ghi nhận với giải thưởng Kovalevskaia Award 2024 về công nghệ nano và nano-inkjet printing.
TS. Trương Hải Bằng, nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Văn Lang, Giải thưởng Quả cầu vàng 2024, có 1 bằng sáng chế ở Hàn Quốc và 1 bằng sáng chế ở Việt Nam về lĩnh vực môi trường.
Việc các nhà khoa học Việt Nam cùng góp mặt với các chủ nhân giải Nobel 2025, Kyoto Prize và nhiều nhà khoa học hàng đầu khu vực là một dấu mốc đáng ghi nhận, khẳng định sự trưởng thành và hội nhập của khoa học Việt Nam trên bản đồ nghiên cứu khu vực và quốc tế.
Kể từ năm 2016, Tạp chí Asian Scientist (Singapore) tổng hợp và công bố danh sách 100 nhà nghiên cứu xuất sắc nhất châu Á - Asian Scientist 100.
Đến năm 2026, hơn một thập kỷ liên tiếp, danh sách này ghi nhận thành công của những bộ óc giỏi nhất và sáng giá nhất trong khu vực, làm nổi bật những thành tựu của họ trên nhiều lĩnh vực khoa học.
Asian Scientist là tạp chí khoa học - công nghệ tiếng Anh ra đời năm 2011, do TS Juliana Chan (Tiến sĩ Sinh học, Viện Công nghệ Massachusetts MIT, Hoa Kỳ) sáng lập, hiện được xuất bản bởi Wildtype Media Group - công ty truyền thông STEM có trụ sở tại Singapore.
Ngay từ những ngày đầu, Asian Scientist gắn bó với World Scientific Publishing, nhà xuất bản học thuật khoa học - công nghệ lớn nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, được Quỹ Nobel (Stockholm) trao độc quyền xuất bản toàn bộ Nobel Lectures giai đoạn 1901–2000 bằng tiếng Anh và là đồng sáng lập Imperial College Press (London) cùng Đại học Imperial College. GS Phua Kok Khoo, Chủ tịch World Scientific Publishing, là cố vấn cấp cao của tạp chí trong giai đoạn đầu.
Nền tảng học thuật này góp phần định hình uy tín của Asian Scientist trong cộng đồng khoa học khu vực.
Để được vinh danh trong danh sách Asian Scientist 100, người được chọn phải nhận được giải thưởng quốc gia hoặc quốc tế trong năm trước đó cho công trình nghiên cứu của mình, hoặc có một phát hiện khoa học quan trọng, hoặc thể hiện vai trò xuất sắc trong giới học thuật hay công nghiệp.
