"Nóng" ở trạm biến áp, đường dây 220kV-500kV

Nghe chương trình tại đây:

Căng sức bảo vệ lưới điện

Tiếng bíp bíp không ngừng nghỉ phát ra từ phòng vận hành. Đồng hồ chỉ 13h30, ngoài trời nắng cháy bỏng mặt đường bê tông với cảm nhận nhiệt độ thực tế có thể lên hơn 50 độ C.

"Đây là tín hiệu cảnh báo thể hiện máy biến áp đã vượt 80% định mức"- mắt anh Trần Trọng Vĩnh – trưởng kíp tổ thao tác lư động trạm 220kV Thành Công không rời khỏi màn hình máy tính.

"Chúng tôi phải theo dõi liên tục. Ngày bình thường từ 30 phút - 01 giờ, chúng tôi sẽ nắm bắt thông số máy biến áp nhưng ngày nắng nóng chỉ khoảng 10 -15 phút là nắm bắt luôn", anh Vĩnh nói.

Trạm 220kV Thành Công là một trong những điểm cấp điện quan trọng của trung tâm Hà Nội. Các màn hình giám sát phụ tải gần như không lúc nào ngơi nghỉ.

Anh Vĩnh cho biết, những ngày nắng nóng, phụ tải tăng cao nên các thiết bị trong trạm đều mang tải lớn. Lực lượng vận hành phải bám sát, cập nhật số liệu và lập tức báo cáo điều độ truyền tải và điều độ miền Bắc để có phương án giảm tải, tránh nguy cơ xảy ra sự cố.

Áp lực lớn nhất với họ lúc này là phải giữ cho thiết bị vận hành an toàn, liên tục, trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện của người dân và doanh nghiệp tăng cao đột biến.

Tại Trạm 220kV Thành Công, lực lượng hiện chỉ có 5 nhân viên vận hành (bao gồm cả người phụ trách), làm việc theo mô hình trạm bán người trực. Mỗi ca trực kéo dài 8 tiếng. Nhưng trong cao điểm nắng nóng, thời gian làm việc thực tế gần như không còn khái niệm ngày hay đêm. Bởi chỉ cần một tín hiệu cảnh báo bất thường xuất hiện trên màn hình, người trực ca phải lập tức xử lý.

Anh Nguyễn Thanh Thái – Tổ trưởng Tổ thao tác lưu động Thành Công, phụ trách quản lý trạm 220kV Thành Công cho biết, hiện các thiết bị hiện đều phải hoạt động liên tục với tải lớn.

"Áp lực vận hành lớn hơn khi tải luôn đạt từ 80%-100% công suất máy biến áp. Đòi hỏi người trực ca phải tỉnh táo, chăm chú, không được xao nhãng để có xử lý kịp thời khi xuất hiện cảnh báo", anh Thái thông tin.

Không chỉ trong phòng điều khiển, những người công nhân quản lý đường dây cũng đang đối diện áp lực không kém. Dưới cái nắng rát mặt, họ phải liên tục kiểm tra khoảng cách an toàn, phát hiện nguy cơ vi phạm hành lang lưới điện, đặc biệt tại các khu vực đang thi công công trình gần đường dây cao áp.

Anh Vũ Thành – công nhân quản lý vận hành của Truyền tải điện 3 (Truyền tải điện Hà Nội) cho biết, mùa nắng nóng không chỉ khiến phụ tải tăng cao mà còn làm gia tăng nguy cơ mất an toàn hành lang lưới điện.

"Mỗi ngày chúng tôi phải đi kiểm tra 6 lượt tại các vị trí có công trường thi công để kịp thời phát hiện, nhắc nhở, tránh các sự cố chủ quan", anh Thành nói.

Nhiều công trình xây dựng, phương tiện cẩu, xe siêu trường siêu trọng… nếu vi phạm khoảng cách an toàn đều có thể dẫn tới sự cố nghiêm trọng. Vì vậy, ngoài nhiệm vụ kiểm tra thiết bị, lực lượng quản lý đường dây còn phải tăng cường giám sát hiện trường, phối hợp với đơn vị thi công để ngăn ngừa rủi ro.

Tìm nước cả tháng để "cứu" máy biến áp

Tại Trạm biến áp 500kV Thường Tín, các kỹ sư và công nhân vận hành đang triển khai nhiều giải pháp để bảo đảm dòng điện vận hành an toàn, liên tục phục vụ Thủ đô và các địa phương lân cận.

Ông Chu Xuân Khoát, Tổ trưởng Tổ quản lý vận hành Trạm biến áp 500kV Thường Tín cho biết, những ngày nắng nóng, phụ tải điện khu vực Hà Nội tăng rất mạnh. "Bốn máy biến áp của trạm, công suất đã đạt được 80% - 100%, tức đã vận hành gần như đầy tải". Trong điều kiện vừa mang tải lớn, vừa chịu tác động của nhiệt độ môi trường cao, nhiệt độ thiết bị tăng nhanh, đòi hỏi phải có các giải pháp làm mát kịp thời.

Ngoài quạt làm mát tại chỗ, cần có tưới nước tự động cho máy biến áp. Ít ai biết rằng, để có đủ nước phục vụ làm mát thiết bị trong mùa nắng nóng, cán bộ công nhân viên của trạm đã phải chuẩn bị từ nhiều tháng trước.

Theo ông Khoát, gần đây đơn vị đã kéo nguồn nước từ mương nội đồng bên ngoài vào khu vực trạm. Khoảng cách từ nguồn nước đến trạm lên tới hơn 100 mét. Để đưa được nước về, đơn vị phải thi công hệ thống đường ống ngầm và xây dựng thêm bể lọc chuyên dụng.

"Ở đây chưa có đường nước của nhà máy nước sạch, còn nước giếng khoan thì không thể dùng trực tiếp cho máy biến áp vì trong nước có các tạp chất, kim loại", anh Khoát giải thích.

Nguồn nước lấy từ bên ngoài không thể sử dụng ngay. Nước phải được dẫn qua hệ thống lọc bằng cát và đá để loại bỏ các tạp chất, thực vật lơ lửng cũng như một số thành phần có thể ảnh hưởng đến thiết bị điện. Chỉ sau khi được xử lý, nguồn nước này mới đủ điều kiện phục vụ công tác làm mát máy biến áp.

Khối lượng nước cần sử dụng cũng rất lớn. Theo ước tính của ông Khoát, vào những ngày nắng nóng cao điểm, lượng nước phục vụ làm mát có thể lên tới khoảng 100m3 mỗi ngày. Tuy nhiên, do nhiệt độ môi trường quá cao, nước bốc hơi mạnh nên lượng nước thu hồi được chỉ còn khoảng 60-70%.

Theo quy định của Công ty Truyền tải điện 1, việc làm mát thiết bị không chờ đến lúc nhiệt độ tăng cao mới thực hiện mà phải triển khai từ sáng sớm để nhiệt lượng trong các lớp vật liệu cách điện và kết cấu thép của máy biến áp được hạ dần trước giờ cao điểm.

Không chỉ chuẩn bị nguồn nước, trạm còn tăng cường nhân lực trực vận hành, bố trí thêm cán bộ kỹ thuật hỗ trợ mỗi ca trực, kiểm tra thiết bị trước khi giao ca và chạy thử hệ thống làm mát nhằm kịp thời phát hiện các bất thường.

Không ít người chỉ cảm nhận nắng nóng qua hóa đơn tiền điện hay những chiếc điều hòa chạy suốt ngày đêm. Nhưng với lực lượng truyền tải điện, nắng nóng là những ca trực kéo dài, là những bước chân dõi theo từng mét đường dây giữa trưa bỏng rát...tất cả để hạn chế cao nhất việc xảy ra sự cố.

Vì vậy, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là cần thiết, để ai cũng có điện để dùng./.