Gian lận thi cử ngày càng tinh vi, thí sinh sử dụng AI giải bài thi THPT

Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ (A03), Bộ Công an đã có những cảnh báo như vậy tại Hội nghị tập huấn công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tổ chức.

Ông Tuấn nhận định, vẫn tồn tại một bộ phận thí sinh và phụ huynh có tư tưởng tiêu cực, tìm cách gian lận để đạt kết quả cao. Trong khi đó, một bộ phận nhỏ cán bộ, giáo viên tham gia tổ chức kỳ thi còn có tư tưởng chủ quan, lơ là, thiếu trách nhiệm dẫn đến sai sót trong việc thực hiện nhiệm vụ, trong đó có trường hợp vi phạm quy chế.

Tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, có 39 thí sinh bị đình chỉ do sử dụng điện thoại di động, trong đó 5 trường hợp chụp ảnh đề thi gửi ra ngoài nhưng chỉ bị phát hiện khi hình ảnh đề thi đã lan truyền trên mạng internet.

Ngoài ra, trong những năm qua, dư luận tiếp tục đặt ra câu hỏi hoài nghi một số địa phương có điểm thi cao bất thường so với mặt bằng chung, có sự buông lỏng trong quá trình tổ chức thi.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra ở 2.500 điểm thi với hơn 1 triệu thí sinh dự thi. Dự kiến 120.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên an ninh được huy động làm nhiệm vụ trong kỳ thi.

Riêng lực lượng công an có khoảng 15.000 cán bộ chiến sĩ tham gia phối hợp tất cả các khâu từ công tác chuẩn bị, đảm bảo an ninh an toàn kỳ thi cho đến các khâu bảo đảm an ninh ra đề thi, in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, coi thi, chấm thi.

Đại tá Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực, gian lận, nhất là gian lận bằng thiết bị công nghệ cao tiếp tục diễn biến phức tạp. Đặc biệt, các thiết bị gian lận thi cử ngày càng khó phát hiện như tai nghe siêu nhỏ hoạt động bằng từ trường và kích thước nhỏ như hạt gạo, thậm chí nhỏ hơn hạt gạo, nhét sâu vào trong màng nhĩ, phải dùng nam châm mới lấy ra được. Một số thiết bị ghi hình được ngụy trang dưới dạng cúc áo, gọng kính, nhẫn, mặt đồng hồ hoặc máy tính bỏ túi.

Ngoài ra còn có sự hỗ trợ của các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT khiến hành vi gian lận trở nên dễ thực hiện hơn. Thí sinh chỉ cần chụp đề thi và gửi lên ứng dụng tự động giải và trả đáp án trong thời gian rất ngắn, gây khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý, đặc biệt khi các nền tảng này đặt máy chủ ở nước ngoài.

Ngay trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, lực lượng chức năng đã ghi nhận các trường hợp thí sinh sử dụng điện thoại chụp ảnh đề thi gửi lên ứng dụng AI để giải bài. Lực lượng Công an đã nhanh chóng xác minh, làm rõ các vụ việc.

“A03 - Bộ Công an đã phối hợp với Công an Hà Nội và Lâm Đồng nhanh chóng xác minh làm rõ 2 vụ việc. Cụ thể, đã khởi tố 1 thí sinh về tội vô ý làm lộ bí mật Nhà nước; khởi tố 1 thí sinh về hành vi cố ý làm lộ bí mật nhà nước do sử dụng thiết bị công nghệ cao chụp ảnh đề thi gửi cho người thân nhờ giải”, Đại tá Nguyễn Anh Tuấn thông tin.

Ngoài ra cơ quan an ninh và công an các địa phương đã phát hiện xử lý 6 trường hợp đăng tải thông tin thất thiệt về việc đề thi bị lộ để câu like, câu view.

Cũng theo Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, lực lượng Công an không mong muốn xử lý hình sự học sinh, nhưng với những hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng, việc xử lý là bắt buộc nhằm bảo đảm tính răn đe, giữ vững sự nghiêm minh, công bằng của kỳ thi. Tuy nhiên nếu không xử lý nghiêm, kỳ thi sẽ không còn ý nghĩa.

Để đảm bảo kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra an toàn, nghiêm minh, đại diện A03 (Bộ Công an) đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm. Trong đó, xây dựng phương án bảo đảm an ninh tại các khâu quan trọng, dễ xảy ra sai phạm như in sao đề thi, coi thi, chấm thi; xử lý nhanh các tình huống phát sinh, đặc biệt là các nghi vấn liên quan đến lộ, lọt đề thi.

"Cần đẩy mạnh tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho thí sinh, phụ huynh và cán bộ coi thi; quán triệt rõ đề thi thuộc danh mục bí mật nhà nước độ tối mật; mọi hành vi tiết lộ thông tin đề thi trong thời gian bảo mật, không chỉ vi phạm quy chế thi mà còn có thể chịu trách nhiệm hình sự" đại tá Nguyễn Anh Tuấn đề nghị.

Đại tá Nguyễn Anh Tuấn cũng đề xuất nghiên cứu thí điểm áp dụng các giải pháp kỹ thuật như thiết bị nhận diện căn cước công dân, máy quét an ninh tại các điểm thi có nguy cơ cao...