Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có công văn gửi các Sở GD-ĐT tạo yêu cầu tăng cường chấn chỉnh, xử lý, ngăn chặn và đẩy lùi bạo lực học đường trong các cơ sở giáo dục.
Công khai đường dây nóng
Theo Bộ GD-ĐT, thời gian gần đây tại một số địa phương xảy ra nhiều vụ bạo lực học đường có tính chất phức tạp, nghiêm trọng, vi phạm pháp luật, ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường giáo dục cũng như sức khỏe thể chất, tinh thần của học sinh, gây lo lắng trong dư luận xã hội.
Để bảo đảm an ninh, an toàn trường học và triển khai hiệu quả Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 30/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ngăn chặn, đẩy lùi bạo lực học đường, Bộ GD-ĐT yêu cầu các địa phương khẩn trương triển khai nhiều nhiệm vụ cấp bách trong dịp nghỉ hè và chuẩn bị cho năm học mới.
Cụ thể, Bộ yêu cầu các Sở GD-ĐT tổ chức rà soát toàn diện việc thực hiện các quy định về xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và công tác phòng chống bạo lực học đường tại các cơ sở giáo dục.
Người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện về an toàn trường học; phân công rõ trách nhiệm đối với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cán bộ Đoàn - Đội và các bộ phận liên quan trong công tác phòng chống bạo lực học đường.
Các trường học phải công khai số điện thoại đường dây nóng của hiệu trưởng, công an xã/phường và bộ phận tư vấn tâm lý học đường tại vị trí dễ quan sát. Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm, tổ tư vấn tâm lý, lực lượng Đoàn - Đội trong việc nắm bắt sớm mâu thuẫn của học sinh, kể cả trên môi trường mạng.
Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu triển khai hòm thư góp ý điện tử hoặc các ứng dụng bảo mật để học sinh thuận tiện phản ánh hành vi bắt nạt, bạo lực học đường và được bảo vệ khi tố giác.
Bên cạnh đó, các nhà trường phải duy trì kênh liên lạc thường xuyên với phụ huynh để quản lý học sinh ngoài giờ học; đồng thời tăng cường phối hợp với lực lượng công an địa phương nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vụ việc liên quan đến bạo lực học đường.
Bộ cũng yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật, kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, kỹ năng ứng xử trên môi trường mạng cho học sinh; hướng dẫn các em sử dụng mạng xã hội an toàn, đúng pháp luật và tuyệt đối không quay phim, phát tán clip bạo lực lên mạng xã hội.
Các Sở GD-ĐT phải thành lập các đoàn kiểm tra đột xuất về công tác bảo đảm an toàn trường học, xử lý nghiêm các tập thể, cá nhân vi phạm hoặc thiếu trách nhiệm; đồng thời công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về bạo lực học đường hoạt động 24/7.
Trong công văn, Bộ GD-ĐT đề nghị các địa phương báo cáo kết quả triển khai trước ngày 5/9/2026 và thực hiện báo cáo định kỳ công tác phòng, chống bạo lực học đường vào tuần cuối của từng quý.
Sự an toàn của học sinh cần được đặt lên hàng đầu
Thời gian qua, các vụ bạo lực học đường liên tiếp xảy ra chỉ trong thời gian ngắn khiến dư luận phẫn nộ. Giữa tháng 5 năm nay, một nam sinh lớp 8 Trường THCS Nguyễn Du (xã Di Linh, tỉnh Lâm Đồng) được phát hiện treo cổ tại nhà riêng sau buổi kiểm tra cuối học kỳ. Nạn nhân sau đó được gia đình đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Nhi đồng TPHCM. Qua điều tra, công an xác định nam sinh này thường xuyên bị 3 học sinh khác nhiều lần đánh hội đồng, bị ép buộc nộp tiền “bảo kê” mỗi ngày từ 20.000-50.000 đồng.
Cùng ngày, một nữ sinh lớp 6 ở Đắk Lắk bị đánh hội đồng, bắt quỳ xin lỗi và lau chân cho bạn. Chỉ ít ngày sau, tại Phú Thọ, một nữ sinh trường cao đẳng nghề Việt – Xô số 1 cũng bị hành hung trong nhà vệ sinh dẫn tới thương tích, phải điều trị tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội). Trong vụ việc này 2 nữ sinh lớp 10 đã bị khởi tố.
Theo PGS.TS Trần Thành Nam – Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội, so với trước đây, bạo lực học đường hiện nay mang tính ngầm ẩn nhiều hơn, thể hiện qua các hành vi bắt nạt tinh thần, cô lập quan hệ, làm nhục trên không gian mạng. Những hành vi này có thể diễn ra liên tục 24/7.
Đáng chú ý, bạo lực học đường đang làm gia tăng mức độ tổn thương tâm lý ở học sinh. Nhiều em dễ rơi vào trạng thái trầm cảm, tuyệt vọng, tự hại bản thân và trở nên “dễ gãy vỡ” hơn trước.
PGS.TS Trần Thành Nam cho rằng, điểm nghẽn trong việc ngăn ngừa bạo lực học đường hiện nay không nằm ở việc thiếu quy định mà ở năng lực thực thi và khả năng can thiệp sớm.
“Các trường học vẫn thiếu nghiêm trọng nhân lực chuyên trách về tâm lý học đường và công tác xã hội. Trong khi chuyên môn của đội ngũ này cũng chưa thực sự sâu. Dù đã có quy trình phát hiện, báo cáo và can thiệp, việc vận hành vẫn mang tính hình thức và chưa được đưa vào kế hoạch tài chính bài bản của nhà trường.
Kỹ năng xử lý tình huống của cả giáo viên và học sinh còn hạn chế. Đặc biệt, nhiều vụ việc chỉ dừng ở xử phạt hành chính mà chưa áp dụng các biện pháp kỷ luật tích cực hoặc hỗ trợ tâm lý cho người gây bạo lực nhằm điều chỉnh hành vi, ngăn tái phạm. Hệ quả là bạo lực chỉ chuyển từ công khai sang âm thầm, chứ chưa thực sự biến mất”, ông Nam nhận định.
Chuyên gia cho rằng, cần áp dụng mô hình kỷ luật mang tính phục hồi và ràng buộc. Học sinh vi phạm cần tham gia tư vấn tâm lý bắt buộc, các chương trình quản lý hành vi có sự cam kết của gia đình, thực hiện xin lỗi công khai, bồi thường hoặc tham gia các hoạt động sửa sai có giám sát như lao động công ích.
Bên cạnh đó, cần có sự phân tầng trong xử lý. Với những hành vi nghiêm trọng, nhà trường phải phối hợp với cơ quan chức năng hoặc chuyển sang các hình thức giáo dưỡng phù hợp.
Cần xây dựng hệ thống giám sát tái phạm liên tục thông qua hồ sơ theo dõi cá nhân, có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và chuyên gia tâm lý nhằm thay đổi hành vi, thay vì chỉ tập trung vào trừng phạt.
Chuyên gia cho rằng, gia đình phải trở thành “lá chắn” phòng ngừa đầu tiên, thông qua việc duy trì giao tiếp cảm xúc thực chất với con cái và theo dõi sát những thay đổi về cảm xúc, hành vi dù là nhỏ nhất.
Nhà trường cần trang bị cho học sinh kỹ năng giải quyết vấn đề, giao tiếp tích cực, xử lý xung đột và kiểm soát cảm xúc. Đồng thời, vận hành hiệu quả hệ thống sàng lọc sức khỏe tinh thần định kỳ. Xây dựng bộ phận tâm lý học đường đủ năng lực chuyên môn, công cụ và quy trình hỗ trợ cho từng nhóm nguy cơ, từ phòng ngừa diện rộng đến can thiệp chuyên sâu và chuyển tuyến. Thiết lập cơ chế báo cáo an toàn, bảo mật cho học sinh. Tích hợp giáo dục cảm xúc – xã hội vào chương trình chính khóa.
Ở cấp độ xã hội, cần tăng cường kiểm soát nội dung bạo lực trên không gian mạng, nâng cao trách nhiệm của các nền tảng số và đẩy mạnh truyền thông pháp luật. Cộng đồng cũng cần nâng cao trách nhiệm xã hội, khi chứng kiến bạo lực phải can ngăn, hỗ trợ nạn nhân thay vì cổ vũ hoặc phát tán hình ảnh bạo lực.
“Phải chuyển từ tư duy “xử lý sự cố” sang “phát hiện sớm, phòng ngừa và can thiệp sớm”, đồng thời loại bỏ những yếu tố độc hại khỏi môi trường sống và học tập của học sinh. Mục tiêu bảo đảm sự an toàn và phát triển toàn diện của học sinh cần được đặt ngang hàng, thậm chí cao hơn thành tích học tập đơn thuần”, PGS. TS Trần Thành Nam nói./.
