Từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường nghề

Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tại văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với lĩnh vực Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) và Giáo dục thường xuyên (GDTX).

Cụ thể, Bộ GD-ĐT lưu ý, việc từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở GDNN, GDTX phải theo lộ trình, phù hợp với điều kiện thực tế và các điều kiện bảo đảm chất lượng; không áp dụng đồng loạt khi chưa đủ điều kiện.

Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, việc triển khai được thực hiện phù hợp với ngành, nghề đào tạo, chuẩn đầu ra, điều kiện thực tế, năng lực đội ngũ và cơ sở vật chất của cơ sở giáo dục.

Đối với Giáo dục thường xuyên, các cơ sở giáo dục triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” phù hợp với điều kiện đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, học liệu và đối tượng học viên.

Các cơ sở GDTX tăng cường các hoạt động tạo môi trường giao tiếp, thực hành và sử dụng tiếng Anh trong các môn học, hoạt động giáo dục và sinh hoạt tại trung tâm, cơ sở giáo dục; khuyến khích tổ chức câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm, giao lưu, sinh hoạt chuyên môn bằng tiếng Anh phù hợp với điều kiện thực tế.

Từng bước đưa giáo dục trung học nghề vào thực tiễn

Cũng tại văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT yêu cầu triển khai mô hình trung học nghề đối với người học đã hoàn thành chương trình giáo dục THCS; bảo đảm kết hợp kiến thức chương trình THPT với kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, tạo điều kiện để người học sớm tham gia thị trường lao động và tạo nền tảng để tiếp tục học lên.

Bộ GD-ĐT tiếp tục xây dựng và ban hành kiến thức chương trình THPT trong chương trình giáo dục trung học nghề phù hợp với nhóm ngành, nghề; đồng thời đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, phân luồng học sinh sau THCS; tăng cường phối hợp giữa cơ sở giáo dục phổ thông, GDNN, GDTX, gia đình và doanh nghiệp; xây dựng các lộ trình học tập linh hoạt, liên thông giữa các trình độ.

Trong công tác tuyển sinh, các cơ sở GDNN xây dựng, công bố công khai kế hoạch, phương thức và chỉ tiêu tuyển sinh năm học 2026-2027 phù hợp với năng lực đào tạo thực tế và phạm vi ngành, nghề, trình độ đã được cấp phép hoạt động.

Trước khi tuyển sinh, các cơ sở đào tạo phải công khai điều kiện bảo đảm chất lượng, học phí, chuẩn đầu ra và kết quả việc làm của người học sau tốt nghiệp.

Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu đẩy mạnh đăng ký tuyển sinh trực tuyến; cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu tuyển sinh với cơ sở dữ liệu ngành.

Các Sở GD-ĐT tăng cường quản lý, kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh và xử lý nghiêm việc tuyển sinh vượt quá năng lực đào tạo, tuyển sinh ngoài phạm vi ngành, nghề, trình độ được cấp phép và việc quảng cáo, cung cấp thông tin tuyển sinh không đúng thực tế.

Bộ GD-ĐT lưu ý, việc đào tạo nghề phải gắn với chuẩn đầu ra, yêu cầu kỹ năng nghề, nhu cầu tuyển dụng và sự thay đổi của thị trường lao động; lấy kết quả việc làm, mức độ đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và sự phát triển năng lực của người học làm căn cứ đánh giá, cải tiến chất lượng đào tạo.

Đồng thời, tăng cường phối hợp với doanh nghiệp trong tổ chức đào tạo, đánh giá và tuyển dụng; theo dõi kết quả việc làm của người học để điều chỉnh chương trình, nội dung và phương thức đào tạo.

Đưa trí tuệ nhân tạo vào dạy học, kiểm tra, đánh giá

Một trong những nội dung quan trọng khác được Bộ GD-ĐT nhấn mạnh, các cơ sở GDNN triển khai phát triển năng lực số, năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo và bảo đảm an toàn, an ninh mạng cho người học phù hợp với yêu cầu của từng trình độ đào tạo; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học, học tập, kiểm tra, đánh giá và quản lý đào tạo.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số phải bảo đảm liêm chính học thuật, minh bạch việc sử dụng trí tuệ nhân tạo khi có yêu cầu, bảo vệ dữ liệu, an toàn thông tin và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Trí tuệ nhân tạo là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm chuyên môn, học thuật của người học và nhà giáo.

Đối với GDTX, các cơ sở giáo dục tổ chức phát triển năng lực số, giáo dục trí tuệ nhân tạo và an toàn mạng phù hợp từng cấp học theo Khung năng lực số, Khung giáo dục trí tuệ nhân tạo và hướng dẫn của Bộ GD-ĐT; hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm, trung thực; phòng ngừa sự phụ thuộc, lạm dụng công nghệ và các nguy cơ trên môi trường số.

Cùng với ứng dụng công nghệ, công tác kiểm tra, đánh giá trong GDTX tiếp tục được đổi mới theo hướng khách quan, công bằng, vì sự tiến bộ của người học. Nội dung kiểm tra, đánh giá phải bám sát yêu cầu cần đạt của chương trình, chú trọng đánh giá khả năng hiểu, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn; hạn chế yêu cầu ghi nhớ máy móc, học thuộc lòng, làm bài theo khuôn mẫu.

Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu tổ chức giáo dục STEM/STEAM, hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo phù hợp với mục tiêu chương trình, điều kiện của cơ sở giáo dục, năng lực và đặc điểm của người học.

Không tổ chức giáo dục STEM/STEAM, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật theo phong trào, nặng sản phẩm trình diễn, thiếu chiều sâu chuyên môn hoặc làm phát sinh chi phí không cần thiết.