Nghiêm cấm chỉ đạo, gây sức ép nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Chỉ thị số 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo.

Chỉ thị nêu rõ: mặc dù công tác thi, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo đã được đổi mới, kết quả có nhiều bước tiến và chuyển biến tích cực, tuy nhiên, ở một số nơi, việc dạy học, kiểm tra, đánh giá và công tác tổ chức thi chưa phản ánh đúng thực chất chất lượng dạy và học. Hành vi gian lận, vi phạm quy chế thi, thậm chí vi phạm nghiêm trọng trong công tác thi, vi phạm sự liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học vẫn còn xảy ra.

Những hạn chế, sai phạm này làm sai lệch kết quả đánh giá, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, công bằng trong giáo dục, uy tín của ngành và niềm tin của xã hội.

Nguyên nhân chủ yếu là do một số giáo viên, cán bộ quản lý, người đứng đầu cơ sở giáo dục, đào tạo, cơ quan, tổ chức, các cá nhân liên quan chưa nhận thức đầy đủ vai trò, trách nhiệm, ý thức tuân thủ pháp luật chưa nghiêm, bệnh thành tích chưa được khắc phục triệt để; cơ chế quản lý đánh giá, thi đua, khen thưởng còn một số bất cập; cơ chế phòng ngừa, kiểm soát, giám sát còn có mặt chưa đồng bộ, chặt chẽ; việc phát hiện, xử lý vi phạm có nơi chưa kịp thời, chưa nghiêm minh.

Rà soát tổng thể, hoàn thiện các quy định, quy chế thi

Thủ tướng yêu cầu, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan liên quan, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố, người đứng đầu cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, các đơn vị liên quan theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền đề cao trách nhiệm, bảo đảm trung thực, khách quan, công bằng, liêm chính, thực chất trong học tập, kiểm tra, đánh giá và thi; lấy phòng ngừa là chính, chủ động nhận diện nguy cơ, rủi ro và có biện pháp kiểm soát phù hợp, không để xảy ra gian lận, vi phạm trong kiểm tra, đánh giá, thi cử.

Chuyển mạnh từ tập trung phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động quản trị rủi ro, phòng ngừa từ sớm, từ xa, đồng thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm.

Rà soát tổng thể, hoàn thiện các quy định, quy chế thi, hướng dẫn, quy trình tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá, tăng cường ứng dụng công nghệ và các biện pháp kỹ thuật để phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm; đồng thời coi ý thức tuân thủ quy chế, pháp luật, trách nhiệm và liêm chính của mỗi tổ chức, cá nhân là yếu tố nền tảng, quan trọng nhất.

Phân định rõ trách nhiệm theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và mức độ tham gia của từng tổ chức, cá nhân; thiết lập cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động và kiểm tra độc lập đối với các khâu có nguy cơ cao, không để tổ chức, cá nhân can thiệp trái quy định vào quá trình kiểm tra, đánh giá và thi.

Kiên quyết phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng quy định các hành vi học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ, lọt đề thi, sử dụng công nghệ cao để gian lận; hành vi bao che, tiếp tay hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động đến kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi; xử lý nghiêm minh tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Nghiêm cấm chỉ đạo, gây sức ép nhằm nâng điểm để đạt thành tích

Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng GD-ĐT tập trung chỉ đạo, thực hiện rà soát toàn diện các quy định, quy chế thi và hướng dẫn về kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ, cuối khóa và các quy định pháp luật có liên quan; kịp thời sửa đổi, bổ sung để nhận diện, phòng ngừa các phương thức gian lận mới về thi, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, nhất là hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, thiết bị công nghệ cao để gian lận; quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm, quy trình kiểm soát, thẩm quyền và trách nhiệm giải trình của cá nhân, tập thể có liên quan; hoàn thành trước ngày 15/12/2026.

Đồng thời, rà soát, đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, kết quả thi, kiểm tra, đánh giá để đánh giá thi đua, khen thưởng trong các cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, cán bộ quản lý và nhà giáo theo hướng không tạo áp lực về thành tích; không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi để làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân; hoàn thành trước ngày 30/11/2026.

Nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.

Rà soát, hướng dẫn việc sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật phù hợp tại những khu vực, khâu có nguy cơ cao trong quá trình tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi, trước hết đối với các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, an toàn thông tin và phù hợp với quy định pháp luật, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Xây dựng lộ trình triển khai thi trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện

Xây dựng lộ trình cụ thể, hướng dẫn từng bước triển khai kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện, bảo đảm công bằng, hiệu quả.

Hướng dẫn các Sở GD-ĐT, các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng, khai thác và sử dụng ngân hàng câu hỏi để phục vụ kiểm tra, đánh giá định kỳ, đánh giá thường xuyên bảo đảm bám sát mục tiêu, yêu cầu cần đạt của chương trình, tăng tính khách quan, phân hóa và đánh giá thực chất kết quả của người học.

Tăng cường kiểm soát chất lượng đề thi, kiểm tra, đánh giá và bảo mật theo quy định; hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích, đối sánh kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi để kịp thời phát hiện, cảnh báo dấu hiệu bất thường, nguy cơ gian lận.

Thiết lập, vận hành hiệu quả cơ chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, tố giác và xử lý thông tin theo đúng thẩm quyền, quy định của pháp luật.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành có trách nhiệm chỉ đạo các cơ sở giáo dục tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi nghiêm túc, công bằng, khách quan; không chạy theo thành tích, không can thiệp trái quy định và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Người đứng đầu các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và phổ thông chịu trách nhiệm toàn diện về liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học, kiểm tra, đánh giá tại đơn vị; đồng thời hoàn thiện quy định phòng ngừa, phát hiện, xử lý đạo văn, sao chép, thuê hoặc nhờ người khác làm bài, học thay, thi hộ và sử dụng trí tuệ nhân tạo trái quy định.