Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT có giải pháp khắc phục bệnh thành tích

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 5/8/2026 về thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026 - 2027.

Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá, không chạy theo tỉ lệ lên lớp

Theo chỉ thị, Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan, các địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ thể chế, chính sách, pháp luật về giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW; kịp thời phát hiện, sửa đổi, bổ sung, thay thế các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp, bảo đảm không để khoảng trống pháp lý trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Xây dựng bộ chỉ số theo dõi, giám sát việc thực hiện các mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo.

Tăng cường kỷ cương, nâng cao trách nhiệm thực thi nhiệm vụ; xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính, thực chất; có giải pháp cụ thể để khắc phục bệnh thành tích trong dạy, học và kiểm tra, đánh giá; không chạy theo tỉ lệ lên lớp, tỉ lệ tốt nghiệp, bảo đảm đánh giá thực chất năng lực người học.

Hướng dẫn các địa phương tiếp tục rà soát, sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập theo hướng hình thành cơ sở giáo dục có quy mô lớn gắn với cơ cấu lại mạng lưới trường lớp, tổ chức bộ máy, đội ngũ nhân sự; rà soát, giải thể các điểm trường lẻ không đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số để tập trung hình thành các trường nội trú, bán trú tại điểm trường chính.

Hướng dẫn cụ thể về phương thức quản trị, quy mô của cơ sở giáo dục ngay sau khi ổn định việc sắp xếp; rà soát, hoàn thiện các quy định về phân cấp, thầm quyền, nhiệm vụ quản lý nhà nước của cấp tỉnh, cấp xã.

Nghiên cứu cơ chế thí điểm mô hình quản trị đối với hệ thống trường công, trường tư trên cùng một địa bàn.

Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ GD-ĐT, triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi và thực hiện giáo dục bắt buộc trung học cơ sở; tổ chức thực hiện thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới.

Tăng cường dạy và học ngoại ngữ, dạy ngôn ngữ của các nước láng giềng, từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Đẩy nhanh lộ trình tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, tăng cường giáo dục STEM/STEAM, kỹ năng số, giáo dục thể chất và thể thao trường học, nghệ thuật, hướng nghiệp và các hoạt động phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.

Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá, bảo đảm thực chất, hiệu quả; giảm áp lực thi cử; chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trường học; tăng cường phòng, chống gian lận trong các kỳ thi, nhất là trong Kỳ thì tốt nghiệp trung học phổ thông, xử lý nghiêm các sai phạm theo quy định.

Chỉ đạo, hướng dẫn địa phương rà soát, cắt giảm các kỳ thi, cuộc thi không cần thiết; giảm áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh.

Cơ cấu lại đội ngũ, tăng giáo viên trực tiếp giảng dạy

Đối với việc sắp xếp đội ngũ giáo viên, Thủ tướng giao Bộ GD-ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị quyết liên quan đến số lượng cấp phó của các cơ sở giáo dục, hướng dẫn cụ thể việc cơ cấu lại vị trí việc làm và các nội dung cần thiết khác khi thực hiện sắp xếp theo trình tự, thủ tục rút gọn, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định.

Nghiên cứu, đề xuất chính sách thu hút nhà giáo, nhất là giáo viên các môn học đặc thù và công tác ở vùng khó khăn; sửa đổi quy định về định mức, chế độ làm việc của giáo viên phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; hướng dẫn cắt giảm hồ sơ, số sách, giảm áp lực hành chính để giáo viên tập trung cho công tác chuyên môn.

Hướng dẫn tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ công chức cấp xã quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm thực hiện thông suốt, hiệu quả các hoạt động giáo dục tại địa phương.

Khẩn trương sửa đổi, hoàn thiện các tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức về trường chuẩn quốc gia, cơ sở vật chất, trường, lớp học phủ hợp với yêu cầu đổi mới, điều kiện thực tế của từng vùng, miễn, địa phương.

Xây dựng, triển khai Chiến lược phát triển giáo dục đại học

Tại chỉ thị, Thủ tướng giao Bộ GD-ĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan hoàn thành sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập; khuyến khích phát triển các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục, đào tạo nghề tại doanh nghiệp; tập trung phát triển các trường cao đẳng đào tạo nhân lực kỹ năng nghề cao, trường chất lượng cao, trường đạt chuẩn quốc tế.

Phát triển mô hình trung học nghề để tăng lựa chọn phân luồng sau trung học cơ sở, bảo đảm phân luồng dựa trên năng lực, sở trường, nguyện vọng của học sinh.

Xây dựng và triển khai Chiến lược phát triển giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đào tạo nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Trong đó, hoàn thành sắp xếp, tái cấu trúc hệ thống cơ sở giáo dục đại học công lập; khuyến khích phát triển các cơ sở giáo dục đại học tư thục; tập trung đầu tư phát triển các trường đại học trọng điểm, đại học tỉnh hoa, trung tâm đào tạo, nghiên cứu xuất sắc.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về tự chủ đại học; thực hiện nghiêm quy định về kiểm định chất lượng giáo dục đại học và chương trình đào tạo; triển khai hiệu quả các chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao, nhất là các ngành vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt, dữ liệu lớn, công nghệ số, năng lượng mới...

Tiếp tục nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục đại học; mở rộng quy mộ đào tạo nhóm ngành có tác động lan tỏa, thúc đẩy chuyển dịch cơ cầu kinh tế theo hướng tăng hàm lượng tri thức, tạo ra sản phẩm công nghệ và nâng cao năng suất lao động.

Chấm dứt tình trạng "xã trắng" không có người phụ trách giáo dục

Thủ tướng giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ GD-ĐT, các địa phương xây dựng cơ chế quản lý biên chế giáo viên theo hướng lịnh hoạt, sát thực tiễn, gắn với quy mô học sinh, lớp học, đặc thù vùng miền; sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục theo quy mô dân số, quy hoạch đô thị, nhu cầu nhân lực của địa phương, của vùng và của cả nước; phân cấp giao tổng biên chế cho địa phương tự chủ tuyền dụng và sử dụng dựa trên định mức thực tế học sinh/lớp.

Đồng thời, khẩn trương tổng hợp, báo cáo thực trạng đội ngũ công chức quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo cấp xã và đề xuất phương án xử lý; rà soát, bố trí nhân sự hợp lý, nâng tỷ lệ công chức quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo có trình độ chuyên môn, bảo đảm cấp xã có người đủ năng lực tham mưu, quản lý lĩnh vực giáo dục và đào tạo, chấm dứt tình trạng "xã trắng" không có người phụ trách giáo dục trong năm 2026.

Bộ Khoa học và Công nghệ được Thủ tướng giao hướng dẫn, hỗ trợ Bộ GD-ĐT, các địa phương phát triển hạ tầng số, nền tảng số phục vụ dạy học, kiểm tra, đánh giá, quản trị nhà trường và các dịch vụ giáo dục số.

Ưu tiên bố trí kinh phí khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để đầu tư cho các cơ sở giáo dục đại học gắn với nghiên cứu khoa học, đào tạo các chương trình tài năng; phối hợp chặt chẽ với Bộ GD-ĐT lựa chọn cơ sở giáo dục đại học tinh hoa, trọng điểm để giao nhiệm vụ chủ trì xây dựng các dự án đầu tư phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, trung tâm xuất sắc, phát triển công nghệ chiến lược theo quy định.

Bộ Công an được giao nhiệm vụ xây dựng phương án quản lý sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội trong trường học phù hợp với từng cấp học; bảo đảm hạn chế rủi ro, ngăn chặn bạo lực học đường từ mạng xã hội, kiểm soát các nội dung độc hại trên không gian mạng có thể tác động tới học sinh.

Đồng thời, chỉ đạo công an các địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục trong phòng ngừa, phát hiện sớm, đấu tranh, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường, mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử, ma túy, xâm hại trẻ em, các tệ nạn xã hội khác trong và xung quanh trường học; bảo đảm an ninh, an toàn giao thông, an toàn trên không gian mạng cho học sinh, sinh viên.

Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố tập trung, ưu tiên cao nhất việc chuẩn bị năm học mới 2026 - 2027, bảo đảm đủ giáo viên, đủ cơ sở vật chất, đủ trường, đủ lớp, đủ sách giáo khoa, thiết bị dạy học.

Chủ động bố trí ngân sách địa phương và huy động nguồn lực hợp pháp khác để hỗ trợ người học, giáo viên ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, khu công nghiệp, khu chể xuất; bố trí kinh phí hỗ trợ bữa ăn bán trú, thiết bị học tập, đồ dùng học tập, trường lớp bán trú, nội trú, phương tiện đi lại cho học sinh và nhà công vụ cho giáo viên.

Thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý đúng quy định, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho học sinh đến trường, không làm phát sinh rào cản địa lý và chi phí.

Tăng cường chống gian lận trong thi cử, nhất là kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027

Đối với công tác kiểm tra, đánh giá, Thủ tướng yêu cầu các địa phương tăng cường phòng, chống gian lận trong thi cử, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nhất là trong tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2027 trên địa bàn; tập trung khắc phục hiệu quả những hạn chế, bất cập; chú trọng phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gian lận.

Yêu cầu các địa phương rà soát kỹ, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá, thi cử, tuyển sinh đầu cấp theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền; giảm các kỳ thi, cuộc thi không cần thiết; giảm áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh.

Cắt giảm tối đa báo cáo trung gian, sử dụng dữ liệu số dùng chung, không phát sinh thủ tục ngoài quy định để giáo viên dành thời gian tập trung thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học sinh. Kiểm soát chặt chẽ các hoạt động liên kết giáo dục, không tổ chức trong giờ học chính khóa.

Thực hiện công khai, minh bạch các khoản thu theo quy định; công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, dạy thêm, học thêm trái quy định; xử lý nghiêm người đứng đầu cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý trực tiếp nếu để xảy ra lạm thu, ép buộc hoặc gợi ý học thêm trái quy định, gây áp lực đối với học sinh và cha mẹ học sinh.