Mời các bạn nghe trao đổi của phóng viên VOV2 với luật sư Đặng Văn Cường:

Với nhiều người, tiền gửi tiết kiệm là thành quả lao động chắt chiu qua thời gian và được gửi gắm vào nơi mà chúng ta tin là an toàn – tổ chức tham gia BHTG. Nếu tổ chức nhận tiền gửi gặp khó khăn dẫn đến phát sinh việc chi trả tiền bảo hiểm, điều người gửi tiền quan tâm nhất có lẽ là những câu hỏi thực tế: Khi nào tôi có thể nhận lại tiền? Tôi có phải tự mình làm thủ tục hay đi lại nhiều lần không? Và tôi sẽ nhận tiền ở đâu? Đây là những băn khoăn rất tự nhiên của bất kỳ ai đang gửi tiền.

Vậy khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, quy trình chi trả được thực hiện như thế nào và người gửi tiền cần chuẩn bị những gì? Để giải đáp câu hỏi này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Luật sư Đặng Văn Cường - Văn phòng luật sư Chính Pháp.

Phóng viên: Thưa luật sư, nếu ngân hàng hay quỹ tín dụng nhân dân gặp khó khăn dẫn đến phát sinh việc chi trả tiền bảo hiểm, có lẽ câu hỏi đầu tiên người gửi tiền nghĩ đến sẽ là: “Bây giờ mình phải làm gì để nhận lại tiền?”. Vậy trong trường hợp này, người gửi tiền có phải làm đơn, lập hồ sơ và gửi đến Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) để đề nghị được trả tiền hay không?

Tôi nghĩ đây là điều mà người gửi tiền không cần quá lo lắng. người gửi tiền không phải tự mình lập và gửi hồ sơ đề nghị trả tiền bảo hiểm đến BHTGVN.

Theo quy định, khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, tổ chức tham gia BHTG có trách nhiệm lập và gửi hồ sơ đề nghị trả tiền bảo hiểm đến BHTGVN. Nói một cách dễ hiểu, phần hồ sơ đề nghị chi trả sẽ do tổ chức tham gia BHTG phải thực hiện. Còn người gửi tiền cần chuẩn bị và cung cấp các giấy tờ, thông tin cần thiết để xác nhận đúng danh tính và quyền sở hữu hợp pháp đối với khoản tiền gửi của mình khi thực hiện thủ tục nhận tiền.

Phóng viên: Vậy cụ thể, khi đến nhận tiền bảo hiểm, người gửi tiền cần chuẩn bị những giấy tờ gì, thưa luật sư?

Về cơ bản, người gửi tiền cần chuẩn bị hai nhóm giấy tờ, thông tin chính:

Thứ nhất là giấy tờ, dữ liệu để xác định danh tính của mình. Quý vị có thể sử dụng thẻ căn cước, căn cước công dân, hộ chiếu hoặc thông tin định danh điện tử mức độ 2 được khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo quy định.

Thứ hai là giấy tờ, dữ liệu để chứng minh khoản tiền gửi đó thuộc về mình. Tùy theo từng loại hình tiền gửi, đó có thể là sổ tiết kiệm, thẻ tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi hoặc các tài liệu, dữ liệu khác do nơi quý vị gửi tiền cung cấp đối với tiền gửi có kỳ hạn, không kỳ hạn, tiền gửi trực tuyến và các hình thức tiền gửi khác.

Với một số trường hợp đặc biệt, quý vị có thể cần thêm giấy tờ tương ứng. Chẳng hạn, nếu nhận tiền thay người khác theo ủy quyền thì cần có văn bản ủy quyền; nếu là người thừa kế thì cần giấy tờ chứng minh quyền thừa kế; nếu là người đại diện theo pháp luật thì cần tài liệu chứng minh tư cách đại diện còn hiệu lực.

Còn nếu khoản tiền gửi thuộc sở hữu chung của nhiều người, thì việc nhận tiền bảo hiểm sẽ căn cứ vào văn bản thỏa thuận hợp pháp về việc phân chia số tiền bảo hiểm giữa các đồng chủ sở hữu hoặc quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc phân chia số tiền bảo hiểm.

Phóng viên: Như vậy, người gửi tiền không phải tự lập hồ sơ đề nghị chi trả, nhưng vẫn cần chuẩn bị các giấy tờ cần thiết khi nhận tiền. Vậy làm sao để người gửi tiền biết được khi nào họ sẽ được nhận tiền, nhận ở đâu và bằng phương thức nào? Có phải tự liên hệ hoặc tìm đến BHTGVN để hỏi thông tin không, thưa luật sư?

Người gửi tiền không nhất thiết phải tự mình liên hệ để hỏi thông tin. Sau khi xây dựng phương án trả tiền bảo hiểm, BHTGVN sẽ công khai thông tin về thời gian, địa điểm và phương thức chi trả để người gửi tiền biết và thực hiện quyền lợi của mình.

Thông tin này được công khai qua nhiều kênh, trong đó có báo chí, các chi nhánh của tổ chức tham gia BHTG, trang thông tin điện tử của BHTGVN tại địa chỉ div.gov.vn và các hình thức khác do BHTGVN quyết định. Vì vậy, điều quan trọng là người gửi tiền cần chủ động theo dõi các thông báo chính thức và thực hiện theo hướng dẫn của BHTGVN.

Phóng viên: Một điều nữa mà chắc hẳn nhiều người gửi tiền, nhất là những người ở xa, cũng sẽ quan tâm. Chẳng hạn, với những người gửi tiền ở cách xa trụ sở BHTGVN hàng trăm cây số, lúc nhận tiền họ có phải đi đến tận trụ sở không, hay có cách nào thuận tiện hơn, thưa luật sư?

Không nhất thiết là như vậy. Theo quy định, BHTGVN có thể trực tiếp thực hiện việc trả tiền bảo hiểm hoặc ủy quyền cho tổ chức tham gia BHTG thực hiện chi trả. Nếu được ủy quyền, tổ chức tham gia BHTG phải đáp ứng những điều kiện nhất định, trong đó có yêu cầu có mạng lưới đặt ở địa điểm thích hợp cho việc chi trả tiền bảo hiểm. Điều này tạo điều kiện để người gửi tiền, đặc biệt là những người ở xa, có thể nhận tiền tại địa điểm phù hợp.

Ngoài ra, trong trường hợp tổ chức tham gia BHTG được BHTGVN ủy quyền chi trả bằng phương tiện điện tử, người gửi tiền cũng có thể nhận tiền theo phương thức này. Khi đó, người nhận chỉ cần cung cấp đầy đủ, chính xác dữ liệu chứng minh quyền sở hữu hợp pháp đối với khoản tiền gửi thông qua phương tiện điện tử và nhận tiền theo hướng dẫn của tổ chức tham gia BHTG đó.

Phóng viên: Vậy luật sư có lưu ý gì để người gửi tiền có thể chủ động bảo vệ quyền lợi của mình?

Có ba điều đơn giản mà người gửi tiền nên lưu ý.

Thứ nhất, hãy lưu giữ cẩn thận các giấy tờ và thông tin liên quan đến khoản tiền gửi của mình. Sổ tiết kiệm, thẻ tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi hay các dữ liệu chứng minh quyền sở hữu tiền gửi đều có thể trở thành thông tin quan trọng khi cần xác minh.

Thứ hai, khi có thay đổi về thông tin cá nhân, người gửi tiền nên chủ động cập nhật với tổ chức nhận tiền gửi để việc xác minh và liên hệ khi cần được thuận lợi hơn.

Thứ ba, cũng là điều rất quan trọng: Nếu phát sinh việc chi trả tiền bảo hiểm, người gửi tiền hãy bình tĩnh và chủ động theo dõi thông tin từ các nguồn chính thức và thực hiện theo hướng dẫn. Không nên vội tin vào những thông tin lan truyền trên mạng xã hội, hoặc những lời truyền miệng chưa được kiểm chứng.

Người gửi tiền nên theo dõi thông báo của BHTGVN và tổ chức tham gia BHTG để biết chính xác khi nào nhận, nhận ở đâu và bằng cách nào. Nhà nước luôn quan tâm và có những cơ chế phù hợp để bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền trong mọi tình huống.

Phóng viên: Xin cảm ơn luật sư Đặng Văn Cường về những thông tin thiết thực vừa rồi.