Mời các bạn nghe trao đổi của phóng viên VOV2 với luật sư Trương Thanh Đức tại đây:

Thời gian gần đây, liên tiếp nhiều vụ án trốn thuế bị khởi tố đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Không ít người băn khoăn đâu là ranh giới giữa sai sót trong kê khai thuế với hành vi trốn thuế và khi nào người vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.

Luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty luật ANVI cho biết: Theo Luật Quản lý thuế năm 2025, trốn thuế không chỉ là hành vi cố tình không nộp thuế mà còn bao gồm nhiều thủ đoạn nhằm làm giảm hoặc né tránh nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Cụ thể, các hành vi bị coi là trốn thuế gồm: không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp chậm quá 90 ngày dẫn đến thiếu số thuế phải nộp; không ghi chép đầy đủ doanh thu vào sổ kế toán; không lập hóa đơn hoặc ghi giá trị hóa đơn thấp hơn thực tế; sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; sử dụng tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch để xác định sai số thuế phải nộp hoặc số thuế được miễn, giảm, hoàn.

Ngoài ra, các hành vi như cố ý khai sai đối với hàng hóa xuất nhập khẩu; cấu kết để nhập khẩu hàng hóa nhằm trốn thuế; sử dụng hàng hóa thuộc diện miễn thuế, không chịu thuế sai mục đích mà không khai báo; hoặc vẫn tiến hành hoạt động kinh doanh trong thời gian tạm ngừng nhưng không thông báo với cơ quan thuế cũng bị xem là hành vi trốn thuế theo quy định.

Luật sư Trương Thanh Đức cũng chia sẻ: Không phải mọi trường hợp chậm kê khai hay chậm nộp thuế đều bị coi là trốn thuế. Pháp luật cũng quy định một số trường hợp người nộp thuế chỉ bị xử phạt về thủ tục hành chính mà không bị xử lý về hành vi trốn thuế. Đó là trường hợp không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế chậm quá 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp; hoặc có phát sinh nghĩa vụ thuế nhưng đã chủ động nộp đủ số tiền thuế và tiền chậm nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.

Đối với những trường hợp có hành vi gian dối nhằm trốn thuế và đạt đến ngưỡng luật định, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Đối với cá nhân, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 4,5 tỷ đồng hoặc bị phạt tù từ 3 tháng đến 7 năm, tùy theo số tiền trốn thuế và tính chất, mức độ vi phạm. Trường hợp có tổ chức, lợi dụng chức vụ quyền hạn, phạm tội nhiều lần hoặc số tiền trốn thuế đặc biệt lớn sẽ phải chịu mức hình phạt nghiêm khắc hơn. Bên cạnh hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung từ 20 đến 100 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm, thậm chí bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Đối với pháp nhân thương mại, mức xử phạt cũng rất nghiêm khắc. Tùy theo mức độ vi phạm, doanh nghiệp có thể bị phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 10 tỷ đồng, bị đình chỉ hoạt động có thời hạn, thậm chí đình chỉ hoạt động vĩnh viễn trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng. Ngoài ra, pháp nhân còn có thể bị cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực hoặc cấm huy động vốn từ 1 đến 3 năm. "Pháp luật ngày càng siết chặt việc xử lý hành vi trốn thuế nhằm bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ tài chính, chống thất thu ngân sách và tạo môi trường kinh doanh minh bạch. Cá nhân và doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế để tránh những hậu quả pháp lý đáng tiếc" - Luật sư Đức khuyến cáo./.