Trong 2 ngày 10 và 12/9, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TW tiếp nhận hai bệnh nhân nam bị chấn thương bàn tay đặc biệt nghiêm trọng do máy cưa gỗ và thang máy.

Trường hợp thứ nhất là anh Nguyễn Văn K, 38 tuổi, làm nghề thợ mộc. Ngày 10/9, trong lúc đưa phôi gỗ vào máy cưa, bàn tay trái của người bệnh bất ngờ bị lưỡi cưa cuốn vào.

Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ ghi nhận ngón II, III và IV bàn tay trái gần như đứt rời khỏi bàn tay, búp ngón xẹp, trắng nhợt do mất tưới máu. Xương của cả ba ngón gãy vụn thành nhiều mảnh, phần mềm dập nát; gân gấp, gân duỗi, mạch máu và thần kinh đều bị đứt hoàn toàn.

Theo ThS.BSNT Nguyễn Ngọc Linh, Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, so với một vết cắt gọn thì tổn thương này khiến việc nối lại ngón tay khó hơn rất nhiều.

“Với chấn thương do máy cưa, tổn thương không chỉ nằm tại đường cắt vừa bị cắt vừa bị kéo giãn, dập trên một đoạn. Vì vậy, khi phẫu thuật, chúng tôi phải đánh giá và loại bỏ phần mô không còn khả năng bảo tồn trước khi tiến hành phục hồi”, ThS.BSNT Nguyễn Ngọc Linh cho biết.

Trong quá trình phẫu thuật cho bệnh nhân, e kip đã loại bỏ những mảnh xương quá nhỏ, rời rạc không thể cố định, xương được thu ngắn ở mức cần thiết và cố định lại. Sau đó, ê-kíp lần lượt phục hồi gân gấp, gân duỗi, mạch máu, thần kinh và phần mềm của các ngón. Đặc biệt, khi cả ba ngón cùng mất cấp máu, ê – kíp phải tính toán thứ tự tái lập tuần hoàn để rút ngắn tối đa thời gian thiếu máu của từng ngón.

Ngày 12/9, bệnh viện tiếp tục tiếp nhận một nam bệnh nhân 59 tuổi, quê Nghệ An, đang làm nghề xe ôm tại Hà Nội, trong lúc làm việc, bàn tay người bệnh không may bị kẹp giữa phần sàn và hệ thống thang máy.

Khác với trường hợp đầu tiên, các ngón tay của bệnh nhân không đứt rời hoàn toàn. Một phần da và mô phía mu tay vẫn còn giữ các ngón với bàn tay. Tuy nhiên các ngón nhợt, mất tưới máu.

Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện các mạch máu nuôi ngón tay bị tổn thương nặng; có vị trí bị dập và tắc, có đoạn đứt hoàn toàn. Những đoạn mạch không còn bảo đảm chất lượng được loại bỏ, sau đó ê-kíp tiến hành phục hồi mạch máu và các cấu trúc tổn thương cần thiết để tái lập tuần hoàn.

ThS.BSNT Nguyễn Ngọc Linh cho biết, điểm chung của hai trường hợp là chấn thương gây tổn thương đồng thời xương, gân, mạch máu, thần kinh và phần mềm bàn tay. Nếu không tái lập được dòng máu đến các ngón trong thời gian phù hợp, mô sẽ tiếp tục thiếu máu, nguy cơ hoại tử và mất ngón tăng lên.

Cả 2 ca phẫu thuật đều diễn ra trong khoảng 7 giờ. Sau mổ, các ngón được bảo tồn đang duy trì tuần hoàn ổn định và tiếp tục được theo dõi sát.

Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, Phụ trách Khoa Tạo hình – thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, để chức năng bàn tay trở lại bình thường người bệnh còn cả một quá trình liền xương, liền gân, phục hồi thần kinh và tập phục hồi chức năng. Tuy nhiên, việc bảo tồn được ngón tay, giữ lại tối đa chức năng bàn tay cho người bệnh có ý nghĩa đặc biệt với những người lao động chủ yếu bằng đôi tay, bởi mất một hay nhiều ngón có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng làm việc và sinh hoạt.

Từ 2 trường hợp trên, ThS.BSNT Nguyễn Ngọc Linh khuyến cáo, nếu không may bị tai nạn trong quá trình lao động, điều quan trọng là sơ cứu đúng, bảo quản đúng nếu bộ phận đã đứt rời và đưa người bệnh đến cơ sở có khả năng nối càng sớm càng tốt.

"Khoảng 12 giờ đầu là mốc thuận lợi nhất trong các hướng dẫn y khoa. Tuy nhiên, mốc thời gian này không có nghĩa quá 12 giờ thì ngón tay chắc chắn không thể nối. Nếu bộ phận đứt rời được bảo quản đúng, kể cả người bệnh đến muộn hơn, chúng tôi vẫn phải đánh giá cụ thể và nếu còn khả năng thì vẫn cố gắng nối”, ThS.BSNT Nguyễn Ngọc Linh nhấn mạnh.