Thực phẩm Tết- Nguồn cung đa dạng
Tại một cửa hàng tạp hóa trên đường Tứ Hiệp- phường Thanh Trì- Hà Nội, lượng người tới mua hàng đã tăng lên rõ rệt. Ngoài tiêu dùng hằng ngày, các khách hàng quen cũng đã đặt trước một số mặt hàng thực phẩm cho Tết như thịt bò, mứt sen…
Theo chị Hương, kinh doanh các mặt hàng thực phẩm tiềm ẩn khá nhiều rủi ro, bởi đặc trưng của nhóm hàng này là khó bảo quản và nhanh hết hạn sử dụng. Chính vì vậy, việc tìm hiểu kỹ nguồn cung luôn được chị quan tâm và kiểm tra khá kỹ, đặc biệt là thực phẩm bán trong dịp Tết. Điều này cũng xuất phát từ kinh nghiệm của bản thân chị Hương vài năm trước đây.
“Bán hàng không được ưng ý, vì không ưng ý nên khách họ trả lại. Vì thế đầu tiên là phải uy tín vì nếu họ mua của mình một lần, họ sẽ quay lại mình vài lần chứ không chỉ mua xong lại họ chạy mất”- chị Hương nói.
Từ vài năm nay, trong số các kênh phục vụ thực phẩm, hàng hóa Tết, siêu thị là một kênh được cho là uy tín- nơi người dân có thể gửi gắm niềm tin của mình vào chất lượng sản phẩm. Hiện, trên các kệ hàng, các sản phẩm thực phẩm được sản xuất trong nước chiếm phần lớn. Chị Phạm Hải Hà- quản lý một cửa hàng tiện ích thuộc hệ thống bán lẻ uy tín tại Hà Nội cho biết, cửa hàng đã “mạnh dạn” nhập thêm các mặt hàng thực phẩm phục vụ khách hàng.
“Đến thời điểm hiện tại đã chốt hết đơn hàng Tết đối với các nhà cung cấp. Chúng tôi vẫn tập trung vào các sản phẩm thiết yếu để phục vụ cho các ngày Tết như các thực phẩm tươi sống hay bánh kẹo, rượu, bia, nước giải khát…”- chị Hà cho hay .
Tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khu nhu cầu tăng đột biến
BS Đoàn Hồng - Trung tâm khám và tư vấn dinh dưỡng VIAM- Viện Y học ứng dụng VN chia sẻ, vào mỗi dịp tết, nhu cầu thực phẩm tăng gấp nhiều lần, nhất là các món như giò, chả, bánh chưng, đồ khô, mứt, rượu bia,… Trong khi đó nguồn cung đáp ứng an toàn thực phẩm thì lại có hạn và cần thời gian để sản xuất đủ. Do đó tạo điều kiện cho những mặt hàng trôi nổi, kém chất lượng, mặt hàng làm thủ công không kiểm soát vệ sinh… tuồn ra ngoài thị trường tiêu thụ.
“Nguy cơ thực phẩm không an toàn có thể đến từ nhiều nguồn như: bánh, kẹo giả đóng hộp trà trộn dưới mác giỏ quả tết bắt mắt. Thực phẩm chế biến sẵn chứa hàn the, chất tẩy trắng: giò chả, măng khô, miến, nấm hương… Rượu, bia tự nấu không đảm bảo vệ sinh, sử dụng cồn methanol (cồn công nghiệp) gây ngộ độc. Thịt, cá ôi thiu tẩm hóa chất cho tươi rồi bày bán ở chợ”- BS Đoàn Hồng cảnh báo.
Dưới góc độ là một chuyên gia dinh dưỡng, bác sĩ Đoàn Hồng cho rằng, việc nhận diện rõ các tiêu chí an toàn và chất lượng của người dân khi đi mua thực phẩm cho Tết là điều rất quan trọng.
“Thực phẩm không đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe của người dân, nhẹ thì tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa, nặng thì ngộ độc thực phẩm, suy gan, suy thận, mất nước nghiêm trọng, nguy hiểm đến tính mạng … Do đó, việc người dân nhận diện rõ ràng các tiêu chí an toàn thực phẩm giúp người tiêu dùng giảm thiểu nguy cơ tiếp cận và sử dụng thực phẩm kém chất lượng, gây hại cho sức khỏe. Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức về chất lượng thực phẩm giúp người tiêu dùng tránh bị mua sắm theo cảm tính, từ đó thúc đẩy thị trường thực phẩm an toàn, lành mạnh và minh bạch hơn"- BS Hồng nhấn mạnh.
Bí kíp lựa chọn thực phẩm chất lượng và an toàn
Các chuyên gia thường khuyến cáo người tiêu dùng nên chọn sản phẩm của các thương hiệu uy tín. Theo tư vấn của BS Đoàn Hồng, với nhóm đồ khô, bánh kẹo, đồ uống, để chọn mua được các sản phẩm an toàn chất lượng, người dân cần chú ý những yếu tố sau:
- Mua tại các cơ sở bán hàng uy tín như siêu thị, cửa hàng chính hãng, đại lý phân phối được ủy quyền, cửa hàng tạp hóa có giấy phép kinh doanh…
- Có nguồn gốc – xuất xứ, thông tin rõ ràng: trên bao bì sản phẩm phải có tên cở sở sản xuất khẩu, n hập khẩu, địa chỉ, số điện thoại, tem chống hàng giả, tem phụ tiếng Việt, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần, nhãn dinh dưỡng, số công bố hoặc tiêu chuẩn áp dụng (HACCP, ISO 22000…)
- Bao bì nguyên vẹn, không có dấu hiệu bất thường như rách, phồng, méo, có mùi lạ, ẩm mốc, dấu hiệu bị mở hoặc dán lại.
Với nhóm thực phẩm tươi sống như các loại thịt, cá, hải sản sẽ được mua gần Tết. Tuy nhiên, việc lựa chọn sản phẩm tốt vốn chỉ dựa trên kinh nghiệm hoặc niềm tin của người tiêu dùng dành cho người bán. Theo BS Đoàn Hồng, nhóm đồ tươi sống, người tiêu dùng cần lựa chọn cẩn thuận bởi đây là nhóm tiềm ẩn rủi ro cao nhất trong dịp Tết, người tiêu dùng lúc này không thể chỉ dựa trên kinh nghiệm hoặc niềm tin vào người bán hàng mà cần dựa trên các tiêu chí sau:
- Ưu tiên nguồn đáng tin cậy: như siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch, chợ đầu mối hoặc quầy quen uy tín lâu năm trong chợ,…
- Quan sát và cảm nhận bằng tay và bằng mắt thường. Nên chọn thịt có màu sắc hồng nhạt hoặc đỏ tươi tự nhiên của thịt. Ấn vào tay có cảm giác đàn hồi nhẹ, không để lại vết lõm. Cảm nhận được mùi thịt tươi đặc trưng, không có mùi hôi, tanh, chua… Bề mặt thịt: khô ráo, không nhớt, không rỉ nước, không có màu lạ
- Đối với cá, hải sản: mắt lồi, không lõm, mang đỏ hồng, không thâm đen, thân cá ấn chắc, vảy bám chặt hoặc không có mùi hôi thối đặc trưng của cá ươn. Người dân nên ưu tiên cá hoặc hải sản còn sống
Với nhóm thực phẩm sơ chế sẵn như giò, chả, nem rán, thực phẩm tẩm ướp sẵn… rất tiện lợi nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn thực phẩm, do đó BS Đoàn Hồng khuyến cáo người dân nên mua hàng tại các siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch, thực phẩm đã được làm sạch và đóng gói riêng thành từng phần phù hợp cho từng bữa ăn.
“Nếu thực phẩm có dấu hiệu hư hỏng, mốc, ôi thiu như màu sắc hoặc mùi vị bất thường, người tiêu dùng cũng không nên mua. Thực phẩm đã sơ chế không có nghĩa là bạn có thể ăn luôn, để đảm bảo an toàn, bạn vẫn nên về rửa sạch lại (nếu phù hợp), nấu chín kỹ, tránh để lẫn với thực phẩm chín để hạn chế nhiễm chéo”- BS Đoàn Hồng khuyến cáo.
