"Eat clean” đóng hộp: Tiện nhưng có lành?

Mời nghe chương trình tại đây:

Trong nhịp sống bận rộn, khi quỹ thời gian dành cho nấu nướng ngày càng eo hẹp, các suất ăn “eat clean”, salad đóng hộp hay thực đơn giảm cân chế biến sẵn trở nên phổ biến. Chỉ với vài thao tác trên ứng dụng, người dùng đã có ngay một bữa ăn được quảng cáo là “healthy”, “ít calo”, “tốt cho vóc dáng”. Sự tiện lợi cùng hình thức bắt mắt khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ và dân văn phòng, nhanh chóng bị thu hút.

Trong vài năm trở lại đây, “eat clean” dần trở thành một trào lưu ăn uống quen thuộc. Những hộp đồ ăn đầy màu sắc với cơm gạo lứt, ức gà, trứng luộc, rau củ và các loại hạt được giới thiệu là giải pháp giảm cân hiệu quả, đảm bảo dinh dưỡng. Với nhiều người, đây là cách đơn giản để duy trì chế độ ăn lành mạnh giữa guồng quay công việc.

Chị Bùi Thu Thủy (phường Hồng Hà, Hà Nội) cho biết, chị đã duy trì thói quen sử dụng các suất ăn eat clean bán sẵn trong vài tháng gần đây. “Tôi chọn hình thức bán sẵn vì nếu để tự mình nấu thì chắc chắc sẽ không được đa dạng thực phẩm, gọi sẵn thì họ rất đa dạng, phong phú, hôm thì cơm, bún, phở gạo lứt…cảm quan mình thấy là rất ngon miệng”, chị Thủy chia sẻ.

Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, chị nhận thấy những điểm chưa thực sự như kỳ vọng. “Suất ăn họ tính hơi ít với mình, như tôi thì được 1.300kcl/ngày nhưng khi đặt set ăn sẵn này thì chỉ rơi vào khoảng 450kcl/bữa, vì vậy ăn xong mình có cảm giác hơi đói và hơi mệt một chút, còn về mặt có đảm bảo vệ sinh không thì tôi cũng không biết”, chị Thủy cho biết.

Không chỉ riêng chị Thủy, nhiều người trẻ cũng lựa chọn salad như một giải pháp kiểm soát cân nặng. Chị Phạm Thu Hòa (phường Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết: “Tôi tin là salad phù hợp để giữ dáng, vì đây là món ăn ít calo, nhiều chất xơ, vitamin và giúp no lâu không gây nặng bụng”.

Thế nhưng, khi tìm hiểu kỹ thành phần, chị Hòa lại có phần bất ngờ. “Sau này đọc kỹ mới thấy có nhiều loại sốt chứa khá nhiều đường hoặc mayonnaise. Trước giờ tôi cứ nghĩ salad chắc là tốt”, chị chia sẻ.

Thực tế cho thấy, “eat clean” không chỉ nằm ở tên gọi hay hình thức bên ngoài. Một suất ăn được coi là lành mạnh cần đảm bảo nhiều yếu tố như nguồn nguyên liệu, cách chế biến, tỷ lệ dinh dưỡng và cả khẩu phần phù hợp với từng cá nhân. Nếu không tìm hiểu kỹ, người tiêu dùng rất dễ rơi vào “bẫy” cảm giác – tin rằng mình đang ăn uống khoa học trong khi thực tế chưa hẳn như vậy.

Theo ThS.BS Nguyễn Hoài Thu – Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, “eat clean” về bản chất là một xu hướng ăn uống hướng đến thực phẩm tươi, ít chế biến, hạn chế đường, muối và chất béo xấu. Tuy nhiên, đây không phải là một khái niệm mang tính chuẩn hóa tuyệt đối trong khoa học dinh dưỡng.

Chính vì vậy, các suất ăn gắn nhãn “eat clean” hay “healthy” trên thị trường chưa chắc đã đáp ứng đúng tiêu chí này. Đặc biệt, các loại sốt đi kèm – vốn tạo hương vị hấp dẫn – lại có thể chứa nhiều năng lượng, đường và chất béo, làm tăng tổng lượng calo của bữa ăn.

Về quan niệm “ăn salad là giảm cân”, chuyên gia cho rằng điều này không hoàn toàn đúng. Hiệu quả kiểm soát cân nặng phụ thuộc vào tổng năng lượng nạp vào và tiêu hao trong ngày, chứ không chỉ nằm ở một món ăn cụ thể. Nếu salad có thêm nhiều sốt béo, topping giàu năng lượng, việc giảm cân thậm chí có thể không đạt được như mong muốn.

Bên cạnh đó, vấn đề an toàn thực phẩm đối với các suất ăn chế biến sẵn cũng cần được lưu ý. Rau sống, nếu không được sơ chế kỹ, có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn. Quy trình bảo quản, vận chuyển cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng món ăn khi đến tay người tiêu dùng.

Các chuyên gia khuyến cáo, để lựa chọn đúng một suất ăn “eat clean”, người tiêu dùng nên quan tâm đến thành phần cụ thể, hạn chế các loại sốt chế biến sẵn, ưu tiên thực phẩm tươi, ít gia vị. Đồng thời, cần đa dạng thực đơn, không nên phụ thuộc hoàn toàn vào các suất ăn đóng hộp.

“Hiểu đúng về eat clean là điều quan trọng nhất. Đây không phải là một ‘trào lưu giảm cân’ mà là cách xây dựng lối sống ăn uống cân bằng, phù hợp với nhu cầu của từng người”, bác sĩ Nguyễn Hoài Thu nhấn mạnh.

Rõ ràng, trong cuộc sống hiện đại, các suất ăn tiện lợi là lựa chọn khó tránh khỏi. Tuy nhiên, để thực sự “ăn sạch, sống khỏe”, mỗi người cần trở thành người tiêu dùng thông thái, hiểu rõ những gì mình đang ăn thay vì chỉ tin vào những nhãn mác “healthy” hấp dẫn bên ngoài./.