Ngày 18/01 vừa qua, CATP Hà Nội phối hợp Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra cơ sở Yến Hiền tại phường Hoàn Kiếm và phát hiện cơ sở này đang sản xuất 3 tạ giò, chả có hàn the. Chủ cơ sở khai nhận, từ năm 2022 đến nay đã bán ra thị trường khoảng 300 tấn giò, chả chứa chất cấm này.
Trước đó, ngày 16/12/2025, Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang hộ kinh doanh Châu Phát tại phường Phú Thạnh đang pha trộn hàn the, soda và dung dịch silicate vào bột mỳ. Thủ đoạn này đã được thực hiện suốt 10 năm. Riêng trong 3 năm gần đây, khoảng 800 tấn mỳ tươi chứa hóa chất độc hại đã được đưa ra thị trường.
Như vậy, một số lượng rất lớn thực phẩm chứa chất độc đã len lỏi vào hàng triệu mâm cơm gia đình, quán xá, nhà hàng, đám tiệc. Một lần nữa, người tiêu dùng lại bàng hoàng khi nhận ra rất có thể đã ăn phải thực phẩm nhiễm hóa chất độc hại này trong suốt những năm qua mà không hề hay biết.
Theo thạc sĩ Ngô Xuân Dũng – chuyên gia về công nghệ thực phẩm, hàn the có tên khoa học là natri borat (Na₂B₄O₇). Theo quy định của Bộ Y tế, chất này bị cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm. Khi đi vào cơ thể, hàn the không bị đào thải hoàn toàn mà có xu hướng tích tụ lại ở gan, thận và từ đó gây ngộ độc mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
“Khi ăn phải thực phẩm có chứa hàm lượng hàn the cao thì người sử dụng sẽ bị ngộ độc cấp tính như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu hảy, chóng mặt. Tuy nhiên, điều nguy hiểm là hàn the thường được đưa vào thực phẩm với hàm lượng thấp nên rất khó nhận biết và không gây ra ngộ độc cấp tính mà sau một thời gian dài thì mới gây ra ngộ độc mạn tính. Độc tố được tích lũy ở gan, thận khiến các cơ quan này bị tổn thương. Hàn the còn có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh, gây mệt mỏi, suy nhược cơ thể, gây rối loạn tiêu hóa kéo dài, viêm dạ dày, ruột non... Chất này đặc biệt nguy hiểm với trẻ em và phụ nữ mang thai”, thạc sĩ Ngô Xuân Dũng cho biết.
Ngoài giò chả, hàn the còn có thể được sử dụng trong chế biến bún, phở, bánh cuốn hoặc một số loại bánh từ bột và các sản phẩm như mọc, chả cá, chả mực... Bằng cảm quan, người tiêu dùng rất khó nhận biết thực phẩm có chứa hàn the.
“Hiện có hai phương pháp định tính và định lượng để xác định sự hiện diện của hàn the trong thực phẩm. Về phương pháp định tính thì có thể dùng giấy nghệ ấn vào bề mặt sản phẩm, nếu giấy chuyển màu thì có thể biết sản phẩm có chứa hàn the. Còn phương pháp định lượng thì phải được tiến hành tại phòng thí nghiệm mới xác định được lượng hàn the tồn dư trong thực phẩm”, thạc sĩ Ngô Xuân Dũng cho biết thêm.
Để tránh mua nhầm thực phẩm chứa hàn the trong dịp Tết, thạc sĩ Ngô Xuân Dũng khuyên người tiêu dùng nên chọn mua thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, đọc kỹ thông tin về thành phần của sản phẩm. Bên cạnh đó, người tiêu dùng nên cảnh giác với những thực phẩm có màu trắng sáng hoặc tươi một cách khác thường, thực phẩm để lâu trong điều kiện bình thường mà không bị ôi thiu hoặc khi ấn tay vào thì sản phẩm có độ đàn hồi rất mạnh, không để lại vết lõm. Bởi rất có thể đó là những thực phẩm đã bị pha trộn hàn the trong quá trình chế biến.
