Chiều cuối năm, những vạt nắng nhạt trải dài trên con đường dẫn vào thôn Khâu Đấng, xã Bằng Thành, tỉnh Thái Nguyên. Giữa không gian bản làng yên ả, những ngôi nhà gỗ mới hiện lên mộc mạc mà vững chãi.
Mùi gỗ mới phảng phất trong không gian, quyện cùng làn khói bếp bảng lảng, tạo nên cảm giác ấm áp, bình yên.
Ngôi nhà gỗ mới dựng của gia đình chị Đặng Thị Vân được làm theo lối kiến trúc nhà sàn truyền thống của người Sán Chỉ. Giữa nhà là bếp củi, không gian sinh hoạt chung của gia đình.
Bên gian bếp đỏ lửa, mùi khói quyện cùng hương rau cải, thịt gà, thịt lợn – tạo nên những hương vị đặc trưng của Tết vùng cao. Năm nay với gia đình chị Vân, dường như Tết đủ đầy và ấm cúng hơn.
“Tết năm nay có gà lợn cá. Rau cải làm canh, súp lơ xào với thịt lợn. Thịt gà thì chiên. Gà ta, rau cải đều của mình, do mình nuôi trồng ở trên lán cách nhà hơn 2 cây số” – chị Đặng Thị Vân cho biết.
Ngồi bên bếp lửa, ông Hoàng Văn Mành – bố chồng chị Vân năm nay đã hơn 70 tuổi. Trong ký ức của ông, quá khứ chưa xa, chỉ mới năm trước thôi, ngôi nhà của gia đình ông bị xuống cấp nghiêm trọng, mỗi khi mưa xuống cả nhà lại thấp thỏm không yên.
Được chính quyền địa phương quan tâm, hỗ trợ 60 triệu đồng từ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, gia đình chị Vân quyết tâm xây lại nhà, dù có phải vay mượn thêm
“Tết năm ngoái vẫn còn thiếu thốn lắm, nhà không khang trang đâu. Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng. Em làm nhà bằng gỗ cũ, cái nào không có thì mình đi mua. Gia đình chi thêm tầm 50 triệu đồng. Nhà em không có thì đi vay ngân hàng về làm. Năm nay Tết ấm cúng rồi, không còn lo gì nữa”.
Tết ấm cúng không chỉ là mâm cỗ đủ đầy, mà còn là cảm giác yên tâm khi được ngủ ngon trong những ngôi nhà không còn mưa dột, gió lùa. Chính những mái nhà ấy đã thắp lên niềm tin về một tương lai sung túc hơn.
Còn ở thôn Khe Luộc, xã Gia Phú, tỉnh Lào Cai, trong ngôi nhà cấp 4 mới xây kiên cố, đôi vợ chồng trẻ Chảo Ông Lở và Chảo Cờ Mẩy, người dân tộc Dao đang bàn tính chuyện mua sắm ngày Tết.
Chảo Ông Lở khoe vừa làm xong bình nóng lạnh, hiện vợ chồng đang tính chuyện mua thịt lợn cắp nách về làm thịt gác bếp, sấy khô ăn dần trong ngày Tết. Năm nay làm ăn có của ăn của để nên cũng tính chuyện mua quần áo mới cho con mặc Tết.
Trước đây, vợ chồng Chảo Ông Lở ở trên bản Cam. Ngôi nhà sàn nằm trên sườn đồi, vừa lạnh, vừa ẩm ướt. Công việc làm nông không đủ ăn nên anh chị chưa bao giờ dám nghĩ đến việc xây một ngôi nhà kiên cố, cho đến khi chính quyền địa phương hỗ trợ 60 triệu đồng từ chương trình xóa nhà tạm nhà dột nát.
Đây là Tết đầu tiên cả gia đình được ở trong ngôi nhà vững chãi, có điện và nước sạch. Cả hai phấn khởi lo ổn định cuộc sống.
“Có 60 triệu đồng rồi thì vợ chồng đi vay thêm để làm. Nhà cũ ở trên kia lạnh lắm. Em quyết định làm nhà này tốt cho vợ con ổn định. Biết ơn Chính phủ cho ngôi nhà mới này, vui mừng quá rồi” – Chảo Ông Lở nói.
Trong những ngôi nhà mới nơi vùng cao, Tết không chỉ hiện hữu qua mâm cỗ đủ đầy hay tiếng bát đũa khua vui bên bếp lửa. Tết còn vang lên từ tiếng cười sum họp của con cháu trở về, từ những câu chuyện rôm rả bên mái nhà vững chãi. Và, khi cuộc sống đã bớt nhọc nhằn, người dân có thể yên tâm chăm lo sức khỏe, vun vén tương lai.
Giữa núi rừng, “thanh âm sum họp” ấy đang ngân lên tròn đầy hơn bao giờ hết…
