Bộ Y tế vừa có báo cáo gửi Văn Phòng TW Đảng về cập nhật tình hình dịch do virus Napah và một số bệnh truyền nhiễm khác, đồng thời yêu cầu Bộ Xây dựng và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phối hợp truyền thông phòng, chống dịch bệnh tại các cửa khẩu.

Cụ thể, tại cuộc họp ngày 4/2/2026, Bộ Y tế Ấn Độ đã chính thức thông báo với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các nước về 2 trường hợp mắc bệnh do virus Nipah tại Tây Bengal, Ấn Độ. Sau khi xét nghiệm khẳng định và không ghi nhận thêm trường hợp mắc mới, đến ngày 28/1/2026, Ấn Độ công bố đã kiểm soát và chấm dứt ổ dịch tại nước này.

Trong khi đó, ngày 3/2/2026, Bangladesh đã báo cáo WHO về một trường hợp tử vong do virus Nipah. Bệnh nhân không có tiền sử đi lại trong nước và quốc tế, nhưng có sử dụng nước nhựa cây chà là tươi nhiều lần trong thời gian từ ngày 5 đến 20/1/2026. Qua điều tra, 6/35 mẫu bệnh phẩm của người tiếp xúc đều âm tính.

Báo cáo cũng cho biết, từ năm 2001 đến nay, Bangladesh đã ghi nhận 348 trường hợp mắc, trong đó có 250 trường hợp tử vong (72%), phần lớn liên quan đến việc sử dụng nhựa cây chà là tươi hoặc lên men.

Cho đến nay WHO đánh giá nguy cơ dịch bệnh do virus Nipah tại Bangladesh, khu vực biên giới giữa Myanmar và Ấn Độ, cũng như trên toàn cầu ở mức thấp do lây lan chủ yếu qua loài dơi ăn quả và theo dõi chưa ghi nhận ổ dịch lây lan qua biên giới.

Bộ Y tế nước ta cho biết, chưa ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah. Tuy nhiên do đây là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tiềm năng gây đại dịch nên Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tổ chức hội nghị trực tuyến tăng cường phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm này.

Đặc biệt trong dịp Tết nguyên đán, nhu cầu giao lưu đi lại tăng cao, thời Bộ Y tế tiếp tục tập trung truyền thông, tăng cường giám sát, chuẩn bị phương án ứng phó, nâng cao năng lực xét nghiệm và theo dõi sát tình hình dịch bệnh nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để dịch bệnh bùng phát và lây lan.

Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh đã sẵn sàng xét nghiệm Realtime PCR và giải trình tự gene để xác định virus Nipah. Các viện đầu ngành về dịch tễ, ký sinh trùng, côn trùng được phân công hỗ trợ chuyên môn cho địa phương khi cần.

Bộ Y tế cảnh báo, dù chưa có ca bệnh do virus Nipah tại Việt Nam, bài học từ đại dịch Covid-19 cho thấy sự chủ quan có thể phải trả giá đắt. Virus Nipah chưa có vaccine rộng rãi và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Phòng bệnh vẫn là biện pháp then chốt.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân không sử dụng thực phẩm có nguy cơ nhiễm bệnh từ động vật hoang dã; tuân thủ các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở y tế; khai báo y tế trung thực khi có yếu tố dịch tễ liên quan đến vùng có dịch. Các cơ sở y tế cần đặc biệt chú ý bảo hộ khi xử trí cấp cứu hô hấp, tránh lây nhiễm chéo.