Người Việt có "lười" đọc sách?

Có người từng nói rằng: “Muốn biết một dân tộc đang đi về đâu, hãy nhìn vào cách họ đọc sách”. Hay: “Một cuốn sách hay có thể thay đổi cuộc đời một con người”. Vậy với người Việt Nam thì sao? Thời đại điện thoại thông minh, mạng xã hội… liệu người Việt hôm nay còn giữ được thói quen đọc sách?

Thực tế là có người xem sách như người bạn đồng hành không thể thiếu. Nhưng cũng có không ít người thừa nhận rằng… đã rất lâu rồi họ chưa đọc hết một cuốn sách, thậm chí có người còn lâu không đọc cuốn sách nào…

Nhìn nhận về văn hóa đọc của người Việt ngày nay, ông Vũ Trọng Đại, Giám đốc Công ty cổ phần Xuất bản Khoa học và Giáo dục Thời Đại (TIMES), người dành nhiều tâm huyết phát triển văn hóa đọc cho rằng, vì những lý do lịch sử để lại mà nhiều người Việt hiện nay chưa hình thành thói quen đọc sách. "Đó là bởi chúng ta trải qua một quá trình phổ cập về chữ viết, rồi phổ cập về giáo dục tiểu học... Vào đầu những năm 2000, Việt Nam vẫn còn chưa phổ cập giáo dục tiểu học, trong khi việc đọc sách phải dựa trên việc biết chữ. Và với điều kiện như vậy thì chúng ta rất khó để hình thành một thế hệ có thói quen đọc sách".

Tuy nhiên, ông Vũ Trọng Đại cũng đưa ra thông tin đáng chú ý về số liệu của Cục Xuất bản In và Phát hành trong những năm gần đây. Theo đó, trong khoảng hơn một thập kỷ trở lại đây, sau năm 2010 thì ngành xuất bản Việt Nam, số lượng bản in, số lượng sách được phát hành luôn luôn tăng gần như ở hai con số (ngoại trừ giai đoạn dịch Covid-19). "Điều đó cho thấy sức đọc của người Việt đang gia tăng một cách mạnh mẽ" - ông Đại nhấn mạnh.

Có một nghịch lý rất rõ là người Việt đang tiếp cận thông tin nhiều hơn bao giờ hết, nhưng lại có cảm giác đọc ít hơn bao giờ hết, khi mà nhiều bạn trẻ hiện nay có thể dành hàng giờ trên mạng xã hội nhưng lại khó ngồi yên với một cuốn sách trong vòng 10 phút.

"Tất nhiên, chúng ta cũng phải nhìn nhận một thực tế khác nữa rằng người trẻ bây giờ có nhiều cách đọc khác hơn là việc chỉ đọc sách giấy. Nhưng mà bây giờ người trẻ dễ dàng bị phân tán, phân tâm bởi rất nhiều các nguồn thông tin khác trên các thiết bị thông minh. Và đây là một thực trạng chung của toàn thế giới chứ không chỉ có Việt Nam", ông Đại nêu quan điểm.

"Tôi lấy ví dụ, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam vừa rồi với chủ đề “Lan tỏa văn hóa đọc - Kết nối tri thức - Phát triển xã hội học tập” đã được tổ chức rộng khắp cả nước… Nhiều hội sách đông kín người trẻ, thư viện số phát triển mạnh, thậm chí có những bạn trẻ quay video review sách thu hút hàng triệu lượt xem... Cho nên dù thời đại có thể thay đổi thì tôi vẫn tin rằng đọc sách hoặc là đọc nói chung vẫn là một kỹ năng cần thiết để cho mọi quốc gia, mọi dân tộc và mọi thời đại phát triển được tri thức trong xã hội.

Vì vậy, theo ông Vũ Trọng Đại, để xây dựng thói quen đọc sách trong cộng đồng hiện nay, rất cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và cộng đồng xã hội. "Phải xây dựng được môi trường gia đình gần gũi, thân thiện với sách vở. Với nhà trường, cần gieo vào các em những kỹ năng, thói quen đọc sách thông qua những tiết đọc sách. Và thứ ba nữa là cộng đồng xã hội. Thì tôi tin rằng với sự vào cuộc của cả cộng đồng, thế hệ trẻ Việt Nam sẽ ngày càng hình thành được thói quen đọc sách"./.