Đã hàng chục năm trôi qua kể từ ngày nhận được giấy báo tử, mẹ Việt Nam anh hùng (VNAH) Nguyễn Thị Hạt, ở xã Mỹ Đức, Hà Nội vẫn chưa quên ngày người con lên đường làm nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc. Đó cũng là quãng thời gian mẹ luôn mong ước sẽ được đón người con còn thất lạc hài cốt trở về quê hương.

Những ngày qua, chứng kiến quyết tâm và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, mẹ cùng các con và cháu càng có thêm hy vọng mong ước sẽ trở thành hiện thực. Nghe nội dung bài viết dưới đây.

Mẹ Dương Thị Hạt năm nay 105 tuổi. Mắt đã mờ, lực đã yếu nhưng trí tuệ của mẹ vẫn minh mẫn. Đặc biệt, mỗi khi nhắc đến người con trai - liệt sỹ Nguyễn Ngọc Thuần, mẹ còn nhớ như in ngày con lên đường nhập ngũ cách đây hơn 60 năm.

“Giặc sang chiếm nước mình. Nhà nước lấy quân để chiến đấu, giữ nước. Hôm cháu lên đường tòng quân, trong làng còn có nhiều thanh niên lắm”, mẹ Hạt nhớ lại.

Mẹ Dương Thị Hạt có 2 người con gái và 1 người con trai. Bà Nguyễn Thị Quý, con gái út của mẹ Hạt cho biết, hôm anh trai - liệt sỹ Nguyễn Ngọc Thuần lên đường tòng quân, mẹ vẫn đang làm việc ngoài đồng, được dân làng hỏi “con bà đi bộ đội, sao bà còn ở đây?!”. Lúc đó, mẹ Hạt mới biết con trai bà đã lên đường ra trận.

“Ngày anh tôi nhập ngũ là 19/8/1965. Khi mẹ chạy ra chỗ giao nhận quân thì xe chở quân đã lăn bánh, mẹ chạy theo nhưng không kịp gặp anh tôi. Anh hy sinh 1968. Giấy báo tử ghi là 20/8/1968 nhưng gia đình vẫn làm giỗ anh vào ngày 19/8 - ngày anh lên đường”, bà Quý rưng rưng.

Bà Nguyễn Thị Quý (áo hồng) thực hiện hứa không lấy chồng để thay anh chăm sóc mẹ

Bà Quý cho biết liệt sỹ Nguyễn Ngọc Thuần thuộc diện được miễn nghĩa vụ quân sự vì đã có cha là liệt sỹ Nguyễn Văn Tuân, hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

Chứng kiến cảnh nước nhà bị giặc tàn phá, anh trai bà đã viết đơn xung phong nhập ngũ. Để không bị mẹ ngăn cản, anh đã giấu mẹ, đồng thời dặn bà không nói với mẹ việc anh sẽ lên đường tòng quân.

“Năm ấy, anh viết đơn xung phong nhập ngũ. Anh dặn tôi là đừng mách u. Anh còn dọa "nếu mách, anh sẽ đánh". Khi đó, tôi còn nhỏ nên sợ và nghe lời anh - không mách mẹ”, bà Quý nhớ lại.

Hơn 60 năm kể từ ngày tiễn anh trai lên đường ra trận, bà Quý vẫn luôn trăn trở về việc “giữ lời hứa với anh - không mách mẹ việc anh âm thầm viết đơn xung phong nhập ngũ”.

Bà chia sẻ đã hứa với anh không lấy chồng để ở nhà thay anh chăm sóc mẹ già. Đó là lý do trong suốt những năm thanh xuân, là một giáo viên, xinh gái, nết na, được nhiều người ngỏ lời yêu và muốn tiến tới hôn nhân nhưng bà đều từ chối. “Khi anh lên đường, tôi nói với anh "em sẽ không lấy chồng để thay anh chăm sóc mẹ. Anh khóc và bảo tôi không được như vậy nhưng tôi vẫn quyết tâm thực hiện lời mình đã nói với anh”, bà Quý thổ lộ.

Mặc dù trăn trở về việc giấu mẹ, không cho mẹ biết anh xung phong nhập ngũ nhưng chưa khi nào bà Quý ân hận về quyết định ấy, bởi bà biết rằng khi Tổ quốc cần, tất cả những người con mang trong mình dòng máu Việt đều hành động như vậy.

Hơn thế, hàng chục năm qua, mẹ VNAH Dương Thị Hạt luôn nhận được sự tri ân, đền đáp từ Đảng, Nhà nước và cộng đồng.

“Bên cạnh sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và cộng đồng, bà con hàng xóm và các cháu luôn chăm sóc, động viên mẹ. Điều này giúp mẹ tôi sống vui và sống thọ đến hôm nay”, bà Quý chia sẻ.

Đặc biệt, trong những ngày qua, khi biết cả hệ thống chính trị vào cuộc triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm”, mẹ còn có niềm tin sẽ sẽ sớm tìm được hài cốt người con đã hy sinh - liệt sỹ Nguyễn Ngọc Thuần.

Anh Nguyễn Tiến Thắng, cháu của liệt sỹ Nguyễn Ngọc Thuần cũng có chung niềm tin khi theo dõi việc triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm" trên các phương tiện truyền thông.

“Tôi gọi liệt sỹ Nguyễn Ngọc Thuần là cậu. Cũng như các thành viên trong gia đình, chúng tôi có niềm tin trong chiến dịch này, gia đình sẽ nhận được tin vui để đón cậu về quê hương”, anh Thắng chia sẻ.

Chiến dịch 500 ngày đêm là cuộc hành quân và đợt cao điểm quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Việt Nam nhằm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị, "chiến dịch 500 ngày đêm" còn nhận được sự đồng hành của các tầng lớp nhân dân. Đến nay, bên cạnh những phần mộ và hài cốt được phát hiện, quy tập, chiến dịch còn phát hiện nhiều hiện vật quan trọng, có giá trị cao trong việc xác định danh tính hài cốt, mở ra cơ hội “đoàn tụ” cho nhiều gia đình, trong đó có gia đình mẹ VNAH Dương Thị Hạt.