Lần theo ký ức chiến trường để đưa đồng đội trở về

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng với nhiều cựu chiến binh, hành trình tri ân đồng đội vẫn chưa bao giờ khép lại. Từ việc hỗ trợ xác định danh tính liệt sĩ bằng ADN, tìm kiếm hài cốt, kết nối thân nhân đến chăm lo các gia đình chính sách, những người lính năm xưa vẫn lặng lẽ thực hiện lời hẹn với đồng đội bằng những việc làm thiết thực.

Ông Mạc Công Minh, Chi hội trưởng Chi hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội cho biết, Hội đang phối hợp với các cơ quan chức năng, tiếp tục hỗ trợ các gia đình có mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính thực hiện giám định ADN.

Theo ông Minh, việc xác định đúng danh tính không chỉ giúp các liệt sĩ trở về với tên tuổi của mình mà còn góp phần xoa dịu nỗi đau của thân nhân sau nhiều năm chờ đợi.

Hoạt động này đang được các cấp hội tích cực triển khai với sự đồng hành của chính quyền và các đoàn thể địa phương, phù hợp với chủ trương đẩy mạnh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng ADN trong Chiến dịch 500 ngày đêm.

Không chỉ đồng hành cùng các gia đình liệt sĩ, nhiều cựu chiến binh còn trở lại chiến trường xưa để tìm kiếm đồng đội. Ông Ngô Hiếu Minh, Quyền Trưởng Ban liên lạc 95 Bảo vệ Thành cổ Quảng Trị cho biết, hằng năm các cựu chiến binh đều trở lại Quảng Trị dâng hương tri ân, đồng thời phối hợp với địa phương tiếp tục tìm kiếm những liệt sĩ còn thất lạc hoặc chưa xác định được danh tính, cũng như bày tỏ lòng biết ơn đối với nhân dân Quảng Trị đã từng cưu mang, sát cánh cùng bộ đội trong những năm tháng chiến tranh.

Một trong những người dành nhiều năm tâm huyết với công việc này là cựu chiến binh Nguyễn Mạnh Khải ở Hà Nội. Từ năm 1995, ông cùng đồng đội trở lại các chiến trường cũ, lần theo từng nghĩa trang, từng địa danh và ký ức của người lính để tìm kiếm thông tin về đồng đội.

Không chỉ gửi thư thông báo cho thân nhân các liệt sĩ, ông Khải còn trực tiếp dẫn đường cho các đội quy tập tại Quảng Trị, Thừa Thiên Huế và cả trên đất Lào, góp phần tìm kiếm, quy tập nhiều hài cốt liệt sĩ.

Nhờ những ký ức chiến trường và sự kiên trì ấy, nhiều gia đình đã tìm lại được người thân sau hàng chục năm xa cách. Gia đình liệt sĩ Nguyễn Đình Huỳnh đã bốn lần cùng ông Khải sang Lào trước khi đưa được hài cốt liệt sĩ về quê hương.

Trong khi đó, gia đình liệt sĩ Trần Văn Đào cũng xác định được đúng danh tính phần mộ sau quá trình tìm kiếm và giám định ADN. Với người thân các liệt sĩ, đó là niềm hạnh phúc không gì có thể bù đắp.

Theo cựu chiến binh Nguyễn Quý Lăng, Ban liên lạc Hội Cựu chiến binh sinh viên 69-71, các cuộc gặp mặt truyền thống của những người lính sinh viên không chỉ để ôn lại ký ức chiến trường mà còn là dịp thống nhất nhiều hoạt động tri ân như tìm kiếm liệt sĩ, thăm hỏi thân nhân, xây nhà tình nghĩa, trao học bổng và hỗ trợ các gia đình có công.

Những chuyến trở về Quảng Trị hay các "địa chỉ đỏ" trên cả nước đã trở thành hoạt động thường niên, góp phần lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" đến thế hệ hôm nay.

Chiến tranh đã đi qua nhưng nghĩa tình đồng đội vẫn còn nguyên vẹn. Những cựu chiến binh năm xưa vẫn đang lặng lẽ góp nhặt từng manh mối, từng ký ức để đưa đồng đội trở về, giúp nhiều gia đình khép lại nỗi mong chờ kéo dài suốt nhiều thập kỷ./.