Cuộc thi phim ngắn "Hiền tài hôm nay" do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026).
Sau hơn ba tháng phát động, cuộc thi đã nhận hơn 200 tác phẩm dự thi, thu hút hơn 1 triệu lượt tiếp cận trên các nền tảng số và kênh báo chí chính thống. Các tác phẩm đạt hơn 700.000 lượt xem và hơn 35.000 lượt bình chọn trực tuyến và Ban tổ chức đã chọn được 23 tác phẩm vào vòng Chung khảo và trao 13 giải thưởng.
Phát biểu tại lễ trao giải, TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam cho biết, cuộc thi đã tạo thêm một không gian để những người yêu điện ảnh, đặc biệt là các tác giả trẻ thể hiện góc nhìn và khả năng sáng tạo của mình. Hơn 200 tác phẩm gửi về không chỉ cho thấy sự quan tâm đối với chủ đề của cuộc thi mà còn thể hiện tình yêu điện ảnh, sự hào hứng tham gia và nguồn năng lượng sáng tạo phong phú từ nhiều nhóm tác giả khác nhau. Từ các nhà làm phim chuyên nghiệp đến sinh viên, người trẻ yêu điện ảnh, mỗi tác phẩm đều góp thêm một cách kể, một góc nhìn riêng, tạo nên diện mạo đa dạng cho mùa thi đầu tiên.
Trong 23 phim ngắn được lựa chọn vào Chung khảo, có 17 phim tài liệu, 04 phim truyện và 02 phim hoạt hình. Phim tài liệu chiếm tỷ lệ lớn cho thấy nhiều tác giả lựa chọn đi từ các nhân vật, sự kiện và câu chuyện có thật; Phim truyện và hoạt hình mang đến những phương thức kể chuyện khác biệt về cấu trúc, xây dựng nhân vật và ngôn ngữ hình ảnh với những ý tưởng nhân văn và cũng độc đáo.
Các tác phẩm dự thi trải rộng trên nhiều nhóm đề tài: giáo dục, hình ảnh người thầy, học trò; chân dung nhân vật trí thức, lịch sử, khoa học, sáng tạo, văn hóa, di sản, nghệ thuật truyền thống đến nghề nghiệp, người trẻ, trách nhiệm cá nhân và những vấn đề của đời sống đương đại.
Văn hóa, di sản và nghệ thuật truyền thống cũng là một mảng đề tài được nhiều tác giả quan tâm. Sắc màu của núi, Hạ Hồi Show: Khi Gen Z hồi sinh nghệ thuật truyền thống, Tia sáng sân khấu, Bóng đào giữa mùa lam… tiếp cận văn hóa từ những không gian và hình thức khác nhau. Có tác phẩm hướng tới đời sống của cộng đồng và bản sắc địa phương. Có phim theo chân những người đang thực hành nghệ thuật truyền thống, cũng có những câu chuyện đặt người trẻ vào quá trình tiếp nhận, làm mới và đưa những giá trị văn hóa quen thuộc đến gần hơn với công chúng hôm nay. Ở nhóm phim này, di sản không chỉ hiện diện như một đối tượng để ghi lại, mà còn trở thành chất liệu để các tác giả tìm kiếm những cách kể mới.
Đạo diễn, NSND Nguyễn Khải Hưng - Chủ tịch Hội đồng Chung khảo cho rằng, các phim dự thi đều thể hiện sự trân trọng truyền thống, tinh thần tôn sư trọng đạo và mối quan hệ thầy - trò, đồng thời có những cách thể hiện mới mẻ bằng ngôn ngữ điện ảnh.
"Dù được thực hiện bởi những người làm phim có mức độ kinh nghiệm khác nhau, nhiều tác phẩm vẫn tạo được cảm xúc cho người xem, mỗi bộ phim đều có sự sáng tạo khác nhau tạo nên một màu sắc rất tươi đẹp cho cả chùm phim ngắn "Hiền tài hôm nay".
“Điều ngạc nhiên là với một chủ đề nghe ra hơi mô phạm và tuyên truyền như vậy nhưng các phim đã vượt được cái bẫy nhàm, sáo nhờ chọn được nhân vật hay. Họ có thể là những nhà giáo dục, nhà khoa học nổi tiếng, cũng có thể chỉ là những người bình thường đang nỗ lực phổ biến tri thức đến cộng đồng, nhưng con đường của họ thực sự tạo cảm hứng. Những bộ phim ghi lại con đường đó, dù kỹ thuật còn vụng về nhưng đã nêu bật được tinh thần của hiền tài là sẵn sàng cống hiến, hy sinh và dấn thân” - Đạo diễn Phan Đăng Di, thành viên Hội đồng Chung khảo nhận định.
Những thước phim có thể chỉ dài vài phút, nhưng câu chuyện về người tài và những giá trị được trao truyền qua thời gian có thể còn ở lại lâu hơn thế. "Hiền tài hôm nay" vì vậy không chỉ là một cuộc thi, mà còn là nhịp cầu đưa di sản ngàn năm đến gần hơn với thế hệ trẻ, để truyền thống tiếp tục được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh của hôm nay và mở ra những cảm hứng cho mai sau.
