Sơ kết 5 năm Chiến lược quốc gia về Bình đẳng giới

Sau 5 năm triển khai Chiến lược quốc gia về Bình đẳng giới, 13/20 chỉ tiêu đã đạt và vượt mục tiêu đề ra đến năm 2025. Một số kết quả nổi bật như tỷ lệ lao động nữ làm công hưởng lương đạt 52,1%, cao hơn mục tiêu 50%; tỷ lệ người bị bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới được phát hiện và tiếp cận ít nhất một dịch vụ hỗ trợ cơ bản đạt 91,1%, vượt mục tiêu 80%; 100% cơ sở trợ giúp xã hội công lập triển khai hoạt động trợ giúp, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới; tỷ lệ dân số được tiếp cận kiến thức cơ bản về bình đẳng giới đạt 72,6%, cao hơn mục tiêu 60%; tỷ lệ lao động nữ làm việc trong khu vực nông nghiệp giảm còn 24,7%, đạt mục tiêu dưới 30%. Kết quả này cho thấy công tác bình đẳng giới và vì sự tiến bộ của phụ nữ luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, tạo ra sự chuyển biến sâu rộng về nhận thức trong xã hội.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà khẳng định, hệ thống chính sách, pháp luật về bình đẳng giới từng bước được hoàn thiện; các mục tiêu bình đẳng giới được lồng ghép vào nhiều chiến lược, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và chương trình mục tiêu quốc gia; nhiều mô hình truyền thông, hỗ trợ phụ nữ, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới được triển khai. Hợp tác quốc tế về bình đẳng giới tiếp tục được mở rộng, hỗ trợ Việt Nam thực hiện Chiến lược và các cam kết quốc tế về bình đẳng giới, trao quyền cho phụ nữ. Nước ta chủ động tham gia các cơ chế, diễn đàn của Liên hợp quốc, ASEAN, APEC, thực hiện nghĩa vụ báo cáo quốc tế trong đó có công ước CEDAW. Việc Việt Nam được bầu vào Hội đồng chấp hành UN Women nhiệm kỳ 2025-2027, góp phần nâng cao vai trò và vị thế của nước ta trong hợp tác quốc tế về bình đẳng giới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện Chiến lược vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Sau 5 năm, hiện vẫn còn 6/20 chỉ tiêu chưa đạt mục tiêu đề ra, trong đó, 4 chỉ tiêu được đánh giá chưa hoàn thành và 2 chỉ tiêu chưa thu thập được số liệu. Hệ thống dữ liệu giới còn thiếu và chưa đồng bộ; việc lồng ghép các mục tiêu, chỉ tiêu bình đẳng giới vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở các cấp còn chung chung.

Công tác thanh tra, kiểm tra ở một số nơi chưa thường xuyên, vệc xử lý, theo dõi sau kiểm tra và tổng hợp kết quả chưa đồng đều. Bộ máy làm công tác bình đẳng giới còn mỏng, phần lớn cán bộ kiêm nhiệm và thường xuyên luân chuyển. Bà Nguyễn Thanh Cầm, Ủy viên chuyên trách Đại biểu Quốc hội, Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội kiến nghị cần nâng cao năng lực cán bộ, bảo đảm nguồn lực thực hiện; gắn việc sửa đổi Chiến lược với quá trình hoàn thiện pháp luật về bình đẳng giới; đồng thời nghiên cứu, thử nghiệm việc kiểm soát giới và xếp hạng chỉ số bình đẳng giới cấp tỉnh.

Một nội dung được nhiều đại biểu tập trung phân tích là yêu cầu nâng cao chất lượng hệ thống dữ liệu, thống kê về giới. Theo phân tích của ông Nguyễn Thế Quân, Phó trưởng ban Thống kê xã hội và Môi trường, Cục Thống kê, Bộ Tài chính, năm 2025 đã có 17 chỉ tiêu được đo lường, còn 3 chỉ tiêu chưa có thông tin phục vụ theo dõi, đánh giá. Cục Thống kê đề xuất xây dựng hệ thống thông tin thống kê tập trung, xác định rõ nguồn dữ liệu, chế độ báo cáo, tăng cường khai thác dữ liệu hành chính và từng bước hình thành cơ sở dữ liệu thống kê về giới ổn định hằng năm. Đây cũng chính là đề xuất được Bộ Nội vụ tập trung thực hiện khi một phụ lục hướng dẫn thu thập số liệu thống kê thực hiện Chiến lược dự kiến được ban hành kèm Nghị quyết của Chính phủ, trong đó xác định công thức tính, nguồn số liệu, chu kỳ báo cáo và cơ quan chịu trách nhiệm nhằm khắc phục những tồn tại trong công tác thống kê.

Bà Nguyễn Kim Dung, Phó trưởng ban Thường trực Ban Công tác Phụ nữ, Trung ương Hội Phụ nữ Việt Nam cho rằng, việc mức sinh thấp và nhu cầu chăm sóc gia tăng đang làm thay đổi các cơ hội và nguồn lực được phân bổ giữa nam và nữ hiện nay sẽ tạo ra khoảng cách mới về giới. Bên cạnh đó, hiện các quốc gia trên thế giới đang rất quan tâm và đầu tư nguồn lực cho phát triển bền vững và thúc đẩy bình đẳng giới, nếu nước ta không có những giải pháp quyết liệt và thực chất sẽ “dễ bị tụt lại phía sau”. Điều đó đòi hỏi cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát, điều chỉnh bổ sung mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

Tập hợp những ý kiến đóng góp tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết, Chiến lược giai đoạn 2027-2030 khi sửa đổi sẽ giữ ổn định cấu trúc 6 mục tiêu hiện nay để bảo đảm tính kế thừa, liên tục trong theo dõi, đánh giá và thực hiện. Đồng thời, cần rà soát từng chỉ tiêu để giữ lại những nội dung phù hợp, sửa đổi những chỉ tiêu không còn phù hợp và bổ sung các chỉ tiêu mới. Việc sửa đổi Chiến lược không chỉ dừng ở điều chỉnh mục tiêu, chỉ tiêu mà cần làm rõ nhiệm vụ, giải pháp, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện. Các mục tiêu phải gắn với nhân lực, kinh phí, cơ chế phối hợp liên ngành, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Do đó, Bộ Nội vụ sẽ đề xuất điều chỉnh phân công trách nhiệm của các bộ, cơ quan Trung ương, tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền địa phương phù hợp với mô hình mới sau tinh gọn, hợp nhất, sáp nhập.

Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục rà soát, lấy ý kiến các tỉnh, thành phố, chuyên gia, nhà khoa học và các cơ quan liên quan để hoàn thiện phương án sửa đổi, bổ sung Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới, đảm bảo thực hiện hiệu quả Chiến lược trong giai đoạn 2027-2030./.