Sau gần một tháng thực hiện phạt lỗi không giữ khoảng cách trên một số tuyến cao tốc, số trường hợp vi phạm và bị xử lý không nhiều nhưng nhiều tài xế vẫn lo lắng về việc tham gia giao thông trên các tuyến cao tốc.
Từ ngày 27/8 đến nay, khi lưu thông trên một số tuyến cao tốc, nếu không giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước, tài xế sẽ bị xử phạt theo quy định.
Cụ thể, theo Thông tư 38/2024, khi đường khô ráo, bằng phẳng, tầm nhìn bảo đảm và không có biển báo khoảng cách riêng, xe chạy 60 km/h phải cách phương tiện phía trước ít nhất 35 m.
Khoảng cách tối thiểu tương ứng với tốc độ trên 60 đến 80 km/h là 55 m; trên 80 đến 100 km/h là 70 m; trên 100 đến 120 km/h là 100 m.
Khi chạy dưới 60 km/h, tài xế phải chủ động giữ khoảng cách phù hợp với mật độ phương tiện và tình hình giao thông.
Nếu trời mưa, có sương mù, đường trơn trượt, đèo dốc hoặc tầm nhìn hạn chế, khoảng cách phải lớn hơn mức áp dụng trong điều kiện thông thường hoặc tuân theo biển báo.
Các trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý theo Nghị định 168/2024-NĐ/CP. Mức phạt dành cho hành vi không giữ khoảng cách an toàn (trường hợp chưa xảy ra va chạm) là từ 4.000.000 đồng - 6.000.000 đồng, đồng thời trừ 2 điểm Giấy phép lái xe.
Nếu vi phạm về khoảng cách an toàn và gây tai nạn giao thông, mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng - 22.000.000 đồng và trừ 10 điểm Giấy phép lái xe.
Thượng tá Nguyễn Mạnh Thắng, Đội trưởng Đội tuần tra kiểm soát đường bộ số 3, Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an cho biết việc xử phạt lỗi không giữ khoảng cách an toàn được thực hiện chủ yếu trên các tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ; Cao Bồ - Mai Sơn; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn. Đây là những đoạn tuyến có nguy cơ cao xảy ra tai nạn mà nguyên nhân chủ yếu do các phương tiện không giữ khoảng cách an toàn theo quy định.
Điển hình như đoạn tuyến Pháp Vân - Nghi Sơn, thống kê cho thấy từ đầu năm 2026 đến nay xảy ra 8 vụ tai nạn giao thông do tài xế không giữ khoảng cách an toàn khi điều khiển phương tiện, làm 1 người chết, 18 người bị thương, 34 ô tô bị hư hỏng.
Thượng tá Nguyễn Mạnh Thắng khẳng định chỉ những lái xe cố tình vi phạm với bằng chứng rõ ràng mới bị xử lý.
“Lực lượng CSGT chỉ tiến hành xử phạt tại những nơi thường xuyên xảy ra va chạm liên quan đến không giữ khoảng cách. Việc xử phạt cũng phải dựa trên dữ liệu điện tử đầy đủ để chứng minh hành vi vi phạm”, Thượng tá Nguyễn Mạnh Thắng cho biết.
Thống kê của Cục Cảnh sát giao thông cho thấy sau gần một tháng triển khai, số trường hợp vi phạm và bị xử lý về lỗi không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc không nhiều.
Như trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh kéo dài 5 ngày, dù lưu lượng xe tham gia giao thông rất lớn nhưng lực lượng CSGT chỉ lập biên bản và xử lý 11 trường hợp không giữ khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước trên đường cao tốc. Trong đó, 8 trường hợp vi phạm là xe khách, 3 trường hợp còn lại gồm 2 xe con và 1 xe tải.
Căn cứ cho việc xử phạt cũng như số vụ vi phạm đã thể hiện rõ cách thức xử lý của lực lượng chức năng đối với hành vi cố tình vi phạm quy định về giữ khoảng cách an toàn khi điều khiển phương tiện trên cao tốc. Tuy nhiên, hiện nay nhiều tài xế vẫn e dè với lựa chọn lưu thông trên các tuyến cao tốc bởi nỗi lo vi phạm quy định về giữ khoảng cách với xe phía trước. Anh Nguyễn Văn Hạnh ở phường Long Biên, Hà Nội là một trong số đó.
Anh Hạnh cho biết do thường xuyên phải đi công tác nên có thâm niên chạy xe trên các tuyến cao tốc. Anh nhận thấy khi lưu thông với tốc độ càng cao, tâm lý càng căng thẳng do lưu lượng xe trên các tuyến cao tốc ngày càng nhiều trong khi hạ tầng giao thông chưa đáp ứng.
Giờ đây, phải căn khoảng cách với xe phía trước bằng mắt càng khiến anh áp lực. Vì thế, trong những chuyến công tác gần đây, trên một số đoạn tuyến, thay vì đi cao tốc như trước, anh đã chuyển sang đường quốc lộ.
“Lái xe trên cao tốc vốn đã rất áp lực, giờ lại căn khoảng cách với xe phía trước bằng mắt để không vi phạm càng thêm căng thẳng. Căn khoảng cách bằng mắt rất khó nên dễ bị phạt oan”, anh Hạnh chia sẻ.
Khoảng cách an toàn được quy định bằng những con số cụ thể dựa trên vận tốc của xe đang lưu thông. Tuy nhiên, theo anh Nguyễn Văn Quang, ở phường Sơn Tây, Hà Nội, ngay cả khi tài xế của hai xe liền nhau thực hiện đúng quy định vẫn có thể vô tình mắc lỗi.
Đó là khi một xe khác chuyển làn, xen vào khoảng cách giữa hai xe. Lo lắng vô tình vi phạm trong những tình huống như vậy, hơn thế mức phạt rất cao nên thời gian gần đây anh cũng ưu tiên đi đường quốc lộ thay vì cao tốc.
Thực tế cho thấy trên cao tốc, có những tình huống khoảng cách bị thu hẹp dẫn đến không đảm bảo an toàn do phương tiện khác chuyển làn. Song không ít trường hợp tài xế vì thiếu kiến thức, không lường trước rủi ro và mức độ nguy hiểm nên bám sát xe phía trước, duy trì khoảng cách quá ngắn trong thời gian dài, dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Việc xử phạt với những hành vi này là cần thiết để giảm thiểu nguy cơ tai nạn và mức độ thiệt hại.
Tuy nhiên, trước lo lắng và phản ứng của một bộ phận tài xế, mới đây Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu thực hiện việc xử phạt xe không giữ khoảng cách an toàn theo lộ trình, sau khi hoàn thiện hạ tầng, quy chuẩn và hướng dẫn đầy đủ cho tài xế.
Phó Thủ tướng giao Bộ Công an đưa các tình huống giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc vào chương trình đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe. Việc xử phạt phải thực hiện theo lộ trình, kết hợp tuyên truyền, hướng dẫn tài xế và chỉ triển khai khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về hạ tầng, thiết bị, tiêu chuẩn, quy chuẩn.
Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng sớm sửa đổi các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan, trong đó có Thông tư 38/2024. Khoảng cách an toàn cần được quy định phù hợp với tốc độ, mật độ giao thông, điều kiện cầu đường, địa hình và thời tiết. Trước mắt, Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Công an đặt biển báo tại những đoạn cao tốc áp dụng xử phạt hành vi không giữ khoảng cách, giúp tài xế nhận biết và chấp hành.
