Trong nhịp sống hiện đại, điều quý giá nhất của mỗi gia đình đôi khi lại là thứ khó tìm nhất: thời gian. Cha mẹ bận rộn với công việc, con trẻ học tập, vui chơi còn ông bà có những nhu cầu chăm sóc riêng. Mỗi người một lịch trình, một thiết bị, một không gian. Công nghệ, nếu được sử dụng đúng cách, có thể trở thành cầu nối.
Từ chiếc điện thoại thông minh, đồng hồ thông minh, robot hút bụi, tivi kết nối internet cho đến các thiết bị nhà thông minh…Có thể nói, công nghệ đang giúp nhiều gia đình tiết kiệm thời gian, chăm sóc nhau tốt hơn và tổ chức cuộc sống thuận tiện hơn. Chúng ta có thể tạo lập nhóm trò chuyện chung của gia đình để chia sẻ lịch sinh hoạt hoặc đơn giản để nhắc các con cháu ngày giỗ, ngày kỷ niệm, sinh nhật... Hay một cuộc gọi video cũng có thể giúp ông bà dõi theo con cháu mỗi ngày. Rồi tivi thông minh để cả nhà cùng xem một bộ phim vào cuối tuần. Những thiết bị ấy không tự tạo ra hạnh phúc nhưng có thể mở thêm cơ hội để các thành viên dành thời gian cho nhau.
Tuy nhiên, trước sự tác động mạnh mẽ của công nghệ số tới đời sống gia đình, không ít người đã tỏ ra lo ngại. Ngày nay, các thiết bị thông minh như điện thoại, đồng hồ thông minh, camera gia đình, robot hút bụi, thiết bị nhà bếp thông minh… đang ngày càng hiện diện trong đời sống. Nó giúp cho các gia đình có thể tiết kiệm thời gian, nâng cao chất lượng cuộc sống. Nhưng nếu lạm dụng, công nghệ lại có thể tạo khoảng cách ngay trong chính ngôi nhà. Vì vậy, điều quan trọng là phải biết cách để hình thành văn hóa sử dụng công nghệ trong gia đình sao cho hiệu quả.
Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý và Phát triển bền vững (MSD) cho rằng: Gia đình trước hết phải là nơi yêu thương, là nơi các thành viên tìm thấy sự an toàn và hạnh phúc. Dù xã hội thay đổi như thế nào thì những giá trị đó cũng không nên thay đổi. Để vượt qua sự lệ thuộc vào công nghệ, cha mẹ trước hết phải làm gương cho con trong việc sử dụng thiết bị số, đồng thời xây dựng văn hóa gia đình và những nguyên tắc chung về sử dụng internet.
"Tôi cho rằng công nghệ sẽ không tự tạo nên một gia đình hạnh phúc, công nghệ cuối cùng cũng chỉ là công cụ mà thôi. Điều quyết định vẫn là cách mà chúng ta sử dụng công nghệ. Công nghệ có thể thay thế nhiều công việc nhưng không thể thay thế sự yêu thương, sự quan tâm và những kết nối cảm xúc giữa các thành viên trong gia đình. Một tin nhắn tự động sẽ không thể thay một cuộc trò chuyện, một thiết bị thông minh sẽ không thể thay một cái ôm hay sự lắng nghe khi con cái đang cần bố mẹ. Chính vì thế công nghệ có thể làm nên ngôi nhà thông minh nhưng tình yêu thương và sự quan tâm mới làm nên một gia đình hạnh phúc".
Ông Nguyễn Hoàng Long, nhà tâm lý học, chuyên gia trong lĩnh vực hôn nhân gia đình cho rằng: Hãy để công nghệ giúp mình có thêm thời gian cho những người mình yêu thương, chứ đừng để nó lấy mất đi thời gian vốn dành cho họ. Công nghệ ngày nay rất là phát triển, thiết bị sẽ càng ngày càng thông minh hơn, cuộc sống của chúng ta sẽ ngày ngày thuận tiện hơn. Nhưng cuối cùng, một gia đình hạnh phúc vẫn là những điều rất con người: đó là có thời gian dành cho nhau, biết lắng nghe nhau, biết quan tâm đến cảm xúc của nhau, và có mặt khi người thân mình cần. Nếu như công nghệ giúp chúng ta làm được những điều đó tốt hơn thì theo tôi đó mới là giá trị mà chuyển đổi số có thể mang lại cho đời sống gia đình.
Trong kỷ nguyên số, công nghệ đã len lỏi vào từng ngóc ngách của cuộc sống, thay đổi cách làm việc, học tập đến giải trí, kết nối, tiêu dùng... Để thích ứng với sự thay đổi này, mỗi người cần chủ động trang bị những kiến thức và kỹ năng cần thiết, tránh được những rủi ro trong không gian số, đồng thời biết biến công nghệ thành “phương tiện hạnh phúc” để nâng cao đời sống của bản thân và gia đình.
