Đừng để nỗi lo bệnh tật lấn át niềm vui tuổi già

Tuổi già thường đi cùng với những thay đổi của cơ thể với những cơn đau khớp xuất hiện thường xuyên hơn, huyết áp lúc cao lúc thấp, mắt nhìn không còn rõ. Có người phải uống thuốc mỗi ngày, cũng có cụ bị nhiều bệnh mãn tính.

Phía sau mỗi viên thuốc, mỗi lần tái khám là một nỗi lo rất thật của các cụ cao tuổi, lo bệnh nặng thêm, lo phải nhập viện, lo chi phí điều trị và nỗi lo con cháu phải nghỉ việc để chăm sóc. Và có một nỗi lo sâu xa hơn luôn thường trực là nếu một ngày nào đó các cụ không còn tự chăm sóc được bản thân thì cuộc sống sẽ như thế nào ? Đây là nỗi lo của không ít người cao tuổi, trong đó có bà Trần Thị Thanh Hoàng, phường Yên Hòa, Hà Nội. “Người cao tuổi không được khỏe như thanh niên và có rất nhiều bệnh tật. Nếu mà khỏe, bản thân mình thoải mái, vui vẻ, gia đình đỡ phải trông nom và không phải đi bệnh viện thì xã hội không phải chữa chạy”, bà Hoàng chia sẻ.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số. Theo thống kê của Bộ Y tế, năm 2025 cả nước có khoảng 14,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Dự báo đến năm 2030 con số này sẽ là 18 triệu người. Đó không chỉ là câu chuyện về những con số mà là thực trạng của hàng triệu gia đình bởi khi số người cao tuổi tăng lên, nhu cầu chăm sóc sức khỏe cũng tăng theo và điều đáng nói là người già không chỉ mắc một căn bệnh đơn lẻ, có không ít người phải sống chung với nhiều bệnh cùng lúc.

Thống kê từ Cục Dân số, Bộ Y tế cho thấy, tuổi thọ trung bình của người Việt năm 2025 là 74,7 tuổi nhưng thời gian sống khỏe mạnh thấp hơn đáng kể chỉ khoảng 65,4 tuổi. Nhiều người cao tuổi phải đối mặt với việc suy giảm chức năng và các bệnh mạn tính. Bà Nguyễn Thị Như Hoa, phường Định Công, Hà Nội luôn băn khoăn, khoảng cách giữa tuổi thọ và số năm sống khỏe mạnh chính là điều cần được nhìn nhận nghiêm túc vì sống lâu hơn không đồng nghĩa với việc sống khỏe hơn.

Giờ đây chúng ta có thể thường xuyên nhìn thấy các cụ ông, cụ bà đi bộ, tập dưỡng sinh, chơi cầu lông hay ngồi trò chuyện với nhau sau khi tập thể dục mỗi sáng. Họ có thể nói về con cháu, về những chuyến du lịch hay những câu chuyện về sinh hoạt hàng ngày nhưng rồi câu chuyện sau đó đều quay về chủ đề sức khỏe. Người thì hỏi nhau hôm nay có khỏe không, huyết áp bao nhiêu, có cụ thì kể vừa đi khám tim mạch, người khác lại nói đầu gối đau hơn trước… Đằng sau những câu chuyện tưởng như bình thường ấy là một thực tế, bệnh tật đang trở thành một trong những quan tâm lớn nhất của người cao tuổi.

“Lúc mà mình đau thì người xung quanh mình rất khổ. Cho nên bản thân mình phải chăm sóc sức khỏe thật tốt và thật khỏe thì mới đem lại hạnh phúc cho mọi người”, bà Trần Thị Thanh Xuân, phường Yên Hòa, Hà Nội cho biết.

Nỗi lo ấy hoàn toàn có cơ sở vì quá trình lão hóa thường đi kèm với nhiều bệnh mãn tính. Các bệnh thường gặp ở người cao tuổi như tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, các bệnh cơ xương khớp, suy giảm thính lực, sa sút trí tuệ… Không những thế, nhiều người cao tuổi lại mắc cùng lúc nhiều loại bệnh nên việc điều trị cũng trở nên phức tạp và có thời gian dài hơn.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Thanh, chuyên gia trong lĩnh vực công tác xã hội, đây chính là điểm khác biệt giữa việc chăm sóc sức khỏe cho nhóm người cao tuổi với các nhóm tuổi khác vì không thể chỉ chữa một loại bệnh mà là chăm sóc con người.

Một người cao tuổi mắc bệnh thì cả gia đình sẽ lo lắng. Sức khỏe giảm sút khiến người cao tuổi phụ thuộc nhiều hơn vào con cháu. Sự phụ thuộc này kéo dài có thể tạo ra tâm lý mặc cảm, lo lắng ở người cao tuổi. Tâm lý không tốt lại ảnh hưởng tới việc ăn uống, ngủ nghỉ và chữa bệnh của các cụ. Vì thế, bệnh tật ở người già có thể tạo nên một vòng luẩn quẩn. Do đó, việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cần được quan tâm từ trước khi bệnh trở nặng. Tuy nhiên, nhiều bậc cao niên lại có tâm lý chịu đựng, ngại làm phiền con cháu. Một số cụ coi việc đau nhức, mất ngủ, chóng mặt hay mệt mỏi là chuyện bình thường của tuổi già mà bỏ qua những triệu chứng bệnh đầu tiên nên không được đi khám và điều trị kịp thời.

Bà Nguyễn Thị Lành, phường Định Công, Hà Nội kể, “thông thường thì bệnh của mình là bệnh mãn tính cho nên có những lúc mình không có thời gian, bận rộn quá thì mình cứ để vậy đến khi đau quá đi khám thì chữa trị rất là lâu”. Chính vì thế sau này, cứ vừa mới đau thì bà thường đi khám luôn, bà Làn cho biết thêm.

Các bậc cao niên thường ngại không muốn đi khám bệnh do lo lắng về chi phí điều trị và sợ mình làm ảnh hưởng tới con cái. Một người già khi mắc bệnh, đôi khi sợ nhất không phải là căn bệnh mà mình mắc phải là cảm giác mình trở thành gánh nặng cho con cháu. Chính vì thế, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cần gắn với việc duy trì khả năng tự chăm sóc được bản thân của mỗi cụ.

Do đó, mỗi hoạt động phòng bệnh, mỗi chương trình tập luyện hay lần khám định kỳ đều không chỉ mang ý nghĩa về mặt y tế mà còn là cách tạo ra sự độc lập của người cao tuổi, giúp họ sống vui vẻ. Điều quan trọng là các cụ kiểm soát được bệnh tật, làm những công việc phù hợp với sức khỏe, bởi vì sức khỏe tinh thần và thể chất có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

Một người cao tuổi thấy mình còn có ích sẽ có thêm động lực để sống vui vẻ, giúp nâng cao sức đề kháng, không bị ảnh hưởng bởi nỗi lo bệnh tật. Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi chính là chăm cho chính tương lai của mỗi gia đình./.