Mời các bạn nghe trao đổi của phóng viên VOV2 với luật sư Đặng Văn Cường tại đây:

Tại ngoại là gì?

Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường - Văn phòng luật sư Chính Pháp cho biết: "Tại ngoại" không phải là tên gọi của một biện pháp ngăn chặn trong Bộ luật Tố tụng hình sự. Theo Điều 109 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, các biện pháp ngăn chặn gồm: giữ người trong trường hợp khẩn cấp, bắt, tạm giữ, tạm giam, bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm, cấm đi khỏi nơi cư trú và tạm hoãn xuất cảnh. Như vậy, một người đã bị khởi tố nhưng không bị tạm giam có thể được áp dụng các biện pháp ngăn chặn khác như bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm hoặc cấm đi khỏi nơi cư trú. Mục đích của các biện pháp này là bảo đảm bị can có mặt khi cơ quan tiến hành tố tụng triệu tập, đồng thời ngăn ngừa việc bỏ trốn, tiếp tục phạm tội hoặc cản trở hoạt động điều tra, truy tố, xét xử.

Khoản 4 Điều 119 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định, đối với bị can, bị cáo là phụ nữ có thai, đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người già yếu hoặc người bị bệnh nặng có nơi cư trú và lý lịch rõ ràng sẽ không áp dụng biện pháp tạm giam mà áp dụng biện pháp ngăn chặn khác. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng nếu người đó bỏ trốn, tiếp tục phạm tội, có hành vi tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tẩu tán tài sản hoặc đe dọa, tác động đến người tham gia tố tụng. Do đó, được tại ngoại không có nghĩa là được tự do hoàn toàn. Người bị áp dụng biện pháp ngăn chặn vẫn phải chấp hành đầy đủ các nghĩa vụ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Không bị cấm kinh doanh nếu vẫn tuân thủ quy định của pháp luật

Theo Luật sư Đặng Văn Cường, khi chưa bị kết án, quyền lao động, quyền kinh doanh hợp pháp của công dân vẫn được bảo đảm nếu không có quyết định hạn chế theo quy định của pháp luật. Việc người bị khởi tố có được tiếp tục hoạt động kinh doanh hay không phụ thuộc vào biện pháp ngăn chặn đang được áp dụng và các nghĩa vụ kèm theo. Nếu bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú theo Điều 123 Bộ luật Tố tụng hình sự thì người đó phải cam kết không rời khỏi nơi cư trú khi chưa được phép, có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan tiến hành tố tụng, không bỏ trốn, không tiếp tục phạm tội và không có các hành vi như mua chuộc người làm chứng, tiêu hủy chứng cứ, tẩu tán tài sản hay đe dọa người tham gia tố tụng. "Không thể chỉ căn cứ vào việc một người đang bị khởi tố để kết luận việc họ livestream, bán hàng hay kinh doanh là trái pháp luật. Cần xem xét họ có vi phạm nghĩa vụ của biện pháp ngăn chặn hoặc lợi dụng hoạt động kinh doanh để tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội hay không" - Luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh.

Nếu tiếp tục vi phạm pháp luật sẽ phải chịu trách nhiệm đối với hành vi mới

Trong trường hợp người đang bị khởi tố vẫn tiếp tục nhận tiền của khách hàng, quảng bá sản phẩm hoặc kinh doanh trên mạng xã hội, Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng cần phân biệt rõ giữa hoạt động kinh doanh hợp pháp với hành vi phạm tội. Theo nguyên tắc suy đoán vô tội, việc bị khởi tố không đồng nghĩa với việc người đó đã có tội, chỉ khi có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật thì mới xác định một người có tội theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, nếu trong quá trình kinh doanh, nếu người đó tiếp tục thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tiêu thụ hàng giả hoặc thực hiện hành vi phạm tội khác sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với chính hành vi mới phát sinh. Đặc biệt, khoản 2 Điều 123 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định, trường hợp người bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú vi phạm nghĩa vụ cam đoan thì có thể bị thay đổi biện pháp ngăn chặn và bị tạm giam./.