Radio
Podcast
Multimedia
Khởi kiện doanh nghiệp chậm, trốn đóng BHXH
Theo cơ quan chức năng, Công ty MD kê khai tham gia BHXH cho 5 lao động nhưng trong thời gian dài không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động. TAND khu vực 12 - Hà Nội đã thụ lý và đưa vụ án ra xét xử. Sau khi được VKSND khu vực 12 - Hà Nội yêu cầu, Công ty MD đã khắc phục một phần số tiền chậm đóng của tháng 5 và tháng 6/2026. Tuy nhiên, đến tháng 8/2026, theo hồ sơ, doanh nghiệp vẫn còn phải thanh toán 158 triệu đồng tiền BHXH.
Do cơ quan BHXH không có thẩm quyền khởi kiện nên BHXH cơ sở Ứng Hòa, với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đã đề nghị VKSND khu vực 12 - Hà Nội thực hiện quyền khởi kiện dân sự công ích. Trên cơ sở đề nghị này, VKSND khu vực 12 - Hà Nội đã khởi kiện, đề nghị Tòa án buộc Công ty MD thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH theo quy định.
Phát hiện nhiều trường hợp vi phạm quy định BHXH
Theo BHXH Việt Nam, tính đến hết tháng 8/2026, toàn hệ thống BHXH đã kiểm tra 6.694 đơn vị, trong đó có gần 6.000 đơn vị sử dụng lao động, 421 cơ sở khám chữa bệnh BHYT... Qua đó đã yêu cầu truy thu hơn 70,2 tỷ đồng đối với 11.417 lao động chưa tham gia hoặc đóng thiếu thời gian; hơn 128,2 tỷ đồng đối với 40.146 lao động đóng thiếu BHXH; đồng thời thu hồi hơn 330 tỷ đồng tiền chậm, trốn đóng. Cơ quan chức năng cũng đã ban hành 362 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền hơn 3,1 tỷ đồng. Cùng với đó, yêu cầu thu hồi về quỹ BHXH hơn 9,1 tỷ đồng của 8.923 lượt lao động hưởng chế độ sai quy định; thu hồi 600 triệu đồng về quỹ BHTN của 106 lượt lao động và thu hồi hơn 161,8 tỷ đồng về quỹ BHYT do chưa đủ điều kiện thanh toán.
Thế nào là hành vi trốn đóng?
Tại Nghị định số 274/2025/NĐ-CP quy định: Trường hợp người sử dụng lao động không đăng ký tham gia BHXH, BHTN cho người lao động sau 60 ngày kể từ thời điểm bắt buộc sẽ bị coi là trốn đóng, và số tiền trốn đóng chính là phần nghĩa vụ đáng lẽ phải thực hiện. Nếu doanh nghiệp khai báo tiền lương thấp hơn thực tế để giảm mức đóng, phần chênh lệch sẽ được tính là số tiền trốn đóng. Với những đơn vị đã bị cơ quan BHXH đôn đốc nhưng không thực hiện nghĩa vụ, số tiền và số ngày trốn đóng sẽ được tính từ sau 60 ngày kể từ ngày hết hạn đóng hoặc theo thời điểm quy định trong văn bản đôn đốc.
Như vậy, hành vi không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký BHXH, BHYT, BHTN sau 60 ngày và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc được coi là hành vi trốn đóng BHXH. Các đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN ngoài số tiền phải nộp cho người lao động sẽ phải nộp thêm tiền lãi với mức 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng, trốn đóng.
Tăng mức phạt đối với hành vi chậm, trốn đóng BHXH
Từ ngày 10/9/2026, hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc sẽ bị xử lý nghiêm theo Nghị định số 283/2026/NĐ-CP với mức phạt lên đến 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức. Ngoài tiền phạt, người sử dụng lao động còn buộc phải đóng đủ số tiền BHXH đã trốn đóng và nộp thêm khoản tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và thời gian trốn đóng.
Ngoài ra, người sử dụng lao động còn có thể bị phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng BHXH bắt buộc đối với các hành vi đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp hơn quy định hoặc không đóng, đóng không đầy đủ số tiền BHXH đã đăng ký sau 60 ngày kể từ thời hạn đóng chậm nhất theo quy định, dù đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự./.
