Khi gặp những vướng mắc liên quan đến pháp luật, không phải ai cũng biết tìm đến đâu để được hỗ trợ. Với đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, những khó khăn về đi lại, điều kiện kinh tế và khả năng tiếp cận thông tin càng khiến việc tìm kiếm sự trợ giúp trở nên không dễ dàng.

Trao đổi với phóng viên VOV2, bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp cho biết, những vướng mắc pháp luật mà đồng bào dân tộc thiểu số thường gặp liên quan đến đất đai, hôn nhân và gia đình, lao động, việc làm. Một số người còn có nguy cơ trở thành nạn nhân của bạo lực gia đình, mua bán người hoặc bị lôi kéo vào các hành vi vi phạm pháp luật.

Khi xảy ra tranh chấp, nhiều người thường tìm đến người thân, già làng, trưởng bản hoặc người có uy tín để nhờ hỗ trợ. Theo bà Hường, đây là những người gần gũi, được cộng đồng tin tưởng, có thể giúp giải quyết mâu thuẫn từ sớm. Tuy nhiên, nếu hướng dẫn chưa đúng quy định, người dân có thể chịu thiệt thòi, thậm chí bỏ lỡ thời hiệu khởi kiện hoặc thời hạn khiếu nại.

Bên cạnh đó, tâm lý e ngại, hạn chế về kiến thức pháp luật, bất đồng ngôn ngữ và khó khăn trong đi lại cũng là những rào cản khiến người dân chưa chủ động tìm kiếm trợ giúp pháp lý.

Bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Cục phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp

Theo Luật Trợ giúp pháp lý, người thuộc diện thụ hưởng có thể được tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng hoặc đại diện ngoài tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Các dịch vụ này được cung cấp miễn phí theo quy định.

Tuy nhiên, không phải mọi người dân tộc thiểu số đều đương nhiên thuộc diện được trợ giúp pháp lý; người dân cần đối chiếu điều kiện cụ thể hoặc liên hệ trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tại địa phương để được hướng dẫn.

Theo bà Vũ Thị Hường, để nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý, ngành tư pháp đang chuyển từ cách tiếp cận thụ động, chờ người dân tìm đến, sang chủ động đưa thông tin và dịch vụ đến cơ sở. Các trợ giúp viên pháp lý có thể trực tiếp đến địa bàn, gặp gỡ người dân, giải thích những vấn đề pháp luật gắn với tình huống thực tế.

Việc đa dạng hóa hình thức truyền thông bằng tờ gấp, tờ rơi, sơ đồ, đồ họa thông tin ngắn gọn, dễ hiểu cũng góp phần giúp bà con tiếp cận kiến thức pháp luật thuận tiện hơn. Đối với người không biết chữ hoặc không thông thạo tiếng phổ thông, cần có sự hướng dẫn phù hợp để họ hiểu quy định và thực hiện thủ tục yêu cầu trợ giúp pháp lý.

Tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số

Đặc biệt, già làng, trưởng bản, người có uy tín và cán bộ cơ sở cần được phát huy vai trò cầu nối giữa người dân với các cơ quan chuyên môn. Đây là lực lượng hiểu phong tục, tập quán, nắm bắt những vấn đề phát sinh trong cộng đồng và có khả năng truyền tải thông tin gần gũi với bà con.

Điều quan trọng, theo bà Hường là người dân cần biết mình có quyền gì, khi nào cần tìm kiếm sự hỗ trợ và liên hệ với cơ quan nào. Khi được tiếp cận thông tin kịp thời và đúng cách, đồng bào dân tộc thiểu số sẽ chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân và gia đình.

Hiểu biết pháp luật và biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết sẽ giúp mỗi người dân chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Với đồng bào dân tộc thiểu số, việc đưa dịch vụ trợ giúp pháp lý đến gần hơn với bà con không chỉ tháo gỡ những vướng mắc trong cuộc sống, mà còn đảm bảo công bằng xã hội, giúp người dân đều được thụ hưởng chính sách ưu việt của Nhà nước./.