Làm thịt một nắng tại nhà: Cẩn trọng nguy cơ nhiễm khuẩn

"Tranh thủ nắng to để làm thịt một nắng"

Với nhiều người nội trợ, mùa hè không chỉ là mùa nắng nóng mà còn là thời điểm thích hợp để chế biến các món thực phẩm phơi nắng.

Chị Trần Thị Nhung (Nghĩa Đô, Hà Nội) cho biết gia đình chị thường đợi những ngày nắng đỉnh điểm mới làm món thịt một nắng.

"Để làm món này thì nhiệt độ ngoài trời phải khoảng 40-45 độ C. Trời không đủ nắng, không đủ nóng thì thịt dễ bị thiu", chị Nhung chia sẻ.

Theo chị, công đoạn chế biến khá cầu kỳ. Thịt sau khi sơ chế được chần bì, châm bì, ngâm giấm rồi tẩm ướp các loại gia vị như hạt dổi, mắc khén trước khi đem phơi từ khoảng 10-11 giờ sáng đến chiều muộn.

Tương tự, chị Phạm Hoàng Mai (Long Biên, Hà Nội) cũng vừa thực hiện món ăn này trong đợt nắng nóng hiện nay.

"Chỉ cần phơi khoảng 5-6 tiếng dưới trời nắng gắt là thịt đã se lại. Sau đó có thể đem nướng hoặc chiên là dùng được", chị Mai cho biết.

Trên các hội nhóm ẩm thực, hàng loạt công thức làm thịt một nắng liên tục được chia sẻ. Nhiều người cho rằng sức hấp dẫn của món ăn nằm ở lớp ngoài săn chắc nhưng bên trong vẫn giữ được độ mềm ngọt tự nhiên của thịt.

Nắng gắt không đồng nghĩa với an toàn

Tuy nhiên, theo ThS.BSNT Bùi Thị Trà Vi, Khoa Dinh dưỡng và Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, việc tự làm thịt một nắng tại nhà tiềm ẩn nhiều nguy cơ về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo bác sĩ Trà Vi, nhiều người cho rằng trời càng nắng gắt thì thịt càng nhanh khô và an toàn hơn. Đây là quan niệm chưa đầy đủ.

"Nắng gắt chỉ đảm bảo yếu tố nhiệt độ. Để thực phẩm đạt yêu cầu an toàn còn phụ thuộc vào môi trường sấy khô, mức độ tiếp xúc với bụi bẩn, côn trùng, vi khuẩn và nhiều yếu tố khác", bác sĩ phân tích.

Đặc biệt, trong quy trình sản xuất thực phẩm một nắng chuyên nghiệp, yếu tố nhiệt độ chỉ là một phần. Môi trường chế biến phải được kiểm soát chặt chẽ về vệ sinh, độ sạch và thời gian xử lý. Trong khi đó, ban công hay sân thượng gia đình thường không đáp ứng được các điều kiện này.

Theo chuyên gia dinh dưỡng, điều đáng lo ngại nhất là trong thời gian phơi kéo dài ngoài trời, thực phẩm không chỉ tiếp xúc với nhiệt độ cao mà còn phải đối mặt với nhiều yếu tố ô nhiễm từ môi trường.

"Khói bụi, vi khuẩn ngoài không khí hoàn toàn có thể bám vào bề mặt thịt. Đặc biệt là bụi mịn. Ngay cả khi rửa lại bằng nước thông thường cũng rất khó loại bỏ hoàn toàn", bác sĩ Trà Vi cho biết.

Ngoài nguồn ô nhiễm từ môi trường, bản thân thực phẩm khi tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian dài cũng có thể xảy ra hiện tượng biến chất.

Theo bác sĩ, quá trình phơi kéo dài có thể làm thay đổi chất lượng thực phẩm, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Một trong những vi khuẩn thường gặp là E.coli - tác nhân có thể gây rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm.

Không chỉ vậy, việc phơi thực phẩm ngoài trời còn làm giảm giá trị dinh dưỡng so với thực phẩm tươi được chế biến ngay sau khi sơ chế.

"Thịt một nắng hay cá một nắng khó có thể giữ được hàm lượng dinh dưỡng như thực phẩm tươi sống. Vì vậy mọi người có thể ăn để trải nghiệm nhưng cần cân nhắc các nguy cơ về an toàn thực phẩm cũng như chất lượng dinh dưỡng", bác sĩ Trà Vi khuyến cáo.

Dấu hiệu nhận biết thịt phơi đã hỏng

Theo các chuyên gia, người dân tuyệt đối không nên chủ quan khi sử dụng các loại thực phẩm phơi nắng tự chế biến. Một số dấu hiệu cảnh báo thực phẩm không còn an toàn gồm:

-Xuất hiện mùi lạ, mùi ôi hoặc mùi chua bất thường.

-Màu sắc thay đổi khác với trạng thái bình thường.

-Bề mặt nhớt hoặc có dấu hiệu biến đổi cấu trúc.

Bác sĩ Trà Vi lưu ý, khi nghi ngờ thực phẩm đã hỏng, người dân không nên nếm thử để kiểm tra vì điều này có thể gây ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe.

Chuyên gia khuyến cáo không nên phơi thịt ngoài trời

Trong bối cảnh môi trường đô thị ngày càng ô nhiễm, chuyên gia dinh dưỡng cho rằng việc phơi thịt, cá ngoài trời tại gia đình không phải là phương pháp được khuyến khích.

"Nếu thực sự muốn sử dụng các sản phẩm một nắng, người dân nên dùng tủ sấy chuyên dụng. Thiết bị này giúp kiểm soát nhiệt độ, hạn chế vi khuẩn, virus phát triển và tránh được các tác nhân ô nhiễm từ môi trường bên ngoài", bác sĩ Trà Vi khuyến cáo.

Đối với các sản phẩm thịt một nắng sau khi chế biến, cần bảo quản trong ngăn đông nếu sử dụng dài ngày. Trước khi chế biến nên ngâm nước trong thời gian thích hợp để loại bỏ bớt bụi bẩn, lượng muối dư thừa và sau đó phải được nấu chín kỹ như các loại thịt thông thường.

Trào lưu làm thịt một nắng có thể mang lại trải nghiệm thú vị trong gian bếp gia đình. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng cái nắng 40 độ C không phải là "lá chắn" bảo đảm an toàn thực phẩm. Khi thực phẩm được phơi trực tiếp ngoài môi trường, nguy cơ nhiễm khuẩn, bụi bẩn và biến chất vẫn hiện hữu. Vì vậy, thay vì chạy theo xu hướng trên mạng xã hội, người dân cần cân nhắc kỹ các yếu tố vệ sinh và an toàn trước khi áp dụng.