AI đang tác động mạnh vào lĩnh vực truyền thông sáng tạo

Ngày 29/10, Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo - Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức Hội thảo khoa học “Đào tạo truyền thông sáng tạo trong kỷ nguyên AI”.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh, việc đưa AI vào giảng đường không còn là một lựa chọn; điều quan trọng là giúp người học vững vàng hơn trong nghề thay vì lệ thuộc vào công cụ.

“Công nghệ có thể nâng cao hiệu suất lao động nhưng việc xác định mục tiêu và giá trị của mỗi sản phẩm truyền thông vẫn thuộc về con người”, PGS,TS. Phạm Minh Sơn khẳng định.

Một khảo sát do Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo thực hiện đối với 434 sinh viên cho thấy, Content/Creative là vị trí được quan tâm nhiều nhất (67,5%), còn sáng tạo ý tưởng là kỹ năng các em tự tin nhất (59,7%).

“Vị trí các em mong muốn nhất và kỹ năng các em tự tin nhất gặp nhau ở cùng một điểm: sáng tạo. Tuy nhiên, AI đang tác động mạnh nhất vào chính vùng sáng tạo ấy”, TS. Nguyễn Thị Minh Hiền chia sẻ.

Theo Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters, 56% lãnh đạo các cơ quan truyền thông coi sáng tạo nội dung là lĩnh vực rủi ro uy tín lớn nhất khi ứng dụng AI. Khi máy có thể viết, vẽ và dựng video trong vài phút, giá trị của người làm nghề không còn nằm ở thao tác sản xuất mà ở năng lực kiến tạo ý nghĩa.

Vì vậy, TS. Nguyễn Thị Minh Hiền, Trưởng Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo cho rằng, việc đào tạo một thế hệ người làm sáng tạo biết làm chủ AI, chứ không bị AI thay thế, không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bức thiết.

Cũng từ thực tiễn này, Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo ra mắt chương trình chuyên ngành “Truyền thông sáng tạo và Quảng cáo”, với các học phần mới như Ứng dụng AI trong truyền thông sáng tạo, Tổ chức sản xuất livestream và podcast, Bản sắc nghề và khởi nghiệp truyền thông sáng tạo.

Cùng với đó là chương trình Cử nhân quốc tế Truyền thông sáng tạo, Thương hiệu và Quảng cáo, nhượng quyền của Đại học Middlesex (Vương quốc Anh), hiện đã có 562 sinh viên theo học.

AI đang phổ cập hoá năng lực làm truyền thông

Tại phiên thảo luận, ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch HĐQT Lê Bros cho rằng AI đang phổ cập hoá năng lực làm truyền thông nhưng cũng khiến sản phẩm có nguy cơ trở nên đồng nhất, vì vậy trọng tâm của nghề đang chuyển từ sản xuất nội dung sang kiến tạo ý nghĩa.

“Thứ khó tìm nhất hiện nay không phải là bài viết trôi chảy hay hình ảnh bắt mắt mà là ý tưởng thực sự mới, góc nhìn sâu sắc và câu chuyện chạm được vào trải nghiệm sống của con người”, ông Vinh nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Lam, Cố vấn chính sách, Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) khuyến nghị các cơ sở đào tạo sớm ban hành quy chế sử dụng AI cho giảng viên, sinh viên và đưa đạo đức AI thành học phần song hành với kỹ năng thực hành, bởi “kỹ năng khai thác AI là chân ga, còn đạo đức và trách nhiệm chính là chân phanh”.

TS. Tạ Bích Loan, Nhà sáng lập Media AI Lab, Giảng viên Học viện Ngoại giao, nguyên Trưởng Ban Sản xuất các chương trình Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm từ chiến dịch video “Tết Cảm ơn”: sau khi sinh viên được tập huấn phương pháp kể chuyện, tỷ lệ tác phẩm dùng hình ảnh AI giảm từ khoảng 20% xuống dưới 10%, và cả ba tác phẩm đoạt giải nhất đều chạm tới người xem bằng chất liệu đời thực.

Cũng tại phiên tọa đàm, nhiều ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học đều thống nhất rằng công cụ truyền thông có thể đổi thay nhưng sứ mệnh kết nối con người của truyền thông vẫn vẹn nguyên. Vì vậy, trọng tâm đào tạo cần chuyển từ câu hỏi “làm như thế nào” sang “tại sao làm” và “có nên làm hay không”, bồi đắp cho người học năng lực phản biện, tự học và trách nhiệm xã hội mà AI không thể thay thế.

Các đại biểu cũng cho rằng đổi mới đào tạo không dừng ở việc thêm một vài học phần về AI, mà cần đổi mới đồng bộ từ chuẩn đầu ra, nội dung, phương pháp đến cách đánh giá người học, đồng thời thắt chặt mối liên kết dài hạn giữa nhà trường và doanh nghiệp.