PGS.TS Lê Minh Thùy: "Làm khoa học là hành trình dài nhưng đáng giá"

Phó Giáo sư, Tiến sĩ (PGS.TS) Lê Minh Thùy (sinh năm 1983), hiện là Trưởng nhóm Nghiên cứu Tần số vô tuyến, Phòng thí nghiệm Cảm biến, Trường Điện – Điện tử (Đại học Bách khoa Hà Nội).

Với hơn 100 công bố khoa học quốc tế, nữ giảng viên cao cấp của Đại học Bách khoa Hà Nội đã tham gia phản biện và giữ vai trò chủ tọa tại nhiều hội nghị và tạp chí IEEE uy tín. Đồng thời, cô còn là Ủy viên Ban chấp hành kiêm Phụ trách của IEEE AP-S/MTT Joint Vietnam Chapter và thành viên Ủy ban Women in Microwaves (IEEE WiM).

Năm 2025, PGS.TS Lê Minh Thùy nhận giải thưởng Women in Technology & Innovation Awards (giải thưởng nhằm vinh danh và cổ vũ phụ nữ làm việc trong lĩnh vực Công nghệ – Đổi mới sáng tạo, đặc biệt là những người có thành tích nổi bật trong STEM (Khoa học – Công nghệ – Kỹ thuật – Toán) và công nghệ chiến lược do Australia-Vietnam Strategic Technologies Centre tổ chức.

Đặc biệt, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Thùy vinh dự là một trong những tấm gương tiêu biểu tham dự Đại hội Thi đua yêu nước ngành Giáo dục lần thứ VIII năm 2025.

Từ giảng đường đến cánh đồng

Mặc dù không lớn lên từ đồng ruộng, nhưng khi trở thành một nhà giáo, nhà khoa học, PGS.TS Lê Minh Thùy nhìn nhận rõ những thách thức của nông nghiệp Việt Nam là làm sao để có sản lượng cao, xuất khẩu lớn, nhưng giảm nhân công, số hóa quy trình canh tác, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính...

Theo PGS.TS Lê Minh Thùy, nếu tri thức chỉ ở lại trong phòng thí nghiệm thì chưa đủ, tri thức phải ra đời sống, phải giải quyết những vấn đề thiết thực của xã hội.

Đó cũng là lý do nhóm nghiên cứu “những cô gái trong lòng đất” của cô và trò khoa Tự động hóa, Đai học Bách khoa Hà Nội ra đời.

Từ sự hướng dẫn của PGS.TS Lê Minh Thùy, những sinh viên chuyên ngành Tự động hóa Bách khoa năm thứ 3 và 4 đã tích cực trao đổi cùng chuyên gia nông nghiệp Học viện Nông nghiệp Việt Nam để thiết kế một mạng cảm biến không dây giám sát liên tục từ xa các thông số của đất trên ruộng, đặc biệt là độ ẩm ở trong lòng đất dưới độ sâu vài chục cm xung quanh các rễ cây để đưa ra quyết định tưới chính xác giúp tiết kiệm nước và năng lượng cho hệ thống tưới.

“Để thiết kế được hệ thống này, các em được áp dụng trực tiếp các kiến thức từ môn học Mạng cảm biến không dây mà các em đang học ở trường. Vì vậy không khí học tập và nghiên cứu trở nên sôi nổi, cuốn hút”, PGS.TS Lê Minh Thùy cho biết.

Kết quả nghiên cứu này đã mang về Giải thưởng Sáng tạo châu Á 2023 của Quỹ Toàn cầu Hitachi cho PGS.TS Lê Minh Thùy cùng sinh viên.

Tuy nhiên, quan trọng hơn hết, kết quả này củng cố cho nữ nhà khoa học niềm tin rằng công nghệ Tự động hóa có thể đồng hành cùng nông dân, giảm bớt nhọc nhằn và góp phần cho nông sản Việt Nam sạch hơn, xanh hơn.

Cũng từ kết quả nghiên cứu cảm biến độ ẩm trong lòng đất, PGS.TS Lê Minh Thùy cùng các cộng sự trong nước và quốc tế tiếp tục tiến xa hơn với dự án EMERALD – Hệ thống năng lượng xanh đa nguồn cho nông nghiệp bền vững.

Dự án này tích hợp IoT, trí tuệ nhân tạo (AI), Truyền thông tiên tiến 5G/6G và năng lượng tái tạo giải quyết toàn diện bài toán số hóa Nông nghiệp, canh tác xanh nhờ dùng phân sinh học được tạo ra từ việc đốt rơm rạ sau thu hoạch.

PGS.TS Lê Minh Thùy cho biết, kết quả nghiên cứu của dự án này bước đầu giúp giảm khí thải nhà kính tới 50% và tăng sản lượng so với canh tác truyền thống mà không phụ thuộc vào điện lưới nhờ giải pháp thu hoạch năng lượng đa nguồn (nhiệt thải, sinh khối, mặt trời, sóng RF…) để cấp nguồn cho hệ thống IoT. EMERALD đang được thử nghiệm ngay tại các vùng trồng lúa miền Bắc Việt Nam.

“Dưới cái nắng oi ả của mùa hè, bên những ruộng lúa xanh và các cuộc họp xuyên quốc gia với các múi giờ chênh lệch nhau từ 2 tới 6 tiếng đồng hồ, nhưng thầy và trò chúng tôi đều không thấy mệt mỏi, bởi chúng tôi thấy vui và tự hào với những kết quả của mình, nghiên cứu thực sự có ý nghĩa khi bắt nguồn từ thực tiễn và phục vụ chính thực tiễn”, PGS.TS Lê Minh Thùy chia sẻ.

Nữ giảng viên Đại học Bách khoa không thể quên những đêm cả nhóm làm thí nghiệm tới đến 9–10 giờ. Đặc biệt, trong khoảng thời gian ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, cô-trò ăn ngủ ngay tại phòng lab để kịp tiến độ.

PGS.TS Lê Minh Thùy thừa nhận, bản thân cô không chỉ là người truyền dạy kiến thức mà còn học được từ chính sinh viên sự sáng tạo và lòng nhiệt thành khám phá.

Nhiều sinh viên do PGS.TS Lê Minh Thùy đồng hành, hướng dẫn sau khi tốt nghiệp làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ cao trong nước; một số em nhận học bổng du học ở Mỹ, Pháp và Nhật…

Thắp sáng đổi mới sáng tạo từ trái tim nhà giáo

Chia sẻ về nghề giáo, PGS.TS Lê Minh Thùy nhấn mạnh, đó không chỉ là hành trình truyền dạy kiến thức mà còn là truyền lửa, để sinh viên tin rằng làm khoa học là hành trình dài nhưng đáng giá, vì nó gắn liền với thực tiễn, với tương lai và đất nước.

Nhìn lại chặng đường đã qua, nữ giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội nhận ra giảng đường chính là nơi khởi nguồn tri thức và khát vọng đổi mới. Sinh viên là bạn đồng hành để kiến tạo nên những công trình ý nghĩa. Khoa học là cây cầu để giáo dục gắn với đời sống, từ thành phố đến cánh đồng, từ mục tiêu Net Zero đến hành động cụ thể.

"Tôi luôn mong mình có thể truyền cảm hứng cho sinh viên, để từ giảng đường, các em sẽ mang tri thức lan tỏa đến cộng đồng, để cánh đồng Việt Nam trong kỷ nguyên số vừa xanh, vừa bền vững, vừa tràn đầy khát vọng. Với tôi, nghề giáo là hành trình thắp sáng đổi mới, từ giảng đường đến phòng thí nghiệm, từ phòng thí nghiệm tới cánh đồng", PGS.TS Lê Minh Thùy chia sẻ.