Những nội dung đáng chú ý liên quan chế độ hưu trí
Một trong những nội dung đáng chú ý được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 4 của Quyết định số 366/2026. Theo đó, BHXH Việt Nam hướng dẫn việc kê khai, nộp hồ sơ đăng ký tham gia; đóng tiền; điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT, BHTN và cấp sổ BHXH, thẻ BHYT đối với người tham gia.
Quyết định 366 quy định về các trường hợp phải kê khai hồ sơ kèm giấy tờ liên quan như: Người tham gia sẽ thực hiện kê khai hồ sơ kèm bản sao giấy tờ liên quan (nếu có) để nộp cho đơn vị sử dụng lao động hoặc cơ quan BHXH trong các trường hợp: Điều chỉnh thông tin tham gia BHXH, BHYT; cấp lại sổ BHXH, thẻ BHYT; xác nhận thời gian đóng BHXH khi đơn vị sử dụng lao động không còn khả năng đóng BHXH trước ngày 1/7/2024 để làm căn cứ giải quyết hoặc điều chỉnh chế độ hưu trí, tử tuất; tính thời gian công tác đối với người tham gia trước ngày 1/1/1995; Tính thời gian công tác đối với cán bộ xã có thời gian đảm nhiệm chức danh theo Nghị định số 09/1998 trước ngày 1/1/1998; Điều chỉnh chức danh nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trước năm 1995; Đóng BHXH bắt buộc cho thời gian còn thiếu không quá 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp tuất hằng tháng; gộp sổ BHXH; hoàn trả BHXH, BHTN...
Quy trình mới phân cấp rõ trách nhiệm của từng cấp trong hệ thống BHXH Việt Nam
Theo BHXH Việt Nam, Quy trình ban hành theo Quyết định số 366/QĐ-BHXH nhằm điều chỉnh việc phân cấp, phân quyền đối với tổ chức, cá nhân trong hệ thống BHXH Việt Nam theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả”. Quy trình cũng quy định cụ thể trách nhiệm của BHXH cơ sở, BHXH tỉnh và BHXH Việt Nam trong công tác thu, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT.
Tăng cường quản lý chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN
Theo Quy trình, hệ thống phần mềm sẽ tự động xác định trạng thái đơn vị chậm đóng, trốn đóng căn cứ kết quả đóng của tháng trước liền kề; cập nhật trạng thái trên phần mềm quản lý. Đồng thời, hệ thống tự động gửi thông báo kết quả đóng và văn bản đôn đốc đối với đơn vị chậm đóng, trốn đóng theo quy định.
Người tham gia cũng được cung cấp thông tin trên ứng dụng VssID về kết quả đơn vị đã đóng BHXH, BHYT, BHTN và thời gian chậm đóng theo từng đơn vị.
Quy trình nêu rõ, trường hợp chậm đóng, trốn đóng BHYT cho người lao động thì đơn vị phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, mức hưởng BHYT mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ BHYT do chậm đóng, trốn đóng theo quy định của Luật BHYT.
Bên cạnh đó, Phòng Kiểm tra thuộc BHXH tỉnh và Ban Kiểm tra thuộc BHXH Việt Nam được giao trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra, xử lý vi phạm đối với đơn vị chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHTN, BHYT theo quy định.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, sử dụng sổ và thẻ điện tử
Quy trình mới tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính. Theo đó, người tham gia có thể sử dụng sổ BHXH bản điện tử để giải quyết các chế độ BHXH, BHTN; Sử dụng thẻ BHYT bản điện tử để khám chữa bệnh và thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT thông qua ứng dụng VNeID mức độ 2, VssID hoặc Email.
Hồ sơ điện tử được tự động xác thực, cập nhật
Đối với hồ sơ thực hiện giao dịch điện tử, hệ thống phần mềm sẽ xác thực toàn bộ thông tin của đơn vị và người tham gia theo mã số định danh điện tử, bảo đảm đồng bộ, chính xác với cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu cư trú. Trường hợp hồ sơ đầy đủ, chính xác và được phần mềm tự động tạo lập phát sinh, hệ thống sẽ tự động cập nhật dữ liệu; đồng thời tự động cấp sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử và xác nhận quá trình đóng BHXH, BHTN đối với các trường hợp đăng ký nhận bản điện tử.
Việc ban hành Quy trình mới góp phần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý thu BHXH, BHYT, BHTN theo hướng công khai, minh bạch, hiện đại; nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp; đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính của ngành BHXH Việt Nam trong giai đoạn mới./.
