Bộ GD-ĐT đề xuất tự chủ đại học không phụ thuộc tài chính

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo nghị định quy định về tự chủ, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ.

Dự thảo Nghị định quy định đầy đủ các khía cạnh tự chủ của cơ sở giáo dục không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính, bao gồm: tự chủ về học thuật, chuyên môn; tự chủ về nghiên cứu khoa học; tự chủ về cơ cấu tổ chức, nhân sự; tự chủ về hợp tác quốc tế; tự chủ về tài chính, tài sản, đầu tư.

Trong đó, người đứng đầu cơ sở giáo dục được toàn quyền quyết định việc sử dụng các nguồn tài chính đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ để hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển cơ sở giáo dục.

Các khoản chi này bao gồm: chi trả tiền lương, thuê chuyên gia, chi hoạt động chuyên môn, quản lý, dịch vụ, trả lãi vay (đối với phần chi từ vốn vay hợp pháp) và các khoản chi cần thiết khác phục vụ trực tiếp việc thực hiện nhiệm vụ. Việc chi tiêu phải tuân thủ nguyên tắc gắn với hiệu quả hoạt động, bảo đảm tiến độ, chất lượng; thực hiện công khai, minh bạch và được quy định trong Quy chế chi tiêu nội bộ.

Bên cạnh đó, cơ sở giáo dục được phân loại "bảo đảm chi thường xuyên" hoặc "chưa tự bảo đảm chi thường xuyên" để đảm bảo nguồn lực đầu tư phát triển, đặc biệt đối với các ngành, lĩnh vực chiến lược, khoa học cơ bản và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trường đại học tự quyết liên kết đào tạo với nước ngoài từ cao đẳng đến tiến sĩ

Một trong những điểm đáng chú ý khác là đề xuất cho phép các trường đại học tự phê duyệt chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài mà không cần xin phép trước từ cơ quan quản lý.

Theo dự thảo, các trường đại học, cao đẳng trong nước được chủ động thực hiện liên kết đào tạo với cơ sở giáo dục hợp pháp, có uy tín của nước ngoài.

Hình thức đào tạo gồm: liên kết đào tạo cấp văn bằng của nước ngoài, cấp văn bằng của Việt Nam, hoặc cấp song bằng của cả hai bên.

Phương thức đào tạo trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp phù hợp với quy định về công nghệ thông tin và chất lượng đào tạo.

Dự kiến, Bộ GD-ĐT cho phép các trường được quyền tự chủ phê duyệt đề án liên kết đào tạo trình độ cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ với trường nước ngoài mà không phải xin phép (tiền kiểm) từ cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên các trường cần đáp ứng 2 điều kiện.

Thứ nhất, cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp của nước ngoài được thành lập hợp pháp và được cơ quan có thẩm quyền nước sở tại công nhận về hoạt động đào tạo.

Thứ hai, chương trình đào tạo của nước ngoài đã được kiểm định hoặc được cơ quan có thẩm quyền nước sở tại cho phép cấp văn bằng.

Về ngôn ngữ giảng dạy, bộ cho phép trường tự quyết định ngôn ngữ giảng dạy nhưng phải đảm bảo người học đạt chuẩn đầu ra về ngoại ngữ để tiếp thu chương trình.

Đề xuất chương trình trọng điểm đào tạo tiến sĩ toàn thời gian

Với chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian, dự thảo quy định áp dụng với nghiên cứu sinh trúng tuyển theo học các chương trình đào tạo tiến sĩ tại các cơ sở giáo dục đại học trong nước, thuộc nhóm ngành, lĩnh vực của chương trình trọng điểm quốc gia do Thủ tướng quyết định, nghiên cứu sinh trúng tuyển theo học tại các cơ sở giáo dục đại học triển khai các đề án phát triển (cơ sở giáo dục trọng điểm, nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á).

Chương trình được áp dụng đối với hình thức đào tạo chính quy, tập trung toàn thời gian; gắn đào tạo tiến sĩ với nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc triển khai thực hiện tại các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng chuẩn cơ sở đào tạo trình độ tiến sĩ theo quy định hiện hành.

Dự thảo Nghị định quy định nguyên tắc hỗ trợ cho nghiên cứu sinh được thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, khoa học công nghệ và các quy định liên quan. Đáng chú ý, nghiên cứu sinh không đồng thời hưởng chính sách hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước trong thời gian học tập, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.